پیامد ارسال سیگنال اشتباه به بازار سکه

روزنامه دنیای اقتصاد: سکه تمام بهار آزادی افزایش دیگری را تجربه کرد و در آستانه کانال ۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تومانی به کار خود پایان داد. در پنجمین روز هفته، سکه با ۶۰ هزار تومان افزایش به قیمت ۲ میلیون و ۸۸۰ هزار تومان رسید.

یکی از عوامل بنیادی در رشد سکه، افزایش قیمت دلار تا محدوده ۸ هزار و ۱۳۰ تومان بود. با این حال، از نظر برخی فعالان، عدم‌ورود سکه‌های پیش‌فروش به بازار عامل مهم‌تری بود.

در واقع رشد سکه در حالی رخ داد که برخی معامله‌گران انتظار داشتند با ادامه تحویل سکه‌های پیش‌فروش، قیمت در روز پنجم هفته کمی تعدیل ‌شود. با این حال، صحبت‌های برخی از خریداران سکه پیش‌فروش نشان می‌دهد که ترجیح می‌دهند سکه خود را به بازار عرضه نکنند؛ برخی عنوان می‌کنند، سکه را برای پوشش قدرت خرید خود تهیه کرده‌اند و تا زمانی که سیگنال‌های باثباتی نسبت به آینده دریافت نکنند، ترجیح می‌دهند سکه‌ها را نگه دارند.

با این حال، تعداد بیشتری، اخباری را که در روزهای اخیر مبنی بر دریافت مالیات از خریداران سکه پیش‌فروش عنوان شد، عاملی دانستند که روند ورود سکه‌ها به بازار را دچار تردید کرد. یکی از خریداران عنوان می‌کرد، اگر سکه خود را در بازار بفروشد، ممکن است بحث مالیات بر درآمد در مورد وی مصداق پیدا کند؛ بنابراین ترجیح می‌دهد، سکه‌ها را نزد خود نگه دارد.

وی عنوان کرد، در روزهای اخیر برخی مسوولان از برخی خریداران سکه پیش‌فروش به‌عنوان اخلال‌گر یاد کرده‌اند و هر روز اخبار متناقضی در مورد خریداران سکه پیش‌فروش در بازار عنوان می‌شود. خریدار دیگری گفت، حتی ترجیح می‌دهد تا مشخص شدن دقیق اوضاع سکه، سکه‌های پیش‌فروش را تحویل نگیرد. به گفته برخی منابع مطلع، در دو روز اخیر تعداد زیادی از خریداران ترجیح داده‌اند به جای تحویل گرفتن سکه ها، آنها را نزد بانک نگه دارند. برخلاف دسته اول که اخبار روزهای اخیر را در عدم‌تحویل گرفتن سکه‌ها موثر دانستند، گروه دیگری باور دارند، این اتفاق تنها به این دلیل رخ داده است که نگهداری سکه‌ها نزد بانک از امنیت بالاتری برخوردار است.

صحبت‌های مربوط به مالیات در حالی در میان خریداران به شکل گسترده‌ای بازتاب داشته است که بانک مرکزی برخلاف اظهارنظرهای برخی نمایندگان مجلس و مسوولان، روز سه‌شنبه تحویل سکه‌های پیش‌فروش را بدون دریافت هیچ‌گونه مالیاتی آغاز کرد. خریداران تنها با ارائه برگه ثبت نامی و مدارک شناسایی به‌راحتی سکه‌های فیزیکی خود را دریافت کردند؛ با این حال، آنچه مسلم است، صحبت‌های برخی مسوولان که خارج از دامنه بانک مرکزی فعالیت می‌کنند، خریداران را نگران کرده است.

یکی از دلایل مهم نگرانی معامله‌گران، عدم‌هماهنگی تیم اقتصادی عنوان شده است. واقعیت آن است که بخش عظیمی از شرکت‌کنندگان در طرح پیش‌فروش برای حفاظت از قدرت خرید خود از بانک مرکزی سکه را پیش خرید کردند؛ خریداران بزرگ تنها حدود ۵ درصد از سکه‌ها را خریداری کرده‌اند و بیش از ۹۰ درصد توسط مردم عادی پیش خرید شده است. ناصر سراج رئیس سازمان بازرسی کل کشور پیشتر گفته بود: 7 میلیون و 600 هزار ثبت‌نام سکه داشتیم که 50 نفر، 5 درصد این سکه‌ها را در اختیار دارند.

در این شرایط، برخی کارشناسان مسوولان را مورد پرسش قرار می‌دهند که آیا اظهارنظرهای متناوب در مورد خریداران پیش‌فروش، دادن القابی مانند اخلال گران بازار و ارائه طرح‌هایی مانند عدم‌واگذاری سکه‌های پیش‌فروش اعتماد به سیاست‌گذار پولی را بالا خواهد برد؟ چنین اخباری در حالی عنوان می‌شود که در ابتدای طرح پیش‌فروش مسوولان بانک مرکزی عنوان کردند، خریداران سکه مشمول مالیات نخواهند شد، بنابراین اظهارنظرهای مسوولان موازی مبنی‌بر دریافت مالیات را معامله‌گران می‌توانند به‌عنوان نشانه‌ای از عدم‌هماهنگی تیم اقتصادی در نظر بگیرند؟ آیا چنین اخباری منجر به این نمی‌شود که مردم در مقاطع حساس بعدی به سیاست‌گذار پولی اعتماد نکنند و ترجیح دهند که به جای شرکت در طرح‌های مجاز توام با شفافیت به بازارهای غیررسمی مراجعه کنند.

در شرایطی که برخی عدم‌ورود سکه‌های پیش‌فروش به بازار را عامل افزایش قیمت سکه دانستند، گروه دیگری اخبار روزهای اخیر پیرامون FATF را عاملی دانستند که منجر به رفتارهای هیجانی و محرک معامله‌گران شده است. به گفته یکی از بازیگران ارزی، تصویب لوایح مورد نیاز برای خروج از لیست سیاهFATF بیش از گذشته برای بازار اهمیت پیدا کرده است. یکی از دلایلی که اهمیت این موضوع را بالا برده ناشی از اخباری است که در کانال‌های اطلاع رسانی معامله‌گران مبنی‌بر ضرورت خروج از لیست سیاه FATF برای بهره بری از بسته اقتصادی اروپا عنوان شده است.