سرنوشت گشت ارشاد در دست دولت

روزنامه هفت صبح: راهبری طرح امنیت اخلاقی یا همان گشت های ارشاد سابق پس از ۷ سال کش و قوس از نیروی انتظایم به وزارت کشور سپرده شد. این خبر را سردار احمدی مقدم در روز گذشته داده و از واگذاری این طرح ها به «شورای اجتماعی» خبر داده است.

فرمانده نیروی انتظامی کشور در گفتگو با تسنیم، در خصوص تصمیم جدید وزارت کشور مبنی بر تشکیل شورای اجتماعی کشور، با بیان اینکه شورای اجتماعی کشور راهبری «طرح عفاف و حجاب» و «امنیت اخلاقی» را به عهده گرفته است، گفت: «این شورا در ابتدای کار خود بوده و در حال ساماندهی نیروهای خود هستند.»

او با بیان اینکه نیروی انتظامی نیز در این زمینه با وزارت کشور که سرپرستی شورای اجتماعی کشور را به عهده دارد همکاری های لازم را داشته و خواهد داشت، در پاسخ به این سوال که آیا برنامه های طرح عفاف و حجاب متفاوت تر از گذشته خواهد بود، گفت: «فعلا طرح جدیدی ارائه نشده است، انتظاری هم نیست چرا که دولت تازه در حال ساماندهی نیروها و مطالعه وضعیت گذشته است.

بر همین اساس نیروی انتظامی همکاری های لازم و تجربیات خود را در این زمینه در اختیار شورای اجتماعی قرار می دهد. به روندی که دولت در این زمینه در پیش گرفته خوشبین هستیم و امیدواریم طرح امنیت اخلاقی و عفاف و حجاب با انسجام بهتری نسبت به گذشته ادامه داشته باشد.» عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور، روز شنبه ۳۰ شهریور ماه، در آیین تودیع و معارفه استاندار خراسان شمالی از تشکیل شورای اجتماعی در کشور خبر داده است.

فراز و فرودهای یک طرح هفت ساله

از اوایل روی کار آمدن دولت احمدی نژاد در سال ۸۴، مطالبات گروه های سیاسی مختلف اصولگرا از این دولت در زمینه های اجتماعی به شدت افزایش یافت. رسانه ها و سایت های اصولگرا هم در افزایش این مطالبات نقش بسزایی داشتندو با انتشار یادداشت ها و تحلیل ها فشارها را افزایش می دادند.

افزایش فشارها به جایی رسید که این دست از سایت ها اقدام به انتشار عکس های افراد با پوشش نامتعارف سطح شهر کردند و همه این اهرم ها باعث تغییر در روند طرح های اجتماعی شد. شهروندان هم که در سال ۸۴ و اوایل روی کار آمدن یک دولت اصولگرا ملاحظاتی در وضعیت ظاهری خود به وجود آورده بودند با گذشت زمان دامنه آزادی های پوششی خود را افزایش دادند. همه این اتفاقات دست به دست هم داد تا در سال ۸۵ «طرح ارتقای امنیت اجتماعی» در راستای مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی تحت عنوان «طرح جامع عفاف» توسط نیروی انتظامی اجرا شود.

تابستان ۸۵ اولین آغاز

پس از تصویب طرح ارتقای امنیت اجتماعی، کلید آن در تابستان ۸۵ خورده شد و مردم برای اولین بار شاهد حضور ون های سبزرنگی بودند که عبارت «گشت ارشاد» روی آن دیده می شد. این گشت ها با افراد دارای پوشش های نامناسب و برخورد و آنها را به درون ون ها راهنمایی می کردند. این افراد پس از هدایت به مراکز مشخص و گرفتن تعهد و اصلاح پوشش به منازل خود باز می گشتند.

تابستان ۸۶: گشت ها ادامه دارد

با وجود ظهور واکنش های مختلف در سطح شهر اما مسئولان نیروی انتظامی از گشت ارشاد حمایت تمام قدمی کردند و فعالیت های آن نیز گسترده تر شد. ثبت کامپیوتری مشخصات بد پوششان، گرفتن عکس از این افراد و ... جزو این دست از اقدامات بود. در همین ایام برنامه کوله پشتی با مجری گری فرزاد حسنی قطع و به خاطر گفتگویی که با سردار رادان داشت، ممنوع الکار شد. در آنجا حسنی از رادان به خاطر برخی برخوردهای نیروی انتظامی با شهروندان انتقاد کرد که همین باعث حذف موقت او از سیما و جایگزینی اش با امیرحسین مدرس و نهایتا تعطیلی برنامه پس از چند قسمت شد.

زمستان ۸۶، برخورد با تبرج و آغاز انتقادات دولت

زمستان ۸۶ زمانی بود که واژه «تبرج» به فرهنگ عامه ورود پیدا کرد و برخورد با چکمه پوشان به دلیل ظاهر شدن مصادیق تبرج به وظایف گشت ارشاد اضافه شد.

پس از بروز انتقاداتی به دولت، سخنگوی وقت دولت نیز موضع گیری های آشکار خود نسبت به این طرح را ابراز و آن را از وظایف دولت خارج دانست. همین موضوع سبب شد تاس ردار احمدی مقدم در همان زمان اعلام کند که از اتخاذ چنین مواضعی از سوی دولت تعجب کرده و گفت حتی جزئیات این طرح هم طی سه جلسه با حضور شخص رئیس جمهور تشریح شده و نتیجه به صورت «مصوبه های بسیار متقن» برای اجرا به ناجا ابلاغ شده است.

فرمانده نیروی انتظامی، همچنین گفت: «مصلحت نمی داند خیلی به این مسائل وارد شود» و هشدار داد: «اما اگر دوستان فکر می کنند نیاز به این است که ما مستندات خود را بفرستیم این کار را می کنیم.»

زمستان ۸۷، موضع گیری رئیس جمهور

با گذشت یک سال از آن اظهارنظرها به صورت موقت مسکوت ماند اما فعالیت گشت ارشاد همچنان ادامه داشت. محمود احمدی نژاد در این زمان اولینه موضع گیری رسمی خود را در گفتگوی شبکه یک انجام داد.

پیش از این مصاحبه با نامه ای که رئیس جمهور وقت به محصولی وزیر کشور نوشت، تلویحا به این طرح انتقاد کرد و خواهان برخورد نرم تر با عده قلیل مردم شد. احمدی نژاد در این مصاحبه با اعلام اینکه نامه مذکور خطاب به کردان، وزیر سابق کشور تهیه شده بود و به دلیل برکناری او به صادق محصولی ابلاغ شد، صریحا طرح امنیت اجتماعی را نقد کرد و آن را فراتر از وظایف نیروی انتظامی دانست.

بهار ۸۸، کمرنگ شدن گشت ها

با نزدیک شدن به انتخابات اما به صورت آهسته چهره شهر عوض شد و از حضور پررنگ ون ها در میادین اصلی شهر و مراکز خرید خبری نبود. عده ای این اتفاق را با نزدیک شدن به انتخابات مرتبط می دانستند اما مسئولان مختلف چنین موضوعی را تکذیب و بر ادامه حضور گشت ها تاکید می کردند. هر چهار کاندیدای ریاست جمهوری نیز در صحبت های خود از برخی فعالیت های گشت ارشاد انتقاد کردند.

تابستان ۸۸، خداحافظی با گشت ها

پس از بروز اتفاقات سال ۸۸، تقریبا اثری از گشت های ارشاد در تابستان آن سال نبود. این روند در حدود یک سال ادامه داشت و تا سال ۸۹ تقریبا گشت ارشادی در سطح شهر دیده نمی شود.

تابستان ۸۹، بازگشت با تغییر رویکرد

در این زمان گشت های ارشاد با تغییر رویکردهایی در خود و با نام طرح امنیت اخلاقی پا به میادین گذاشتند. در دوره جدید طرح امنیت اجتماعی مصادیق به سخت گیری های سابق نبود و برخوردها نیز کمی نرم تر شده بود.

تابستان ۹۰، پر رنگ تر شدن گشت ها

در این مقطع زمانی حضور گشت ها نسبت به زمان مشابه سال گذشته افزایش چشم گیری داشت و البته تغییرات نیز همچنان ادامه داشت. به عنوان مثال برخی گشت ها به جای استقرار در میادین و پاساژها ترجیح می دادند در آن محدوده تردد کنند و بدپوششان را در حین رفت و آمد شناسایی می کردند.

تابستان ۹۱، حضور در کنسرت ها

برای اولین بار از زمان راه اندازی گشت ارشاد پای این گشت ها به کنسرت ها نیز باز شد و پیش از آغاز کنسرت مازیار فلاحی اقدام به برخورد با بدپوششان کردند. به برخی بدپوششان فقط تذکر داده شد، به برخی دیگر اجازه ورود به کنسرت داده نشد و برخی دیگر از بدپوششان هم دستگیر شدند. اقدامی که در برخی کنسرت های دیگر نیز ادامه پیدا کرد. برخورد با یک بازیگر سرشناس در یکی از همین حضورها اتفاق افتاد و جنجال گسترده ای را به همراه داشت.

بهار ۹۲، کمرنگ شدن گشت ها

با وجود تاکیدات مختلف مسئولان برادامه فعالیت طرح امنیت اخلاقی اما با نزدیک شدن به انتخابات باز هم فعالیت گشت ها کم رنگ تر از گذشته شد. روندی که تا مدتی پس از برگزاری انتخابات نیز ادامه داشت و اثری از گشت ها در سطح شهر نبود.

تابستان ۹۲، بازگشت گشت ها

از اواسط تابستان امسال دوباره فعالیت گشت ارشاد آغاز شد و حضور در کنسرت ها، میادین شهر و مراکز خرید البته نه مثل سابق ادامه پیدا کرد...

پاییز ۹۲، خداحافظی موقت

از اوایل پاییز همین امسال می شد نشانه هایی از کمرنگ شدن فعالیت گشت ها را مشاهده کرد. موضوعی که با صحبت های روز گذشته فرمانده نیروی انتظامی می توان آن را تایید کرد و با آغاز به کار فعالیت شورای اجتماعی باید منتظر روند جدیدی در این زمینه بود.

چکیده

از اوایل روی کار آمدن دولت احمدی نژاد در سال ۸۴، مطالبات گروه های سیاسی مختلف اصولگرا از این دولت در زمینه های اجتماعی به شدت افزایش یافت. رسانه ها و سایت های اصولگرا هم در افزایش این مطالبات نقش بسزایی داشتند و با انتشار یادداشت ها و تحلیل ها فشارها را افزایش می دادند. افزایش فشارها به جایی رسید که این دست از سایت ها اقدام به انتشار عکس های افراد با پوشش نامتعارف سطح شهر کردند و همه این اهرم ها باعث تغییر در روند طرح های اجتماعی شد.