«دنیای ژوراسیک ۲»؛ جهانی زیر چنگال دایناسور‌ها

روزنامه ایران: وقتی کالین تره وورو کارگردان قسمت اول «دنیای ژوراسیک» از ساخت قسمت دوم این فیلم انصراف داد تا «جنگ ستارگان ۸» را کارگردانی کند (کاری که البته انجام نداد) هدایت پروژه «دنیای ژوراسیک۲» به جی.ا.بایونا اسپانیایی سپرده شد. این انتخاب را استیون اسپیلبرگ مشهور انجام داد که در این فیلم تازه وظایف یک مدیر اجرایی ارشد را برعهده داشته است و اگر سه فیلم «ژوراسیک پارک» را که خود اسپیلبرگ در دهه ۱۹۹۰ ساخت وارد محاسبات خود کنیم می‌بینیم که ژوراسیک جدید نه فیلم دوم از این مجموعه بلکه باید قسمت پنجم نام گیرد.

هر چه هست بایونای 43 ساله تمامی دلایل را برای اینکه یک بلاک باستر (فیلم پرهزینه و پرفروش) را به وی بسپرند، فراهم آورده زیرا در پیشینه‌اش هم فیلم ترسناک «یتیم خانه» محصول سال 2006 به چشم می‌خورد و هم درام فاجعه‌وار «غیرممکن» محصول 2012 و فانتزی پراحساس «هیولا صدا می‌زند» عرضه شده در سال 2016، فیلم‌های اولیه بایونا تمی مشترک دارند و آن نشان دادن شرایط و واکنش‌های یک یا چند خانواده در معرض بحران‌های مختلف است و البته او در کارهای اخیرش رویکرد بیشتری را به جلوه‌های بصری نشان داده بود و یقیناً در ساخت «ژوراسیک» تازه که بسیار موفق از آب درآمده و فروش به‌غایت زیادی در سطح جهان داشته و به سومین فیلم سودساز سال 2018 سینمای دنیا تبدیل شده، به تمامی این خصلت‌ها نیاز داشته است.

در این میان نیمه دوم «دنیای ژوراسیک 2» که نام جنبی و کامل‌کننده آن «امپراطوری ساقط شده» و کاری تکان‌دهنده و حیرت‌آور است، به گونه‌ای پنهان ترس ناب و جذابیت مرموز «یتیم خانه» را به یاد می‌آورد که 12 سال پیش به‌عنوان اولین فیلم بلند بایونا عرضه شد و مدل تازه‌ای از هراس را آفرید و در عین حال فضایی شبیه به خانه‌های نفرین شده را از نو به دنیای سینما تزریق کرد.

در خدمت فرانچیز ۲۵ ساله

این بار نیز یک منزل گم شده در غبار، یک بلای طبیعی و البته موجودات هیولاوار و بهتر بگویم دایناسورهای احیا شده عصر حجر در مرکز فیلم تازه بایونا قرار دارند و وی مجبور شده است اضافه بر حس جاری در اکثر فیلم‌هایش اصل داستان‌های «ژوراسیک» را استمرار بخشد و در درجه اول در خدمت این فرانچیز 25ساله باشد. این در حالی است که عده‌ای اعتقاد دارند «امپراطوری ساقط شده» به گونه‌ای کامل‌کننده سه فیلم توأم با هراس و فاجعه‌وار اخیر وی است و نقطه نهایی آنها به حساب می‌آید.

پیوند با بزرگان

بایونا می‌گوید که همیشه فیلم‌های ژوراسیک و کل آثار استیون اسپیلبرگ منجمله تریلوژی ژوراسیکی او را دوست می‌داشته و به همین سبب ورود به «دنیای ژوراسیک» نوعی ماجراجویی جالب و پیوند با بزرگان برای وی بوده است. او می‌افزاید: «در عین جدی بودن پروژه و اینکه باید بار دراماتیک قصه را حفظ می‌کردیم، این نسخه ژوراسیک برای من مثل یک کار استعاره‌ای سرشار از بدعت و طنز بود.» کالین تره‌وورو با‌وجود کنار کشیدن از کارگردانی این فیلم سناریوی آن را در مشارکت با درک کانولی نوشته است و در نتیجه باید پرسید آنها چقدر به بایونا فرصت انعطاف و تغییر موضوع و ترسیم اتفاقات به شکل دلخواهش را داده‌اند.

سؤالی که بایونا در پاسخ به آن می‌گوید: ما یک بنای کلی در متن داستان‌مان داشتیم که طبعاً قابل عدول نبود. تفاوت عمده‌ای که این داستان با قسمت‌های قبلی ژوراسیک دارد، این است که ابعاد تأثیرگذاری اتفاقات و محل وقوع آن از یک جزیره فراتر می‌رود و به سطح وسیع‌تری از جهان بسط می‌یابد. فیلم پنجم از این مجموعه بواقع نه فقط از عواقب حمله دایناسورهای تولید مثل یافته به مردم بلکه از بنیادهای سست زندگی مردم در حال حاضر می‌گوید. همین مسأله و اینکه فیلم فعلی یک جهان‌نگری تازه دارد، مسأله اصلی‌ای بود که مرا به این پروژه کشید.

در نظام از هم گسیخته غرب

در قسمت‌های قبلی «ژوراسیک» تمرکز روی یک یا چند پارک تفریحی بوده که در آنها برخی دایناسورهای دوران ماقبل تاریخ که با علم ناشناخته‌ای از نو متولد شده و سپس رشد کرده و در گوشه‌ای پنهان نگه داشته شده‌اند، سر بر می‌آ‌ورند و رجوع‌کنندگان به پارک‌ها را زیر دست و پا له می‌کنند. در فیلم فعلی که کریس پرات یک بار دیگر رل مهارکننده این اوضاع را برعهده دارد، ابعاد ماجرا فراتر از یک پارک و در راستای توصیف این ماجرا و فرضیه است که در نظام از هم گسیخته غرب هر اتفاقی در ارتباط با این دایناسورها در سطح وسیع‌تری از جهان متصور است و به تبع آن با انواع اسپشیال افکت‌های مدرن کوشش شده تا برخوردها و خطرات موجود در رویارویی دایناسورهای تی‌رکس و امثال آنها با انسان‌های شوکه‌شده از تقابل با موجودات عصر حجر به تصویر کشیده شود و اذهان را سحر کند.

بایونا به‌عنوان طراح و مجری عملیات وسعت بخشیدن به داستان‌های فردی گذشته و تبدیل آن به یک موج عمومی می‌گوید: برای اینکه حس کامل‌تری نسبت به اتفاقات فیلم جدید پیدا کنم و داستانگوی بهتری باشم، به سراغ کتاب‌های مرجع و شروع‌کننده ماجراهای ژوراسیک که نوشته مایکل کریچتون است رفتم و آنها را خواندم و این اقدام سودمندی بود زیرا مرا بیش از پیش در مسیر فهم و حس کردن اتفاقات قبلی گذاشت. اضافه بر این حس کردم که باید به روح و بطن اصلی قصه‌های ژوراسیک و به آنچه کریچتون در ارتباط با آن می‌خواست وفادار بمانم و روش‌های کاری اسپیلبرگ در تبدیل کردن قصه‌های کریچتون به یک مدل مؤثر سینمایی را هم استمرار بخشم. بنابراین فیلم کنونی ترکیبی از آن اصالت طلبی با به روزرسانی‌های لازم است.

مشخصات فــــــيلم
عنوان: دنیای ژوراسیک: امپراطوری ساقط شده
محصول: کمپانی‌های یونیورسال و امبلین
تهیه کنندگان: فرانک مارشال، پاتریک کراولی و بلن آتی ینزا
سناریست‌ها: کالین تره‌وورو و درک کانولی
کارگردان: جی.ا.بایونا
مدیر فیلمبرداری: اسکار فائورا
تدوینگر: برنات ویلاپلانا
موسیقی متن: مایکل جیاچینو
طول مدت: ۱۲۸ دقیقه
بازیگران: کریس پرات، برایس دالاس هاوارد، رافی اسپال، جاستیس اسمیت، دانی یلا پینه‌دا، جیمز کرام‌ول، توبی جونز، تد‌له‌وین، بی‌دی وونگ، جرالدین چاپلین و جف گولدبلام.