مشاور وزیر راه درباره بوئینگ: تقصیر از ماست

روزنامه شرق با غلامرضا سلامی، مشاور وزیر راه‌و‌شهرسازی در امور حسابداری درباره سرنوشت توافق ایران و بوئینگ گفتگویی انجام داده است که بخش هایی از آن را در ادامه می خوانید.

به‌تازگی بویينگ اعلام كرده است كه تحويل هواپيما به ايران را يك سال ديگر به تأخير مي‌اندازد. دليل اين تأخير چيست؟

تأخير را قبلا هم اعلام كرده بود. درحال‌حاضر رسما اين خبر را اعلام كرده است و چيز جديدي نيست. يك رابطه تجاري، دو طرف دارد. ما بايد پيش‌پرداخت را به‌موقع پرداخت مي‌كرديم تا آنها هم كار را شروع كنند و به موقع سفارش آماده شود.

ما نتوانسته‌ايم پيش‌پرداخت را آماده كنيم؟

به دليل وجود مشكلات ناشي از تحريم، مشكلات مالي دولت و برخي مسائل بوروكراتيكي، همه دست‌ به ‌دست هم داده تا آن‌طوركه بايد و ‌شايد نتوانيم به تعهداتي كه از اول بر‌اساس آن برنامه تحويل گذاشته شده بود، عمل كنيم.

شركت‌‎هاي ديگري از‌جمله آسمان و قشم‌اير هم با بویينگ تفاهم‌نامه امضا كرده بودند. سرانجام تفاهم‌نامه آنها چه مي‌شود؟

در جريان جزئيات تفاهم آنها نيستم؛ اما احتمالا آنها هم با همين معضلات روبه‌رو هستند. نبود ‌امكان جابه‌جايي پول، تأمين مالي، فاينانس و ليزينگ كه شرايط خود را دارد، در‌ كنار ‌هم قرار گرفته‌اند. اصولا از ابتدا يك جو مخالفتي براي خريد اين هواپيماها وجود داشت كه آن هم در شرايط ايجاد‌شده بي‌تأثير نيست. وقتي اجماعي در كار نباشد، به نتيجه مطلوب نمي‌رسيم.

نبود اجماع سياسي در داخل، بر تحويل هواپيماها تأثير گذاشته است؟

بله، حتما مؤثر است.

ما جزء كشورهاي پرسانحه هوايي هستيم. ناوگان هوايي ما فرسوده است. وسعت ايران ما را ناگزير به استفاده از حمل‌و‌نقل هوايي مي‌كند. با اين اختلافات نوسازي ناوگان هوايي به تأخير نمي‌افتد؟

اين حرف‌ها را چند سال است كه موافقان خريد هواپيما مي‌زنند؛ ولي مخالفان حرف خود را مي‌زنند. برخي مي‌گويند كه ما هواپيماي مورد‌نياز را در ايران مي‌سازيم. برخي مي‌گويند هواپيماي روسي بخريد. برخي مي‌گويند كارهاي واجب‌تر از خريد هواپيما داريم. حال من نمي‌دانم كار واجب‌تر از جان انسان چه كاري است.

با توجه به تلفات بالاي سيستم جاده‌اي ما بايد يا سيستم ريلي كشور را تقويت كنيم يا سيستم حمل‌و‌نقل هوايي را بهبود ببخشيم. چرا برخي با نوسازي ناوگان هوايي مشكل دارند؟

برخي نوسازي ناوگان را ربط مي‌دهند به اينكه هواپيما متعلق به يك‌سري افراد مرفه است. در‌حالي‌كه در دنيا هواپيما يك وسيله براي مردم مرفه نيست؛ بلكه وسيله نقليه مطمئني است و براي توسعه هر كشوري ضرورت دارد. ما سالانه چندين ميليارد دلار به شركت‌هاي رقيب كشورهاي امارات و قطر يا شركت تركيش پول مي‌دهيم. اين پول را مي‌توانستيم ندهيم و خودمان هواپيما خريداري كنيم. 50 درصد مسافران ايراني كه به خارج مي‌روند، با ايرلاين‌هاي خارجي جابه‌جا مي‌شوند. اين رفتار در دنيا وجود دارد؛ اما متقابل است. مثلا در آلمان هم شركت‌هاي خارجي ممكن است بليت بفروشند؛ اما متقابلا آلمان هم در اين كشورها بليت مي‌فروشد. اين دو تعادل ايجاد مي‌كنند. در ايران بازار بين‌المللي نداريم و بازار خود را هم به علت كمبود هواپيما از دست داده‌ايم.

هواپيماهاي داخلي، موفق نبوده و سابقه سقوط داشته است. مي‌توانيم روي خط توليد داخلي براي نوسازي ناوگان حمل‌و‌نقل هوايي حساب باز كنيم؟

مسلما نمي‌توانيم و تمام فعالان اقتصادي به اين اجماع رسيده‌اند. برخي افراد رفتار پوپوليستي دارند و شعار مي‌دهند كه بايد در ايران كارخانه بسازند يا اينكه از قطعات داخلي استفاده كنند. هنوز در چين چنين اتفاقي نيفتاده است و در روسيه هم كه خيلي از ما از نظر صنعت جلوتر هستند، چنين اتفاقي رخ نداده است.