عربستان توان جبران کاهش عرضه نفت ایران را دارد؟

انتخاب: استانلی رید در نیویورک تایمز نوشت: زمانی که تولیدکنندگان بزرگ نفت با یکدیگر در وین دیدار کردند؛ آن‌ها برای کاهش قیمت نفت بر افزایش تولید تاکید کردند. پس چرا هنوز قیمت نفت افزایش پیدا میکند؟ مقامات کشور‌های عضو اوپک و تولیدکنندگان بزرگ نفت از جمله روسیه در ماه گذشته متعهد شدند که تولید کل را تا حدود یک درصد ذخایر نفت جهان افزایش دهند. ترامپ تحت تاثیر این مسئله به طور مکرر خواستار کاهش قیمت نفت شده است.

با وجود این، قیمت‌ها همچنان بالا باقی مانده است. قیمت نفت خام برنت یک معیار بین المللی است در سال جاری بیش از ۲۰ درصد به حدود ۷۸ دلار افزایش پیدا کرده است. در اینجا به برخی از عواملی که باعث افزایش قیمت نفت شده اند اشاره خواهیم کرد.

نیویورک تایمز ادامه داد: اکنون عربستان سعودی برای افزایش تولیدات نفت تحت فشار قرار گرفته است. اما این افزایش تولید برای جبران کاهش تولید سه کشور ایران - ونزوئلا - لیبی که با بحران دست و پنجه نرم می‌کنند کافی نیست. دولت ترامپ همچنین از کشور‌هایی مانند چین و هند خواسته تا به واردات نفت از ایران پایان دهند.

پرزیدنت ترامپ برای اثربخشی تحریم‌های جدید علیه بخش انرژی ایران درصدد است تا حمایت سایر کشور‌ها را جلب کند. در حال حاضر صادرات نفت ایران حدود دو میلیون بشکه نفت در روز که معادل دو درصد عرضه جهانی است. اما ایالات متحده آمریکا درصدد است تا از طریق عرضه ظرفیت تولید ذخیره عربستان و روسیه و سایر کشور‌ها، به شدت توانایی تهران را برای فروش منابع طبیعی اش مهار کند.

تحلیلگران تخمین زده اند که میزان صادرات نفت خام ایران احتمالا از چند صد هزار بشکه تا حدود یک میلیون در روز کاهش پیدا خواهد کرد. ونزوئلا نمونه دیگر است که آن‌ها زمانی تولید کننده اصلی نفت بودند و اکنون تقریبا تولید نفت این کشور به نصف کاهش پیدا کرده است. میزان تولید این کشور کمتر از ۱.۴ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. همچنین کشمکش بین گروه‌های مسلح در لیبی بدین معناست که کشور‌های آفریقای شمالی قادر نخواهند بود که حدود ۸۵۰ هزار بشکه در روز میانگین تولید این کشور بود را تامین کنند.

هلمین کرافت تحلیلگر بازار‌های سرمایه آر بی سی گفت: «تقریبا یک طوفان شدید ژئوپلتیکی در بازار‌های نفت ایجاد شده است. عربستان سعودی به دشواری می‌تواند شکاف‌های ایجاد شده در حوزه نفت توسط ونزوئلا، ایران و لیبی را پر کند.» تحلیلگران شرکت اف جی‌ای مشاوره نفت و گاز در یادداشتی به مشتریان خود می‌نویسد: «با رشد اقتصاد جهانی تقاضا برای انرژی در حال افزایش است. قیمت‌ها می‌توانند به ۱۰۰ دلار هر بشکه افزایش پیدا کند مگر این که عرضه کنندگان به سرعت بتوانند با افزایش تولید این شکاف را پر کنند.»

بر طبق دیدگاه تحلیلگران کایروس، عربستان سعودی در حال حاضر آماده است تا با کاهش عرضه نفت ایران و سایر کشورها، تولیدات نفت خود را افزایش دهد - صادرات عربستان در ماه ژوئن به میزان قابل توجهی افزایش پیدا کرده است. در این زمینه روسیه به افزایش صادرات خود مبادرت ورزیده است. اما مهم‌ترین مسئله شک و تردید‌هایی است که این کشور تا چه مدتی می‌تواند این اقدام را انجام دهد.

ریاض ادعا کرده که بر اساس ظرفیت تولید ذخیره خود می‌توانند روزانه دومیلیون بشکه نفت اظافی تولیدکنند. اما تحلیلگران معتقدند که بر اساس واقع بینی پادشاهی سعودی بدون حفاری اضافی تنها می‌تواند یک میلیون بشکه مازاد تولید کند.

سیاسی شدن بازار نفت در صدر عامل افزایش قیمت نفت قرار دارد. برای نمونه دونالد ترامپ برای کاهش قیمت بنزین، درصدد است تا ملک سلمان پادشاه عربستان را برای افزایش تولید راضی کند. تحلیلگران بر این عقیده هستند که واکنش ایران به تحریم‌های جدید آمریکا می‌تواند بر پویایی‌های بازار تاثیر گسترده‌ای بگذارد. یکی از تحلیلگران معتقد است که اگر صادرات نفت ایران کمتر از یک میلیون بشکه در روز کاهش پیدا کند این کشور با وضعیت بسیار خطرناکی روبرو خواهد شد.

مقامات ایران همچنین در مورد این خطرات صحبت کردند. برای نمونه حسن کاظم پور اردبیلی یکی از مقامات ارشد نفت ایران هشدار داد که ممانعت از فروش نفت ایران باعث می‌شود که قیمت نفت به ۱۱۰ یا حتی ۱۴۰ دلار هر بشکه افزایش پیدا کند مگر این که تنش‌های سیاسی کاهش پیدا کند. وی گفت: «شما بهتر است بازار را از سیاست دور نگه دارید.»