بهرام قاسمی: پرونده برجام مختومه است

خبرگزاری ایسنا: بهرام قاسمی سخنگوی وزارت امور خارجه در گفت‌وگو با شبکه العالم در رابطه صحبت‌های پومپئو وزیر خارجه آمریکا و اعلام راهبردهای خصمانه این کشور علیه جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: صحبت جدیدی را در این نطق ۲۵ دقیقه‌ای نشنیدیم و بیان و کلام وی غیر دیپلماتیک، تند و عصبی‌تر از همیشه به نظر می‌رسید که این نوع بیان و استیصال آمریکا را ناشی از شکست آمریکا در برجام می‌دانم.

وی با بیان این‌که «کشورمان طی دهه‌های گذشته با خواسته‌های نامشروع و غلط آمریکا روبه رو بوده است»، تصریح کرد: سخنان پومپئو از زوایای مختلف قابل بررسی است که یکی از آن ایده‌های جنگ افروزانه و خصومت آمریکا علیه ایران و عدم آشنایی و شناخت دستگاه دیپلماسی هیئت حاکمه آمریکا نسبت به مردم ایران و منطقه است که از سوی دیگر یک اقدام غیرحرفه ای و ناشیانه طلقی می‌شود و اگر هر دیپلمات ورزیده و حرفه‌ای این موضوع را مورد توجه قرار دهد متوجه می‌شود که بیان یک سری خواسته‌های نامشروع از ایران بی‌سابقه و نشان از استیصال آمریکا دارد.

وی در ادامه به بیان زوایای دیگر از سخنان وزیر خارجه آمریکا علیه ایران پرداخت و گفت: از زاویه دیگر آن سخنان را بررسی کنیم متوجه می شویم که در جهان با این گونه اقدامات آمریکا به صورت طنز برخورد شد؛ زیرا جهان انتظار طرح این موضعات را از سوی دولتی که خودش رو کشور اول می‌داند نداشت. یکی از شعارهای ترامپ در دوره انتخابات این بود که آمریکا موضوع اصلی سیاست هایش است اما اکنون می بینیم ترامپ وارد مقوله‌هایی شده که هیچ ربطی به دولت آمریکا ندارد.

سخنگوی وزارت امور خارجه با تاکید به این‌که «سخنان وزیر خارجه آمریکا طبل تو خالی بود»، بیان داشت: آمریکا با خروج از برجام دچار اشتباه محاسباتی شد؛ زیرا تصور نمی‌کرد ایران با این موضوع خردمندانه برخورد کند به همین جهت آمریکا منزوی شد از همین رو مطابق خروج آمریکا از برجام پومپئو با این دستورالعملی که شاهدش بودیم وارد میدان می‌شود.

وی با بیان این‌که «افکار عمومی جهان نسبت به خروج آمریکا از برجام و سخنان وزیرخارجه آمریکا علیه ایران موضع منفی اتخاذ کردند»، بیان داشت: نگاه بین‌المللی به مواضع جمهوری اسلامی ایران مثبت بوده است.در موضوعاتی که در جهان سیاست و بین المللی مطرح می شود شرایطی وجود دارد که کشورها معمولا می دانند مسائل و دغدغه هایشان را چگونه مطرح کنند اما اکنون شاهدیم که آمریکا از همه سنن و آداب دیپلماتیک خارج شده و نشان داده حاکمیت جنگ افروزانه، خشن و نا آگاه نسبت به مسائل جهانی را پیش گرفته است. سیاست آمریکا علیه ایران با عکس العمل فراگیر جهانی رو به رو شد که عموما آمریکا را مورد انتقاد قرار داده بودند.

وی درباره مذاکرات جمهوری اسلامی ایران با اروپا نیز گفت: کشورمان با بسیاری از کشور های جهان دارای اشتراکاتی است و در بعضی از موضوعات جهانی بعضا اختلاف نظر داریم که این موضوع طبیعی است ازهمین رو ایران با مجموعه کشورهای اروپایی نیز اشتراکاتی دارد و در برخی موضوعات اختلاف نظر دارد که به همین دلیل ما مذاکره و گفت‌وگو می‌کنیم تا اشتراکات را تقویت و گسترش دهیم تا اختلافات کاسته شود برای مثال مانسبت به برخی سیاست‌های اروپا در منطقه انتقاداتی داریم.

قاسمی افزود: اروپا در بعضی از حوزه‌ها نسبت به سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران سوالاتی دارند که ما در گفت‌وگوهایی که با آن‌ها داریم سعی می‌کنیم که در این خصوص صحبت کنیم و نهایتا بتوانیم به کاهش اختلافات کمک و اشتراک بیشتری داشته باشیم.

وی در ارزیابی از عکس العمل اروپایی ها (سه کشور فرانسه، آلمان و انگلستان) بعد از عقب نشینی ترامپ از برجام، اظهار کرد: آن‌چه که مشخص است اتحادیه اروپا، کشورهای عضو برجام مثل فرانسه، آلمان، انگلیس، چین و روسیه و کشورهای حوزه اروپا، آمریکا، آمریکای لاتین و آسیا موضع خودشان در موضوع خروج ترامپ از برجام بصورت مشخص اعلام کرده اند و شاهد اجماع کلی برای حفظ برجام وحفظ اهمیت برجام وجود دارد.

وی ادامه داد: در تماس هایی که با سران کشورها داشته ایم علاوه بر این‌که بصورت آشکار از برجام حمایت کرده‌اند از زبان آن‌ها دیدگاه‌های مثبتی را دیده‌ایم. جهان با این حرکت آمریکا برای خروج از برجام موافق نبود و همان طور که نخبگان و فرهیختگان سیاسی در ایران و سایر کشورها اظهار نظر کرده اند باعث انزوای بیشتر آمریکا در جهان بعد از خروج از برجام خواهد شد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این سوال که " چیزی که ما فقط شنیدیم این بود که اروپا بیشتر روی بحث منافع اقتصادی و شرکت های اقتصادی اش متمرکز شده بود و نه بیتشر و از آنجایی که بعضی از کشورهایی آسیایی از ترس تحریم های آمریکا می ترسند با ایران تبادل اقتصادی کنند سیاست کشورهای اروپایی در قبال تحریم آمریکا از برجام چیست؟" گفت: آن‌چه که از ابتدا وجود داشت بدعهدی و کارشکنی آمریکا در قبال برجام بود که می توانست باعث محرومیت ایران برای بهره مندی از منافعی بود که در برجام وجود داشت این بدعهدی آمریکا پس از امضای برجام کم کم شروع شد و در دولت ترامپ به اوج رسید. دولت ترامپ سعی کرد با انواع حیله ها ،تهدیدها و ... سعی کرد کلیه های شرکت‌های اقتصادی به خصوص شرکت های اروپایی که در خود آمریکا دارای سهام یا همکاری های اقتصادی هستند از فعالیت اقتصادی با ایران باز دارد.

وی افزود: اتحادیه اروپا از زوایای مختلفی به ایران توجه دارد و همین طور از زوایای مختلفی به برجام نگاه می‌کند. از نظر من نگاه اروپا به برجام صرفا یک نگاه اقتصادی نیست. با توجه به این‌که اروپا برجام را حاصل یک دستاورد جمعی در خود اروپا و نتیجه یک همگرایی در اروپا می داند سعی می کند آن را به عنوان یک دستاورد جمعی برای خودش حفظ کند و نه الزاما به مفهوم اقتصادی آن بلکه به مفهوم یک تلاش دیپلماتیک و یک کار مشترک دسته جمعی که توانسته است به ظن ها یکی از معضلاتی را که تاکنون وجود داشته است حل کند البته منافع اقتصادی برای اروپاهم هست اما نه به اندازه اهمیت خود برجام.

وی تصریح کرد: در این راه و در این مسیر خود اروپا هم نگاه می کند و هم می سنجد و هم حرکت می‌کند. البته باید واقع بین بود و واقعیت‌های اروپا را شناخت و باید به آن توجه کرد قدرت اروپا را دریافت که تا چه حد می‌تواند در عرصه جهانی بصورت مستقل حرکت کند و یا تا چه حد می تواند بر همه شرکت ها و بخصوص شرکت های اروپایی و چند ملتی که به هر حال شرکای در خود آمریکا دارند تاثیر گذار باشد و به هر حال ابهاماتی درخصوص چگونگی ادامه کار اروپا در برجام وجود دارد و لذا ما بر این اساس برای باقی ماندن در برجام مذاکرات را با اروپایی ها ادامه دادیم و مذاکره می کنیم البته وقت زیادی اتحادیه اروپا و کشورهایی اروپایی عضو برجام ندارد و باید بتواند هرچه سریعتر به یک جمع بندی در این خصوص دست پیدا کند و رضایت جمهوری اسلامی ایران را برآورده کند و تضمین هایی را برای اینکه برجام می تواند بدون آمریکا باقی بماند و ادامه یابد به ایران بدهد .

قاسمی با بیان این‌که «جلسه کمسیون مشترک برجام جمعه برگزار می‌شود» اظهار کرد: اولین بار نیست که این جلسه برگزار می شود و ما بعد از برجام به دفعات این نوع کمیسیون را برگزار کرده ایم. این کمیسیون به دعوت جمهوری اسلامی ایران برگزار می شود و مشخصه ان اولین کمیسیونی است که آمریکا در آن حضور ندارد و با حضور سایر کشورهای عضو برجام برگزار می‌شود. ما در کمیسیون مشترک مسائل مربوط به خودمان را مطرح خواهیم کرد و امیداور هستیم بتوانیم با طرح موضوعاتی بتوانیم سخن و تضمین های لازم برای ادامه برجام و ماندن ایران در آن از زبان اروپایی ها بشنویم.

وی بیان داشت: برجام یک پرونده مختومه است و موضوع آن تمام شده است؛ زیرا مذاکرت مفصلی انجام شد که تا برجام شکل گرفت و این آمریکا بود که از برجام خارج شد و به تعهدات بین المللی خود عمل نکرد و نشان داد که کشوری غیر قابل اعتماد است. خیلی ها این موضوع می دانستند اما در برجام جهان متوجه بی ثباتی و بی اعتمادی آمریکا شد و نهایتا برجام با حضور جمهوری اسلامی ایران و پنج کشور ادامه دارد اما مشروط به این شد که اما اطمینان حاصل کنیم که با توجه به تعهداتی که در آن بین ایران و پنج کشور وجود دارد و با تضمین هایی که آنها می دهند می تواند جاری و ساری باشد و ادامه پیدا کند.لذا ما مذاکراتمان را با این کشورها شروع کردیم وزیر خارجه به پکن ،مسکو وبروکسل سفر کرد با سه کشور اروپایی و نماینده اتحادیه اروپا صحبت کرد و مذاکرات کارشناسی نیز در حال برگزاری است .

وی تصریح کرد: ارزیابی مثبتی از سفر اقای ظریف به پکن ،مسکو و بروکسل داریم و قرار بر این شد که مذاکرات به صورت جدی ادامه پیدا کند به خصوص مذاکرات کارشناسی و ما روز جمعه کمیسیون مشترک را خواهیم داشت البته فرصتی را که ما برای اروپا قائل شدیم فرصتی زیادی نیست و امیداور هستیم طی چند هفته آینده با اطمینان هایی که اروپایی ها می توانند به ما بدهند تکلیف خودمان و اینکه آیا برجام می تواند بدون آمریکا ادامه پیدا کند را دریافت کنیم. واقعیت این است که ما در حال مذاکره هستیم تا بدانیم اروپا تا چه اندازه ای می تواند به تعهداتش عمل کند و اشراف بر موسسات مالی و پولی خود داشته باشد تا با ما همکاری داشته باشند.

سخنگوی وزارت امور خارجه یادآور شد: بعد از برجام شرکت های بزرگی در ایران کار می کردند و برخی از آن ها اعلام کردند با تهدیداتی از سوی آمریکا مواجه هستند تا با ایران همکاری نکنند که فعلا ما در حال مذاکره هستیم تا نهایتا ببینیم دولت های اروپایی چه میزان می توانند شرکت های حوزه های اروپا را برای همکاری با ایران متقاعد کنند یا حداقل چه نوع تضمین ها و مکانیزم هایی را می توانند جایگزین شرکت هایی که تحت هر شرایطی نمی توانند با ایران همکاری کنند را معرفی کنند.

وب تاکید کرد: مهم برای ما این موضوع است که اروپا بتواند به تعهد برجامی خودش عمل کند زیرا انتظار ما از اروپا انجام تمام و کمال تعهداتش در برجام است. ایران و اتحادیه اروپا اکنون زمان زیادی ندارند و امیدواریم ظرف چند هفته اینده اروپا بتواند با جمع بندی کامل در مذاکرات نهایی به ما اعلام کند تا چه حد می تواند تضمین های لازم را تحقق ببخشد که ما بعد از آن تصمیمات لازم در کشور را اتخاذ می کنیم.