آغوش مادر، معجزه می‌کند

خبرگزاری ایسنا: نوزاد انسان به محلی گرم و مطمئن نیاز دارد تا رشد و نمو کند در گذشته در کشورهای فقیر اگر نوزاد نارسی به دنیا می آمد به دلیل نبود تجهیزات کافی، احتمال بیشتری داشت تا جان خود را از دست بدهد، امروز اوضاع تغییر کرده است.

گفته می شود، نوزاد کانگورو حدود سه سانتی متر و یک گرم وزن دارد؛ اما چگونه زنده می ماند؟ این نوزاد ضعیف که بیشتر به یک کرم کوچک شبیه است کشان کشان از بدن مادر بالا می رود و خود را به کیسه که همان آغوش گرم مادر است می رساند؛ این گونه است که جان خود را نجات می دهد. اما در مورد انسان وضعیت چگونه است؟

چند سال پیش، یک پزشک متخصص نوزادان اهل کلمبیا به این نتیجه رسید، حال که نوزادان به دلیل کمبودهایی می میرند حداقل در آغوش مادر، جان خود را از دست بدهند.

نیت خیر پزشک کلمبیایی باعث شد که شمار بیشتری از نوزادان نارس به دلیل کمبود تجهیزاتی مثل آنکوباتور فوت نکنند چون این آغوش مادر بود که نجات جان نوزاد را کفایت می کرد.

نتیجه، مشخص بود اتفاقا شمار نوزادان نارسی که روی قفسه سینه مادر قرار گرفتند بیشتر و بیشتر شد و مرگ و میر هم کمتر و کمتر شد.

بعدها روی این اقدام و نظر پزشک کلمبیایی، پژوهش های فراوان انجام شد و حتی کشورهای پیشرفته و دارای امکانات زیاد هم به این نتیجه رسیدند که تجهیزات فراوان برای زنده نگاه داشتن نوزادان هرگز جای آغوش گرم مادر و تماس پوست با پوست نوزاد و مادر را نمی گیرد.

اکنون کار به جایی رسیده است که در کشوری مانند سوئد حتی اگر نوزاد نارسی با دستگاه، تنفس کند باز هم او را با شرایطی خاص روی سینه مادر قرار می دهند.

این مساله آن قدر مهم شده است که یک روز را به نام روز جهانی مراقبت های آغوشی مادر و نوزاد (KMC) یا مراقبت کانگورویی نامگذاری کرده اند و آن روز، ۲۵ اردیبهشت برابر با ۱۵ مه است.

حال، چرا این قدر تماس مادر و نوزاد مهم است؟ وقتی این تماس برقرار می شود چه اتفاقی برای نوزاد می افتد؟ آیا پدر هم می تواند این تماس را تجربه کند؟

عباس حبیب الهی، فوق تخصص نوزادان در گفت و گو با خبرنگار ایرنا از این روز می گوید و اینکه چرا تماس مادر و نوزاد به ویژه نوزاد نارس مهم است.

حبیب الهی می گوید: مراقبت آغوشی مادر و نوزاد برای همه نوزادن موثر است اما برای نوزادان نارس و کم وزن، اقدام موثرتری به شمار می آید. اینکه چرا مراقبت یاد شده برای نوزاد نارس مهمتر است به این علت است که نوزاد از مکانی بسیار آرام که فقط صدای مادر را می شنیده است، خیلی زودتر از موعد به محیطی پر سر و صدا با گم شدن احتمالی صدای مادر در میان رفت و آمد پرستاران و صدای دستگاه ها و نظایر آن به دنیا می آید.

وی می افزاید: اگر نوزاد نارس مثلا با وزن ۷۰۰ گرم ، خیلی زود به دنیای شلوغ قدم می گذارد با قرار گرفتن روی قفسه سینه مادر از عفونت کمتری برخوردار می شود و خواب بهتر و وزن گیری بهتری خواهد داشت که این نکته برای تمام نوزادان حتی آنان که به موقع به دنیا می آیند نیز شامل می شود.

وی این مراقبت کانگورویی یا آغوشی مادر و نوزاد را اقدامی کاملا انسانی و در عین حال ارزان بیان می کند که تجهیزات خاصی نیز نمی خواهد.

این پزشک فوق تخصص نوزادان خاطرنشان می کند که مادر می تواند نوزاد را در کیسه مصنوعی بگذارد و به راحتی کارهای روزمره مثل آشپزی، خیاطی و مطالعه را انجام دهد.

کارشناس اداره سلامت نوزادان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در عین حال به محدودیت زمانی برای این مراقبت هم اشاره می کند و می گوید: زمانی که نوزاد، ۲.۵ سه کیلوگرم وزن گرفت، مادر می تواند این مراقبت را کنار بگذارد.

نوزاد نارس چه نوزادی است؟

وی اظهار می دارد: نوزادان نارس نوزادانی با کمتر از هزار و ۵۰۰ گرم وزن هستند که به مراقبت بسیاری بیشتری نسبت به نوزادان عادی نیاز دارند چرا که اگر برای این نوزادان نارس مراقبت کمتری انجام شود، این نارسی، آنان را با مشکلاتی در آینده از جمله مشکلات هوشی و تکاملی و اختلال یادگیری مواجه می کند. مراقبت کانگورویی در واقع باعث می شود که ما یک نسل معلول و مشکل دار نداشته باشیم.

این مقام مسئول در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی همچنین وزن مطلوب نوزادان در بدو تولد را بین ۲ هزار و ۵۰۰ تا چهار هزار گرم بیان می کند.

آیا مراقبت کانگورویی مختص مادر است؟

حبیب الهی در پاسخ به این سوال که آیا مراقبت کانگورویی مختص مادر است یا کسان دیگر هم می توانند این مراقبت را انجام دهند چنین توضیح می دهد: این مراقبت فقط مختص مادر نیست، پدر هم می تواند در این مراقبت سهیم باشد.

وی به پدرهایی اشاره می کند که ممکن است به نوزادان خود تا مدت ها نزدیک نشوند اما اگر همان نوزادن نارس را روی قفسه سینه پدر بگذاریم متوجه می شویم که احساس عاطفی پدر بسیار تفاوت می کند و رشد قابل توجهی برای نوزاد دارد.

حبیب الهی در عین حال حس عاطفی مادر را سرتر و قوی تر از پدر بیان می کند. اینجاست که احساس عاطفی مادر همچنان برتری را برای نوزاد حفظ می کند.

وی کاهش استرس مادر و پدر ناشی از تولد نوزاد نارس را از جمله فواید مراقبت آغوشی مادر و نوزاد بیان می کند.
هر سال حدود 1.5 میلیون نوزاد در کشور به دنیا می آیند که یک درصد آنان، نارس هستند یعنی حدود 15 هزار نوزاد.