ریشه‌یابی آمار بالای ورود خارجی‌ها به ایران

روزنامه دنیای‌اقتصاد: رئیس سازمان میراث‌فرهنگی که در پایان بهار اعلام کرده بود تعداد گردشگران ورودی به کشور، ۳۸ درصد افزایش داشته، حالا نیز اعلام کرده در پایان ۵ماه نخست سال تعداد ورودی‌ها به ایران با افزایش ۴۵درصدی همراه بوده است.

به‌رغم اعلام چنین آماری اما، بسیاری از فعالان گردشگری کشور تاکید می‌کنند که صحت چنین آماری درخصوص گردشگران ورودی محل تردید است. کمااینکه سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کشور هنوز جزئیات این آمار را هم اعلام نکرده است. نگاهی به میزان رشد در مدت مشابه سال‌های گذشته نیز نشان می‌دهد چنین رشدی تقریبا سابقه ندارد.

کارشناسان معتقدند چنین امری می‌تواند به دلیل تفاوت در مبنای محاسبه این آمار باشد. فعالان گردشگری می‌گویند به احتمال زیاد چنین آماری بیان‌کننده هر آن کسی است که وارد مرز‌های ایران می‌شود؛ کسانی که می‌توانند گردشگر هم نباشند.

در این‌خصوص مسوول یکی از دفاتر مسافرتی در عراق و ایران گفته است که در حال‌حاضر روزانه ۱۵۰ هزار عراقی برای خرید مایحتاج روزانه به منطقه آزاد اروند وارد می‌شوند. به نظر می‌رسد این تعداد در آمار اعلام شده از سوی علی‌اصغر مونسان لحاظ شده است. اما آیا این حجم از عراقی‌ها را می‌توان گردشگر خواند؟

افزایش سفرهای نیم روزه عراقی‌ها به ایران

این صاحب دفاتر مسافرتی در عراق، لبنان، مشهد و تهران درباره آمار ورود گردشگران عراقی که به ایران می‌آیند، به «ایلنا» گفته است: «آماری که از سوی سازمان گردشگری اعلام می‌شود برای سال‌جاری خیلی زیاد بوده ولی باید بگویم همه آماری که از میزان ورود عراقی‌ها داده می‌شود، گردشگر نیستند.

هم‌اکنون عراقی‌های بسیاری برای خرید روزانه خود به ایران می‌آیند و شب مجددا از مرز به کشور خود بازمی‌گردند؛ اما سازمان گردشگری همه‌ این افراد را به‌عنوان گردشگران ورودی کشور حساب می‌کند!» به گفته مصطفی فتح‌الله‌زاده، اولویت مردم عراق برای سفر، کشورهای ترکیه، آذربایجان و شهر مشهد در ایران است که بخشی از جامعه مذهبی آن را انتخاب می‌کنند؛ ولی در حال‌حاضر افراد دیگری هم هستند که تنها با انگیزه خرید ارزان مایحتاج روزانه وارد ایران می‌شوند.

این عده از بصره و جنوب عراق بدون ویزا حق دارند وارد منطقه آزاد اروند، خرمشهر، آبادان و... شوند و به‌این‌صورت به بازارهای این شهرها رفته و در آنجا گوشت، ‌مرغ و حتی نان و نمک روزانه خود را تهیه کنند. به‌این‌ترتیب گردشگری ما بدون اینکه فایده‌ای را تجربه کند، آمار خود را افزایش داده است!

او با اشاره به اینکه آمار دقیقی در این‌خصوص ندارد، خاطرنشان کرده: «میزان ورود گردشگران از منبع آژانس‌ها، رزرو هتل و بلیت هواپیما نبوده و به‌صورت دیگری محاسبه می‌شود. زمانی می‌توان آمار دقیق گردشگری را داشت که بلیت و هتل گردشگر مشخص باشد و همینطور ویزا گرفته باشد.» فتح‌الله‌زاده با یادآوری اینکه ممکن است ورود این افراد برای کشور سود داشته باشد، تصریح کرده است: «با این همه در حال‌حاضر این افراد در حال خارج کردن کالای اساسی کشور ما هستند.

باید ببینیم اگر ممنوعیت خروج گوشت، مرغ و اقلام اساسی از کشور اعلام شود، بازهم این میزان از افراد به آمدن به ایران راغب هستند یا خیر.» این فعال گردشگری تاکید کرده است که این گونه جریان ورود عراقی‌ها به ایران برای گردشگری هیچ نفعی ندارد و به این ترتیب، نه تنها گردشگری کشور پیشرفت نمی‌کند بلکه آمارها را هم تحت‌تاثیر قرار می‌دهد.

به باور فتح‌الله‌زاده، ورود اینچنینی عراقی‌ها به ایران از آن جهت برای گردشگری سود ندارد که نه هتلی رزرو می‌شود و نه بلیت هواپیمایی خریده می‌شود و نه به مناطق گردشگری مانند رستوران‌ها، مهمانسراها و... پولی تزریق خواهد شد.

همزمان با افت ارزش پول ایران بسیاری از کارشناسان اقتصادی و گردشگری بر این باور بودند گردشگری به‌عنوان یکی از بخش‌های صادراتی می‌تواند درآمدزایی قابل‌توجهی برای کشور داشته باشد؛ چه اینکه به واسطه افزایش نرخ ارز در کشور، مقصد ایران برای گردشگران خارجی ارزان‌تر شده و می‌توان با انجام تبلیغات و بازاریابی، گردشگران بسیاری را از بازارهای هدف به کشور جذب کرد.

با این وجود، آن دسته از مبادی گردشگری ورودی ایران که درآمدهای بیشتری برای ایران دارد، حالا با ریزش شدید گردشگر روبه‌رو شده و در عوض مبادی‌ای نظیر عراق که گردشگران آنها کمتر در ایران هزینه می‌کنند، تعدادشان در ایران افزایش یافته؛ آن‌هم در شرایطی که گفته می‌شود آنها اساسا گردشگر نیستند و صرفا برای تهیه مایحتاج اساسی خود و کمتر از یک روز به ایران می‌آیند. حالا شاید زمان آن رسیده باشد که مرز روشنی بین گردشگران و مسافرانی که تنها وارد مرزهای کشور می‌شوند، قرار گیرد.