منتجب‌نیا به مداحان: تریبون جای تخریب نیست

روزنامه ایران با حجت‌الاسلام رسول منتجب‎نیا گفتگو کرده است.

بخشی از این گفتگو را بخوانید:

یک آفت ورود مداحان به مسائل سیاسی است. این نوع مداحی چگونه رواج پیدا کرد؟

این آفت بسیار خطرناکی است که در مداحی نفوذ و مداحان را باندباز و سیاست‎زده کرده است. مراجع بزرگوار و بخصوص آیت‎الله مکارم و دیگران که الان هشدار می‌‏دهند، می‎دانند که این موضوع به یک مسأله اساسی تبدیل شده است.

مردم در زمان‎های خاصی چون روز عرفه، شب قدر، تاسوعا و عاشورا با احساسات پاک می‎آیند و بر سر و سینه می‎زنند اما بعضی از مداحان نهایت سوء استفاده را از آنان می‏‌کنند. یادم است در سال‎های گذشته برخی مداحان، حین مداحی در شب قدر حتی تهمت‎های بسیار زشتی به مقامات نظام وارد کردند که مشمول مجازات می‎شد.

آنان در موقع مداحی شروع به تسویه حساب‎های جناحی و سیاسی می‎کنند و در واقع مداحی را به پاتوقی برای باندبازی به منظور مقابله کردن با طیفی که قبول ندارند، تبدیل کرده‌‏اند؛ چه آن طیف در دولت و مجلس باشد و چه در جای دیگری. در حین مداحی شروع می‌کنند به نام اهل بیت و یاد اهل بیت تهمت زدن و دروغ گفتن و فحاشی کردن. این کار بسیار زشتی است.

در روز عرفه امسال، رسماً آمدند و آن حرکت بسیار زشت و ضداخلاقی در مدرسه فیضیه قم را تأیید کردند. با تعابیر بسیار زشت از مرحوم آیت‏ الله ‌هاشمی و رئیس‎ جمهوری نام بردند. اینها آفت‌هایی است که دامنگیر مداحی شده و معتقدم که نهایت ظلم به اهل بیت است.

آنها اهل بیت را برای سوء استفاده و تسویه حساب سیاسی خود وسیله قرار داده‌‏اند. جالب اینجاست که این آفت دامنگیر صدا و سیما هم شده و به باندهای سیاسی هم ورود پیدا کرده. خدا بخیر بگذراند؛ اگر جلوی این حرکت گرفته نشود، روزهای محرم و صفر و ایام اعیاد و وفیات شاهد حرکت‎های زشت‎تری از سوی این قشر از جامعه خواهیم بود.

چطور می‎شود جلوی این حرکت‌‏ها را گرفت؟ هشداری که از سوی آیت‏ الله مکارم داده شده، برای اولین بار نیست که انجام می‎شود. بارها این موضوع مخصوصاً در آغاز فرارسیدن ماه محرم بیان می‎شود اما نه تنها وضعیت بهتر نشده بلکه بدتر هم شده است. آیا برنامه‎ای پشت این کار است؟

بدون تعارف خود مقامات نظام، مسأله مداحی را تقویت کردند و به مداحان میدان دادند. حتی بعضی از حواشی را که قابل دفاع نبود، مستقیم یا غیرمستقیم مورد حمایت خود قرار دادند. خدا مراجع تقلید را حفظ کند که تذکر می‎دهند اما امر اجرا که دست مسئولان است.

من از مسئولان محترم و مقامات دولتی و غیردولتی و مخصوصاً از شخص مقام معظم رهبری به عنوان یک روحانی تقاضا می‏‌کنم که جلوی این حرکت انحرافی گرفته شود. به جای مداحان، علما و اساتید میداندار شوند تا حواشی آنان گرفته شود.

خود مداحان گاهی برای ما مسائلی را از برخی مداحان مشهور نقل می‎کنند و آنان را افرادی بی‌تقوا می‎دانند. اینها باید از فعالیت ممنوع شوند و تعدادی از افراد متدین و با تقوا و اهل علم و دانش سمت مداحی را برعهده بگیرند. صدا و سیما به جای اینکه در اعیاد و وفیات شبکه‎ها را در اختیار مداحان بگذارد، تریبون را به علما و اساتید دهد تا مردم استفاده ببرند.

بحث وجود پشت‎پرده برای حرکات مداحان را مطرح کردم چون آنان بیشتر به سمت اصولگرایی چرخش دارند. البته برخی اصلاح‌طلبان هم این را ناشی از ضعف خود اصلاح‎طلبان دانستند و می‎گویند که چرا روی مداحی به عنوان یک سرمایه، کار برنامه‌ریزی شده‎ای انجام نگرفته است.

به طور کلی نمی‎شود گفت که همه مداحان از نظر موضعگیری‌‏های سیاسی به سمت اصولگرایی چرخش کرده‎اند. البته من این را قبول دارم که اکثریت مداحان اصولگرا و اقلیت اصلاح‎طلب هستند. اصلاح‌طلبان چون اعتقاد به چاپلوسی و تملق ندارند و دنبال این هستند که به جامعه آگاهی بدهند، طبیعی است که نتوانند از مداحی در سطح گسترده استقبال کنند.

نمی‎خواهم بگویم که اصولگرایان چنین خصلتی دارند ولی تعدادی از آنان چنین روشی را پیش می‎کشند. آنها بیشتر به احساسات توجه کرده و کمتر ادراکات و عقلانیت مردم را مدنظر دارند. لذا می‌بینید که تمایل به آن طرف پیدا می‌کنند. بخصوص که مداحان نوعاً خود را ولایتی می‎دانند و طرفدار رهبری معرفی می‌کنند. آنان با همین عنوان هر کاری را که خواستند، انجام می‎دهند. نام مقام رهبری را می‌برند و از ایشان تجلیل می‌کنند و بعد هر چیز ناروایی را در قالب مداحی بیان می‎کنند.

البته افراد باتقوای زیادی هم در این میان پیدا می‎شوند اما بسیاری از آنان نیاز به اصلاح دارند. اساساً باید فضای جامعه ما به سمت عقلانیت برود. این رشد نیست بلکه تنزل است که هرچه جلوتر می‌رویم علم و دانش و سخنان مردان ارزشمندی چون شهید مطهری و شریعتی و امثال ذلک را پشت سر بگذاریم و سراغ مداحی برویم.