مسیر دشوار اسد برای بازپس‌گیری ادلب

خبرگزاری ایسنا: "مسیر بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه در رسیدن به پیروزی نهایی در جنگ داخلی این کشور اکنون با چالش‌های دیپلماتیک روبرو است که در عین حال می‌تواند تلاش‌های آخر او به منظور بازپس‌گیری آخرین قسمت‌های خاک کشورش را پیچیده‌تر ساخته و حتی ممکن است مناطق بزرگی از این کشور را تا مدتی نامحدود از دسترس او خارج کند."

خبرگزاری رویترز در تحلیلی نوشته است: پیشروی‌های بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه در جنگ داخلی کشورش در سال جاری میلادی بیش از پیش با کمک ایران و روسیه شتاب گرفت.

در عین حال هم‌پیمانان روسی بشار اسد، اخیرا با اعلام بازگشت زندگی عادی به این کشور از آوارگان سوری خواستند تا به خانه بازگردند و اعلام کردند که این آوارگان نباید هیچ نگرانی در بازگشت به کشورشان داشته باشند. هرچند که هنوز عده زیادی از مردم از مناطق درگیر جنگ در این کشور فرار می‌کنند.

با این حال این روند بازگشت آغاز شده و مسکو به دنبال حمایت بین‌المللی از آنها است با این امید که نهایتا کشورهای غربی که حامی مخالفان سوری بودند اکنون کمک‌های خود را به مناطق تحت کنترل دولت سوریه بدهند و به این ترتیب از فشارها بر مسکو کاسته شود.

با این حال درحالی که مسکو در جایگاه برتری قرار دارد نشانه‌ای از مذاکره برای انتقال قدرت سیاسی که مورد توقع غربی‌ها به منظور حمایت‌هایشان در ازای آن بود، دیده نمی‌شود و نشانه‌ای نیز درخصوص اینکه آنها میلیون‌ها آواره در اروپا و خاورمیانه را برای بازگشت تشویق کنند نیز وجود ندارد.

با این حال تقریبا نواحی شمال و بخش زیادی از شرق سوریه از دسترس بشار اسد خارج است. در این مناطق یک آزمون جدید انتظار او را می‌کشد: نیروهای مورد حمایت آمریکا و ترکیه که نواحی جداگانه‌ای را در خاک سوریه تحت کنترل خود گرفته‌اند. اولویت‌های روسیه به ویژه روابطش با ترکیه عمدتا تعیین خواهد کرد که جنگ در این مناطق چطور پیش می‌رود.

در عین حال دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا نیز نشانه‌های متناقض را درباره اینکه نظامیان آمریکایی تا چه مدت در نواحی شرق و شمال شرق سوریه به حضورشان ادامه بدهند، فرستاده است.

کردهای مورد حمایت آمریکا نیز که نگران پیش بینی ناپذیربودن ترامپ هستند، مسیر مذاکرات با بشار اسد را به منظور حراست از خودمختاری خود در پیش گرفته‌اند.

نواه بونسی، تحلیلگر برجسته گروه بین‌المللی بحران در حوزه سوریه می‌گوید: این جنگ درحال ورود به یک مرحله جدید است اما سخت می‌توان گفت در حالی که این میزان از خاک سوریه از دسترس دولت خارج است جنگ به پایان نزدیک می‌شود.

او اضافه کرد: در عین حال هنوز قابل پیش‌بینی نیست که فعالیت‌های شبه‌نظامیان در بخش‌هایی از سوریه که دولت کنترل می‌کند مجددا افزایش پیدا نکند.

اخیرا تروریست‌های داعش در یکی از این مناطق در سویدا بیش از ۲۰۰ نفر را کشتند.

اکنون هدف بعدی قوای بشار اسد استان ادلب است.

این منطقه عمدتا آخرین پناهگاه شبه‌نظامیانی بوده که از پیشروی‌های دولت سوریه در دیگر بخش‌های این کشور فرار کرده‌اند.

ادلب در حال حاضر تحت کنترل مجموعه‌ای از گروه‌های شورشی است که گاها با یکدیگر نیز درگیر می‌شوند.

براساس اعلام گروه دیده‌بان حقوق بشر سوریه گروه‌های افراط گر هنوز مناطقی را در دست دارند و چندین هزار شبه‌نظامی خارجی نیز همچنان در این کشور حضور دارند.

ادلب بخشی از یک هلال منطقه‌ای است که منتهی به رودخانه فرات، جایی که نیروهای ترکیه‌ای در آنجا مستقر هستند،‌ می‌شود.

ترکیه نیز تلاش می‌کند که در عین مقابله با گروه‌های کرد به عنوان یک تهدید امنیت ملی خودش جلوی ورود تعداد هرچه بیشتری از سوری‌ها از مرز به خاک خود را بگیرد چراکه در حال حاضر میزبان سه و نیم میلیون آواره است.

دورنمای آغاز حمله نیروهایی از دولت سوریه در ادلب زنگ خطر را در ترکیه به صدا درآورده و یک مقام ارشد سازمان ملل هشدار داده که در صورت راه افتادن یک چنین حمله‌ای ممکن است دو و نیم میلیون آواره دیگر به سمت مرز ترکیه بروند.

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، ولادیمیر پوتین، همتای روسی خود را تحت فشار قرار داده تا اطمینان حاصل کند چنین اتفاقی نمی‌افتد.

روزنامه الشرق الاوسط توضیحاتی از یک پیشنهاد ترکیه به روسیه در ارتباط با ادلب را گزراش کرده که شامل تسلیم کردن سلاح‌های سنگین شورشیان به ارتش ترکیه است.

جاشوا لاندیس، یک کارشناس حوزه سوریه و رئیس مرکز مطالعات خاورمیانه در دانشگاه اوکلاهما می‌گوید: اگر بشار اسد می‌گوید که هر سانتی‌متر از خاک سوریه را بازپس خواهد گرفت، ما باید باور کنیم که او واقعا چنین قصدی دارد.

با این وجود یک منبع در ائتلاف منطقه‌ای که در حمایت از بشار اسد می‌جنگد، گفته است که حمله گسترده برای بازپس‌گیری ادلب فعلا بعید است.

این منبع اظهار کرد: طرف ترکیه‌ای همچنان سفت و سخت بر مواضعش ایستاده است، چون کارت‌های بازی اکنون به نفع او هستند.

او گفت: اقدام نظامی بعد از آنکه توافق ترکیه - روسیه - ایران برای این منطقه به پایان برسد اتفاق خواهد افتاد.

برخی شورشیان نیز که به تعهدات روسیه تردید دارند نگران وقوع بدترین اتفاقات هستند.

مصطفی باکور، یک فرمانده در یکی از شاخه‌های زیرمجموعه "ارتش آزاد سوریه" به رویترز می‌گوید: ما برای هرگونه تشدید درگیری آماده بوده و مشغول اجرای مانورهای تقویت نیرو و استقرار دوباره نیرو به منظور آماده کردن خود برای نبرد در آینده نزدیک هستیم. ما انتظار تشدید اقدام نظامی روسیه را داریم.

با این حال نبرد برای ادلب می‌تواند نسبت به عملیات‌های قبلی برای قوای دولتی سوریه دشوارتر باشد.

شورشیانی که در این استان مستقر هستند نشان داده‌اند که جزو سرسخت‌ترین‌ها هستند.

بونسی اظهار کرد: یک حمله بزرگ می‌تواند این گروه‌ها را که اکنون متمرکز بر حفظ مناطقشان در ادلب هستند، وادار به ورود به جنگ‌های چریکی کنند و برخی از عناصر در میان این گروه افراط‌گر سال‌هاست که آنها را برای در پیش گرفتن چنین رویکردی تشویق می‌کنند.