خوردن هندوانه در فصل تابستان را فراموش نکنید

خبرگزاری مهر: خوردن هندوانه برای رفع تشنگی و تامین آب مورد نیاز بدن، در روزهای گرم تابستان، بسیار حائز اهمیت است.

گیاه هندوانه گیاهی یک ساله و علفی متعلق به گونه‌های مختلف جنس Citrullus از خانواده کدوئیان است. خاستگاه این گیاه، جنوب آفریقا است ولیکن امروزه در ایران به مقدار فراوان کاشته می‌شود. این گیاه دارای ساقه پیچکدار، برگ هایی با بریدگی‌های عمیق و منقسم به لوب‌های مدور، گل‌های زردرنگ و میوه آبدار است. در گذشته به این میوه "تربوزه" می‌گفته‌اند.

هندوانه میوه‌ای شیرین و آبدار است که مصرف آن علاوه بر رفع تشنگی و تامین آب بدن به دلیل محتوای آب بالا (هر ۱۰۰ گرم هندوانه حاوی ۹۳ درصد آب)، حاوی مقادیر قابل توجهی املاح و ویتامین‌ها شامل آهن، پتاسیم، ویتامین‌ آ، ویتامین ث، تیامین، ریبوفلاوین و نیاسین است. مصرف یک لیوان آب هندوانه، ۲۰ درصد نیاز روزانه به ویتامین ث و ۱۴ درصد نیاز روزانه به ویتامین آ را تامین می‌کند.

بخش گوشتی قرمز رنگ هندوانه حاوی آنتی اکسیدان «لیکوپن» است. رنگدانه لیکوپن اثرات آنتی اکسیدانی قوی دارد. این آنتی اکسیدان به تمامی نقاط بدن وارد می‌شود و رادیکال‌های آزاد را خنثی می‌کند.

پوست هندوانه نسبت به بخش گوشتی آن، حاوی آب و شکر کمتر و میزان فیبر بیشتری است. علاوه بر خواص بخش گوشتی هندوانه، تحقیقات نشان داده است قسمت سفید پوست این میوه حاوی مقدار زیادی اسیدآمینه «سیترولین» است که با مکانیسم اتساع سرخرگ‌ها، می‌تواند سبب بهبود گردش خون شود.

همچنین نتایج مطالعات نشان دهنده نقش مهم سیترولین در سیکل اوره بدن می‌باشد، به این ترتیب که سیترولین قادر است نیتروژن خون را جذب و آن را به ادرار تبدیل کند. این آمینو اسید همچنین قادر است اسیدآمینه آرژینین تولید کند که در افراد دچار کمبود این اسیدآمینه مفید می‌باشد. آرژینین همچنین می‌تواند رشد ماهیچه‌ها را بهبود داده، سیستم ایمنی را تحریک کند و با خستگی مبارزه کند.

در طب چینی، پوست هندوانه دارای کاربرد وسیعی در پاک زدایی اثرات گرما بر پوست و سم زدایی بدن است.

از دیدگاه طب ایرانی، هندوانه دارای مزاج سرد و تر است و مصرف آن در افراد سردمزاج مناسب نیست. در صورت تمایل افراد سردمزاج به خوردن هندوانه، بهتر است هندوانه همراه با عسل یا شکر میل شود. آب هندوانه به عنوان مسکن تشنگی، مدر و خنکی در بیماران مبتلا به تب و بیماری‌های عفونی کاربرد دارد. مربای پوست هندوانه نیز جهت تقویت هضم توصیه شده است.

با توجه به خواص مورد انتظار از پوست هندوانه، تولید عصاره‌ها و مکمل‌های تغذیه‌ای حاوی پوست هندوانه برای درمان این نوع کمبود مورد توجه است.

تخم هندوانه نیز دارای اسیدهای چرب اشباع و غیر اشباع (اولئیک اسید و لینولئیک اسید) است که مصرف خوراکی دارد.

در مجموع، هندوانه دارای آب فراوان، انرژی اندک و مواد مغذی بیشتر نسبت به سایر میوه‌ها بوده و اثرات مفیدی در بهبود سلامتی بدن دارد. در صورت مصرف به اندازه و مناسب، هندوانه می تواند خواص مفیدی برای فرد مبتلا به دیابت داشته باشد. البته با توجه به اینکه مصرف هندوانه همراه سایر میوه‌ها که شاخص گلیسمیک بالا دارند می‌تواند موجب افزایش قند خون به میزان خطرناک شود، بنابراین مبتلایان به دیابت بهتر است که با پزشک یا یک متخصص تغذیه در این زمینه مشورت کرده و راهنمایی بگیرند.

بهترین زمان مصرف هندوانه، بین دو وعده غذا یعنی تقریبا سه ساعت بعد از غذا و یک ساعت قبل از غذا است. مصرف هندوانه همراه یا بلافاصله بعد از خوردن غذا، سبب ایجاد اختلال در هضم می‌شود.