دو راهکار جایگزین برای تعطیلات زمستانی

روزنامه دنیای اقتصاد: درحالی که کارشناسان طرح تعطیلات زمستانی را دارای ضعف‌های بسیار می‌دانند، حالا استاندار خوزستان گفته است در صورت تصویب این طرح از سوی دولت، افزایش چرخش ثروت در استان‎های جنوبی کشور از جمله خوزستان رخ خواهد داد؛ چراکه سیل مسافران و گردشگران به‌سمت هوای معتدل جنوبی گسیل می‎شود.

غلامرضا شریعتی در یک نشست خاطرنشان کرده است: «با دولت مذاکراتی داشتیم تا تعطیلات زمستانی مدارس را ایجاد کند تا به‌واسطه آن در اواسط دی و بهمن‎ماه هرسال یک تعطیلات زمستانی برای مدارس فراهم شود. این امر، باعث گسیل سیل مسافران به سمت هوای معتدل جنوبی می‎شود که در ایجاد ظرفیت جدید برای خوزستان نقش موثری دارد.»

گرچه وجود تعطیلات زمستانی ممکن است به افزایش گردشگران جنوب کشور منجر شود اما برخی فعالان گردشگری معتقدند این اتفاق باعث خواهد شد تا در سال به جای آنکه یک بار شاهد هجوم نامتناسب گردشگر به برخی مقاصد در تعطیلات نوروز باشیم، با هجوم دوباره مسافران در بازه تعطیلات زمستانی نیز روبه‌رو شویم که معضلات خاص خود را در پی خواهد داشت. ایجاد ترافیک در جاده‌ها و به تبع آن آلودگی هوا، تراکم سفر در برخی مقاصد و ایجاد آلودگی‌های زیست‌محیطی در پی آن، همچنین گرانی خدمات تنها بخشی از این چالش‌ها هستند؛ این درحالی است که چنین طرحی اساسا برای ترویج سفر و به‌منظور ایجاد فرصت برای تمام اقشار جامعه در نظر گرفته شده و گرانی خدمات سفر می‌تواند مانع سفر همه اقشار شود.

همچنین اتفاقات زیست محیطی نابهنجاری که در مقاصد شمالی کشور به واسطه هجوم گردشگران در برخی تعطیلات تجمیع‌شده رخ داده، در انتظار مقاصد مورد هجوم مردم در تعطیلات زمستانی نیز خواهد بود. در این میان، برخی دیگر نیز معتقدند در نظر گرفتن این بازه زمانی، اساسا ممکن است گردشگران همیشگی شهرهای شمالی را بار دیگر به این مقصد سنتی گسیل کند و هدف اصلی این طرح محقق نشود. از سوی دیگر، موضوعی که بارها برخی نمایندگان مجلس نیز به آن اشاره کرده‌اند این است که از آنجا که این تعطیلات تنها مربوط به دانش‌آموزان می‌شود و در این طرح به شاغلان و کارمندان توجهی نشده، می‌تواند چالش‌های بسیاری را برای والدینی که کودکان محصل دارند ایجاد کند.

پیش از این عضو هیات‌رئیسه مجلس شورای اسلامی هم تاکید کرده بود که زیرساخت‌های لازم برای اجرایی شدن این طرح وجود ندارد و در صورت تعطیلی دانش‌آموزان در فصل زمستان والدین شاغل با دغدغه جدیدی روبه‌رو می‌شوند. اسدالله عباسی خاطرنشان کرده بود که نمی‌توان با توجیه توسعه گردشگری طرحی غیر‌اصولی را اجرا کرد.

گرچه پیشنهاددهندگان می‌گویند کارمندان می‌توانند در این ایام از مرخصی‌شان استفاده‌کنند، اما عملا احتمال چنین اتفاقی کمتر خواهد بود؛ مگر آنکه این تعطیلات مانند تعطیلات نوروز به نوعی کل کشور را به حالت نیمه تعطیل درآورد که به این ترتیب، همچون تعطیلات نوروز بار مالی سنگینی بر دوش کشور خواهد گذاشت.

دو راهکار عملی

گرچه گفته می‌شود این طرح به‌منظور توسعه گردشگری در مناطق جنوبی است، اما نبود زیرساخت‌های مناسب می‌تواند این مناطق را در معرض رشد ناپایدار گردشگری قرار دهد؛ موضوعی که بارها مورد اشاره منتقدان این طرح قرار گرفته و آنها بارها تاکید کرده‌اند که سفر به جاده‌های امن و مراکز اقامتی استاندارد نیاز دارد و نمی‌توان تصور کرد که صرفا با تعطیلی مدارس سفر افزایش می‌یابد. در چنین شرایطی، کارشناسان دو راهکار را عملی‌تر و پایدارتر از تعطیلات زمستانی می‌دانند. به باور آنها چنانچه فرصتی برای سفر در تمام ایام سال به تمام مقاصد کشور فراهم شود، درآمدهای گردشگری نیز در تمام ایام سال و همه مقاصد سفر توزیع خواهد شد. به این ترتیب طرحی که منطقی‌تر به نظر می‌رسد، ایجاد تعطیلات دو روزه آخرهفته است که از تراکم سفرها خواهد کاست و به مردم این فرصت را می‌دهد که بر اساس اقتضائات شغل و تحصیل فرزندانشان، برای سفر برنامه‌ریزی داشته باشند.

بی‌شک مناطق جنوبی ایران ظرفیت‌های بی‌شماری برای توسعه گردشگری دارند و فعالان گردشگری پیشنهاد می‌کنند اگر قرار است برنامه‌ای برای توسعه این بخش صورت گیرد، آن اقدام در کنار تعریف تعطیلات دوروزه می‌تواند ارزان‌سازی سفرها به این نواحی باشد. کارشناسان، عامل اصلی این گرانی را هزینه‌های حمل و نقل می‌دانند و باور دارند با کاهش هزینه‌های سفر، امکان برنامه‌ریزی برای سفر به این مناطق وجود خواهد داشت. به نظر می‌رسد مسوولان استان‌ها باید راهکارهای دائمی برای جذب گردشگر داشته باشند؛ راهکارهایی که تنها به بخشی از ایام سال محدود نشود و درآمدی پایدار برای فعالان گردشگری این استان‌ها ایجاد کند.