پارلمان جدید لبنان با طعم دموکراسی بیشتر

دنیای اقتصاد: رای‌دهندگان لبنانی دیروز برای انداختن آرای خود در انتخابات پارلمانی به پای صندوق‌های رای رفتند. این انتخابات شاهد حضور گسترده گروه‌های جامعه مدنی و کنشگران سیاسی بود که در اعتراض‌های دو سال قبل لبنان درباره بحران زباله‌ها شرکت داشتند. با این حال، برخی از این کنشگران وارد لیست‌هایی شده‌اند که شامل نامزدهایی از گروه‌های سیاسی کهنه‌کار است. طبق آمارهای رسمی صادر شده از سوی دولت لبنان، مجموع رای‌دهندگان ثبت‌نام کرده حدود ۷۵/ ۳ میلیون نفر بود.

میزان مسلمانان حدود ۶۳ درصد و تعداد رای‌دهندگان مسیحی حدود ۳۷ درصد اعلام شد. تعداد اعضای پارلمان لبنان ۱۲۸ نماینده است که بین مسلمانان و مسیحیان تقسیم می‌شوند، یعنی ۶۴ نماینده برای هر طایفه. نمایندگان مسلمان به این ترتیب تقسیم می‌شوند: ۲۷ نماینده برای اهل سنت و ۲۷ نماینده برای شیعیان و هشت نماینده برای دروزی‌ها و دو نماینده برای علوی‌ها. اما در مسیحیان، مارونی‌ها بیشترین سهم را دارند که شامل ۳۴ نماینده است. بعد از آنها رومی‌های ارتدوکس با ۱۴ کرسی،‌ رومی‌های کاتولیک با هشت کرسی، ارمنی‌ها با شش کرسی، مسیحیان پروتستان با یک کرسی و اقلیت‌های دیگر با یک کرسی قرار دارند. این رای‌گیری در انتخابات پارلمانی برای اولین بار از سال ۲۰۰۹ است و بعد از تصویب قانون جدید انتخابات در سال گذشته میلادی اولین انتخابات محسوب می‌شود. دوره‌های پارلمان لبنان چهار ساله است اما به دلیل شرایط و اختلافات سیاسی انتخابات دیروز با پنج سال تاخیر انجام شد.

۵۹۲ نامزد و ۷۷ لیست در ۱۵ حوزه انتخاباتی برای کسب ۱۲۸ کرسی پارلمان طبق قانون نظام نسبی به رقابت می‌پردازند. بیش از ۵۰ هزار نیروی ارتش در تمامی مناطق لبنان برای تامین امنیت روند انتخابات مستقر شدند و هزاران نیروی امنیت داخلی بیش از ۱۸۰۰ مرکز اخذ رای در ۱۵ حوزه انتخاباتی را پوشش می‌دادند. این انتخابات از ساعت ۷ صبح به وقت محلی آغاز شد. شمارش آرای نهایی در سراسر کشور در دو مرحله انجام خواهد گرفت؛ مرحله نخست دستی و مرحله دوم به‌صورت الکترونیکی از سوی کمیته‌های مربوطه خواهد بود. اتحادیه اروپا هم بیش از ۱۰۰ ناظر را بنا به دعوت دولت لبنان در این کشور مستقر کرد.

تغییر در قانون انتخابات

براساس گزارش‌ها، قانون انتخابات قبلی سال گذشته میلادی تغییر کرد. براساس قانون قبلی حزب پیروز تمامی کرسی‌های پارلمان را از آن خود می‌کرد و سیستم پیچیده‌ای داشت که به نمایندگی براساس تقسیم‌بندی طایفه‌ای استناد داشت و تعداد کرسی‌های پارلمانی طبق سهم آرای کسب‌شده تقسیم می‌شد. اما لبنانی‌ها در انتخابات دیروز برای اولین بار طبق «سیستم نسبی» در انتخابات شرکت کردند. طبق قانون جدید، لبنان به ۱۵ حوزه انتخاباتی تقسیم شده که تعداد کرسی‌های هر حوزه بین ۵ تا ۱۳ کرسی است. طبق قانون جدید نامزدها باید در یک لیست‌ باشند اما در همان لیست نیز امکان رقابت با دیگر نامزدها را دارند. اعمال قانون جدید انتخابات «قانون نسبی بودن آرا» این شانس را به گروه‌ها و شخصیت‌های مستقل می‌دهد که نماینده خود را به پارلمان بفرستند. طبق قانون جدید، رای‌دهنده باید لیست را کامل انتخاب کند و نمی‌تواند اسامی خاصی را در لیست‌ها انتخاب یا حذف کند اما در صورت تمایل می‌تواند به یک شخص رای برتر یا برگزیده بدهد. نامزدی که بیشترین میزان رای برتر را به دست آورد اولویت پیروزی در بین اعضای لیست را دارد و این باعث می‌شود اعضای یک لیست برای کسب رای برتر با هم رقابت کنند.

قانون جدید به لبنانی‌های مقیم خارج نیز اجازه مشارکت در انتخابات را برای اولین بار داد اما مشروط بر این بود که از قبل در سفارتخانه‌های لبنان نام‌نویسی کرده باشند. لبنانی‌های مقیم خارج در دو مرحله در روزهای ۲۷ و ۲۹ آوریل آرای خود را به صندوق انداختند. در عین حال میشل عون، رئیس‌جمهوری لبنان، در مصاحبه‌ با شبکه بی‌بی‌سی اظهار کرد، قانون انتخابات کنونی زمینه را برای نمایندگی اکثریت‌ها و اقلیت‌های لبنان فراهم کرده و پارلمانی را ایجاد می‌کند که ثبات بیشتر را برای کشور تضمین می‌کند. میشل عون تصریح کرد: «قانون انتخابات کنونی مسوول ایجاد فضای طایفه‌ای نیست. مسوولیت متوجه سیاستمدارانی است که از شیوه‌های طایفه‌ای استفاده می‌کنند.»

رئیس‌جمهوری لبنان ابراز امیدواری کرد، دولت جدید بعد از انتخابات پارلمانی به سرعت و در عین حفظ وحدت کشور در صورت حاصل نشدن رای اکثریتی تشکیل شود. میشل عون، بعد از آنکه رای خود را در محله حریک در ضاحیه جنوبی بیروت به صندوق انداخت، گفت: «انتخابات برای لبنان مهم و وظیفه مقدسی است. امیدواریم این انتخابات براساس خواست و اراده مردم باشد.» او افزود: «لبنانی‌ها مهم‌ترین روند ملی سیاسی را برای انتخاب نمایندگانشان در پارلمان رقم می‌زنند.»