اقبال دستگاه‌های اجرایی به پیام رسان بومی

خبرگزاری مهر: تلاش برای ترغیب دستگاههای دولتی به عدم استفاده از پیام رسان خارجی تلگرام از حدود ۲ سال پیش آغاز شده است؛ به نحوی که در مهرماه سال ۹۵ معاونت قضایی دادستان کل کشور، استفاده از تلگرام برای امور اداری توسط نهادهای دولتی را ممنوع اعلام کرد؛ در آن زمان به برخی نهادها که از این شبکه اجتماعی در امور اداری استفاده کرده بودند تذکر داده شد.

در آن بخشنامه‌ آمده بود که استفاده از تلگرام برای تبادل امور اداری تخلف محسوب می شود و مقرر شد اگر این موضوع منجر به خروج اطلاعات از کشور شده، به نحوی که دیگران بتوانند از این اطلاعات استفاده کنند، جنبه کیفری پیدا کرده و با آن برخورد شود.

با این‌حال با گسترش چشمگیر استفاده از تلگرام در میان کاربران ایرانی و شیوع مدل جدید اطلاع رسانی از طریق کانالهای تلگرامی طی دو سال اخیر، بسیاری از دستگاههای دولتی و سازمانهای وابسته به آنها نسبت به ایجاد کانال اطلاع رسانی در این پیام رسان بومی اقدام کرده بودند.

به همین دلیل شورای عالی فضای مجازی در مردادماه سال ۹۶ در مصوبه ای با هدف ساماندهی فضای پیام رسانها در کشور و حمایت از پیام رسانهای بومی، بر لزوم رفع انحصار پیام رسان خارجی تلگرام در کشور و ترغیب مردم به استفاده از ابزارهای بومی تاکید کرد. در این مصوبه دستگاههای اجرایی ملزم به خروج از تلگرام در مبادلات اداری و تبلیغاتی خود شدند.

در نهایت در ۲۹ فروردین ماه امسال با ابلاغ بخشنامه ای از سوی مرکز مدیریت راهبردی افتای ریاست جمهوری به دستگاههای دولتی، فعالیت تمامی نهادها و موسسات دولتی و عمومی غیردولتی در پیام رسان تلگرام، ممنوع اعلام شد. همچنین در همین روز معاون اول رئیس جمهور در بخشنامه ای به همه دستگاههای دولتی و عمومی، تاکید کرد: ظرف یک هفته هرگونه فعالیت و ارایه خدمات از طریق پیام‌رسان‌های اجتماعی داخلی انجام شود.

حفظ امنیت مهمترین دلیل استفاده از پیام رسانهای بومی

همانطور که بسیاری از کشورها برای خدمات پیام رسانی خود دارای پیام رسان بومی بوده و به دلیل حفظ امنیت اطلاعات و حریم شخصی افراد در این فضا، از شبکه های داخلی خود استفاده می کنند، در مصوبه شورای عالی فضای مجازی نیز مواردی چون «حفظ و صیانت از هویت ملی و دینی»، «قابلیت پیشگیری از جرایم و مدیریت و اعمال قوانین و مقررات کشور»، «اعتمادسازی و صیانت از حقوق شهروندی، حریم خصوصی، امنیت ملی و عمومی»، «ذخیره‌سازی و پردازش داده‌های عظیم مرتبط با فعالیت پیام‌رسان‌های اجتماعی در داخل کشور و ممانعت از دسترسی غیرمجاز به آن‌ها» و «توسعه و تسهیل تولید محتوای داخلی » از جمله دلایل لزوم مهاجرت به پیام رسانهای داخلی اعلام شده است.

اقبال دستگاههای دولتی به مهاجرت از تلگرام

بررسی ها نشان می دهد که هم اکنون تقریبا اغلب وزارتخانه ها و سازمانهای دولتی از تلگرام خارج شده اند و فعالیتی در این شبکه اجتماعی خارجی ندارند.

وزارتخانه هایی مانند ارتباطات، علوم، ورزش، اقتصاد، صنعت، آموزش و پرورش، ارشاد، امور خارجه، نیرو و ... از جمله وزارتخانه هایی هستند که از کوچ تلگرامی استقبال کرده و ارتباطات خود را در جهت حمایت از شبکه های اجتماعی بومی، به این شبکه ها منتقل کرده اند.

کانالهای دولتی فعال در تلگرام

برای مثال، «وبدا»، کانال اطلاع رسانی وزارت بهداشت و «مفدا» وابسته به این وزارتخانه، کانالهای اطلاع رسانی اغلب دانشگاههای کشور وابسته وزارت علوم، کانال اطلاع رسانی شرکت فرودگاهها وابسته به وزارت راه، کانال اطلاع رسانی گمرک و پنجره واحد تجارت وابسته به وزارت صنعت، دبیرخانه هیئت حمایت از کرسی های نظریه پردازی(شورای عالی انقلاب فرهنگی)، پایگاه اطلاع رسانی وزارت نفت (شانا) و کانال اطلاع رسانی شرکت توانیر از جمله مجموعه هایی هستند که همچنان در تلگرام فعالند.

از سوی دیگر برخی کانالهای اطلاع رسانی دولتی با آنکه فعالیت خود را در تلگرام متوقف کرده اند، اما همچنان اطلاع رسانی خود را از طریق کانالهای تلگرامی انجام می دهند. برای مثال می توان به کانال اطلاع رسانی سخنگوی وزارت خارجه اشاره کرد که اگرچه کانال تلگرامی خود با همین عنوان را تعطیل کرده اما کماکان اخبار و مواضع خود را در کانالی با عنوان دیپلماسی رسانه ای در تلگرام منعکس می کند.

از آنجایی که صیانت از حقوق شهروندی، حریم خصوصی، امنیت عمومی و اعتمادسازی، از جمله اهدافی است که در استفاده از شبکه های پیام رسان بومی برآن تاکید شده است، در صورتی که این مجموعه ها و سایر دستگاهها و سازمانهای دولتی نیز در عمل به مصوبه شورای عالی فضای مجازی و حمایت از پیام رسانهای بومی، از شبکه تلگرام خارج شده و به شبکه های داخلی بپیوندند می توان شاهد ترویج و آموزش کاربری همگانی پیام‌رسان‌های داخلی در کشور و نیز ارتقاء آگاهی و مهارت مردم در بهره‌برداری از ظرفیت آن‌ها در مـقابله با مخاطرات شبکه های اجتماعی خارجی بود.