جریان خاموشی‌های اخیر، روی مدار شایعات!

با اوج‌گیری دمای هوا در یک ماه اخیر و قطع گاه و بیگاه برق حتماً شایعات زیادی هم شنیده اید. از صادرات برق در اوج مصرف گرفته تا خاموشی به خاطر تعهدات ایران در توافق پاریس (برای کاهش گازهای گلخانه ای). «روزنامه ایران» در گزارشی دلایل واقعی اختلال در شبکه برق را بررسی کرده است.

مدیرعامل شرکت مادرتخصصی تولید نیروی برق حرارتی می‌گوید که خاموشی‌های اخیر به هیچ عنوان ارتباطی با معاهده پاریس ندارد. این توافقنامه نه در دستور کار ما قرار دارد و نه به ما ابلاغ شده است. او در گفت‌و‌گو با «ایسنا» اظهار کرد: به منظور کاهش گازهای گلخانه‌ای برنامه‌هایی را در نظر داریم که بتوانیم موجب افزایش راندمان نیروگاه‌های حرارتی شویم.

وی می گوید: بخشی از کاهش قدرت تولید برق به خروج نیروگاه‌های برقابی از مدار بر می‌گردد اما معلوم نیست که سال‌های آتی شرایط بارش‌ها بهتر از امسال باشد.

کمبود برق به خاطر راندمان پایین نیروگاه‌ها

مهدی وکیلیان، رئیس دانشکده برق دانشگاه صنعتی شریف توضیح داد: «راندمان نیروگاهی ایران نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر در سطح بالاتری قرار دارد. هرچند که برخی از کشورها با استفاده از تکنولوژی‌های جدید به راندمان‌های بالاتر از ۵۵ درصد دست یافته‌اند.» او ادامه داد: «برای افزایش راندمان نیروگاه‌های کشور به بیش از 55 درصد باید اقدام کنیم، اما این موضوع ارتباط چندانی با ظرفیت تولید برق کشور ندارد.»

کمبود ناشی از بالابودن اتلاف برق

تلفات برق در کشورهای پیشرفته دنیا حدود 7 درصد است. به طور کلی اتلاف برق غیرقابل اجتناب بوده و هیچ گاه از حد معینی که به آن «اتلاف فنی مجاز» گفته می‌شود، کمتر نخواهد شد.

در این باره همایون حائری معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی گفت: یکی از اقدامات خوب سال‌های اخیر کاهش تلفات صنعت برق بود. کاری جمعی، سخت، هوشمندانه و با مدیریت متمرکز. تلفات صنعت برق الان به 10.8 درصد رسیده اما از این رقم کمتر شدن نیازمند سرمایه‌گذاری است. مثلاً باید ترانس‌ها را تعویض کنیم. برنامه داریم که این رقم را کمتر نیز بکنیم اما در مجموع الان به عدد قابل قبولی رسیده‌ایم.

رابطه مصرف برق و ظرفیت نصب شده

محسن احمدزاده، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری نیروگاهی ایران (سنا) توضیح داد: «ظرفیت نیروگاه که از طرف سازنده اعلام می‌شود معادل حداکثر توانی است که در شرایط ایزو یعنی ارتفاع در سطح دریا و دمای ۲۵ درجه و نو بودن تجهیزات قابل تولید است. هرچه محل احداث نیروگاه از سطح دریا ارتفاع گرفته یا دما بیش از ۲۵درجه باشد و نیز با مرور زمان و مستعمل شدن تجهیزات، توانی که در عمل نیروگاه می‌تواند تولید کند، کاهش می‌یابد.

اکثر نیروگاه‌های ایران در نواحی غیرساحلی (با توجه به نزدیکی به مراکز مصرف و کاهش هزینه‌های انتقال و توزیع) احداث و با توجه به مرتفع بودن فلات مرکزی ایران در ارتفاع بالای هزار متر از سطح دریا نصب شده‌اند، به همین دلیل توان تولید برق آنها از ظرفیت نامی همواره کمتر است.» او ادامه داد: «در تابستان نیز با افزایش بیش از ۲۰ درجه‌ای دما نسبت به دمای استاندارد بشدت از قدرت عملی نیروگاه‌ها کاسته می‌شود.

کمبود برق به‌دلیل صادرات!

محمودرضا حقی‌فام، معاون هماهنگی توزیع شرکت توانیر و سخنگوی صنعت برق کشور تصریح کرد: «در ساعت‌های پیک بار شبکه سراسری در اواخر خرداد تا انتهای شهریور، صادرات برق کشور در اوج بار مصرف داخل کشور صفر است و فقط واردات در کشور اتفاق می‌افتد. زمان پیک مصرف اولویت اصلی ما تأمین برق پایدار داخل کشور است.» اما اگر می‌خواهیم که از خاموشی‌های تابستانه رها شویم باید به جای شایعه‌پراکنی حداقل 10 درصد مصرفمان را در ساعات پیک کاهش دهیم. این آسان‌ترین راه است.