سلیمی نمین: مجمع می‌تواند مجلس دوم شود

روزنامه اعتماد با سليمي نمين، فعال سياسي اصولگرا در مورد ساختار نظام پارلماني ايران به گفتگو نشسته است.

بخشی از این گفنگو را در ادامه بخوانید:

به نظر شما آيا ساختار مجلس كاستي دارد؟ مصداق اين كاستي‌ها چيست؟

نزديك به چهار دهه از آغاز به كار مجلس شوراي اسلامي مي‌گذرد و در اين سال‌ها خانه ملت با فراز و نشيب‌هاي بسياري همراه بوده است. مجلس گاهي عملكرد مثبت و تاثير‌گذاري داشته و گاهي دچار ضعف‌هايي شده است. ضعف‌ها و كاستي‌هاي مجلس را مي‌توان به چند دسته تقسيم كرد. نخستين نقطه ضعف مجلس، عدم پشتيباني حزبي است.

متاسفانه در سال‌هاي اخير شاهد بوده‌ايم احزاب مسووليت نمايندگاني كه معرفي كرده‌اند را گردن نمي‌گيرند. در نظام‌هاي پارلمانتاريستي احزاب يك سيستم كنترلي نسبت به نمايندگان خود دارند اما اين اتفاق در ايران رخ نمي‌دهد. اين مساله يعني آنكه حزب از اعتبار خود مراقبت مي‌كند و همين سبب مي‌شود تا اين موضوع مانند يك عامل بازدارنده در برابر نمايندگان است. اگر نمايندگان توسط احزاب كنترل شوند جامعه از برخي مخاطرات مصون مي‌ماند اما اگر اين مهم رخ ندهد كنترل نمايندگان سخت مي‌شود.

اما وظيفه كنترل نمايندگان در مجلس بر عهده هيات رييسه است نه احزاب.

درست است و اين يكي از ايرادات ساختاري مجلس شوراي اسلامي است. در ديدار‌هاي اخير مقام معظم رهبري با نمايندگان مجلس، نمايندگان تاكيد بر نظام كنترلي از داخل داشتند اما از آنجايي كه هيات رييسه مجلس منتخب نمايندگان است نمي‌تواند در اين زمينه‌ها نقش موثري داشته باشد. به بيان راحت‌تر هيات رييسه محتاج راي نمايندگان است به همين دليل در مقام كنترل نمايندگان برنمي‌آيد.

متاسفانه برخي نمايندگان هستند كه حضور فعال و حتي حضور عادي هم در جلسات مجلس ندارند و به هر بهانه‌اي مجلس را ترك كرده و به كارهاي شخصي مي‌پردازند. برخي نمايندگان نيز دچار داد و ستد مي‌شوند و اين سبب مي‌شود تصميماتي اتخاذ كنند كه برخلاف مصالح ملت و مملكت باشد. نظام كنترلي داخلي مجلس آن طور كه بايد قوت ندارد و جدي نيست بنابراين ضرورت دارد نظام پارلمانتاريستي پشتوانه حزبي داشته باشد تا احزاب بتوانند براي صيانت از اعتبار خود بر نمايندگان نظارت داشته باشند.

برخي هم معتقدند در شرايط كنوني مجلس دوم بايد تشكيل شود. آيا ضرورتي در تشكيل مجلس دوم وجود دارد؟

ما هم‌اكنون در ساختار كشور مجلس دوم داريم. مجمع تشخيص مصلحت نظام، مجلس دوم ايران است كه به تدريج تعداد اعضاي آن رو به افزايش است و در آينده مي‌تواند به صورت رسمي تبديل به مجلس دوم ايران شود. براي اين مهم بايد در آينده ساختار مجمع تشخيص مصلحت نظام به شكلي تغيير پيدا كند كه اعضاي انتصابي و انتخابي آن عدد مشخصي را دارا باشد.

با توجه به آنكه مجمع تشخيص، يك نهاد انتصابي و مجلس شوراي اسلامي، يك نهاد انتخابي است. در صورت تحقق اين اتفاق فكر نمي‌كنيد كه واكنش‌ها به مجلس دوم تند باشد؟

اين موضوع در برخي كشور‌ها اجرايي شده است به نحوي كه در برخي كشور‌ها مجالس به صورت كامل انتصابي هستند. به عنوان مثال مجلس «لرد ها» يك نهاد كاملا انتصابي است. البته اخيرا تلاش دارند تا سازوكاري را ايجاد كنند كه قوه مجريه روي برخي لرد‌هايي كه به اين مجلس ورود مي‌كنند، نظارت داشته باشد.

با توجه به موضوعي كه مطرح كرديد، به نظر شما مجمع تشخيص مصلحت مقياس كوچك مجلس لرد‌ها است؟

خير. ماهيت آن مجلس كاملا متفاوت است.

پس چرا اين مقايسه را انجام داديد؟

منظور من آن بود كه ما مي‌توانيم مجمع تشخيص را به سمت يك مجلس سوق دهيم و اين مهم به تدريج درحال وقوع است. من آن مقايسه را به عنوان نمونه گفتم كه در برخي كشور‌ها يك مجلس كاملا انتصابي است. اين موضوع در گذشته هم وجود داشته است. به عنوان نمونه مجلس سنا و مجلس شوراي ملي نيز انتصابي بودند.