ایران و ترامپ؛ کدام یک بر دیگری غلبه خواهند کرد؟

پایگاه خبری انتخاب : لوبلاگ نوشت: طی چهار دهه گذشته روابط ایران و آمریکا شاهد روابط خصومت آمیزی بوده است. اما دولت ترامپ با تهدید ایران به حمله ‏نظامی تنش میان دو کشور را بالاتر نیز برده است.

دولت ترامپ به غلط می پندارد که با تشدید فشار اقتصادی و اعمال سیاست ‏حداکثر فشار ممکن قادر خواهد بود ایران را وادار به تسلیم برابر خواسته های خود کند یا شاهد سقوط آن باشد.

این یا ناشی از ‏یک قضاوت نادرست و خطرناک است یا حکایت از تصمیم آغاز جنگ رودررو با این کشور دارد که پیامدهای فاجعه باری برای ‏ثبات منطقه و منافع آمریکا خواهد داشت. ‏

در ادامه این مطلب آمده است: پیش از حمله به بندر پرل هاربر در جنگ جهانی دوم، سفیر ژاپن در آمریکا هشدار داده بود که "کشورش تحت فشار زیادی از ‏سوی آمریکا قرار گرفته تا واکنش شدیدی علیه منافع آمریکا نشان دهد. بهتر است بجنگیم تا اینکه فشارها را تحمل کنیم".

‏امپراتوری ژاپن به این نتیجه رسیده بود که در مقابل فشارهای اقتصادی آمریکا تنها گزینه جنگ است. اگرچه در نهایت ژاپن ‏مجبور به پذیرش تسلیم بدون قید و شرط شد، زمانی که بقای یک کشور به خطر می افتد، منافع نظامی و سیاسی متصور از یک ‏حمله نظامی بر یک شکست تدریجی می چربد. ‏

در حالی که دولت ترامپ تلاش می کند صادرات نفت ایران را به صفر برساند، مقامات ایرانی تهدید کرده اند اگر نتوانند نفت ‏خود را بفروشند، فروش نفت سایر کشورهای حوزه خلیج فارس را نیز متوقف می کنند. بی تردید اقدام ایران به بستن تنگه هرمز، ‏پاسخ آمریکا را در پی خواهد داشت.

اخیرا سردار حسین علایی یکی از فرماندهان سابق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اظهار کرده ‏بود "ایران می تواند تنگه هرمز را ببندد، آمریکا نیز قادر خواهد بود آن را بگشاید.

ایران باید هزینه و فایده چنین عملی را ‏بسنجد..." تحت فشارهای بیش از حد، ممکن است ایرانیان به این نتیجه برسند که مزایای نظامی و سیاسی بستن تنگه هرمز بر ‏هزینه ها می چربد و تهدید خود را عملی کنند. جنگی که شعله ور می شود برای همه از جمله آمریکا فاجعه بار خواهد بود. ‏

شاید به نظر برسد تصمیم به رویارویی مستقیم با آمریکا برای ایران غیرمنطقی باشد. اما ارزیابی فرصت-هزینه ایران از این ‏لحاظ متفاوت است که آنها تحت فشار خارجی بر مبنای آنچه غرب معقول می داند، عمل نخواهند کرد.

ایران کشوری با تاریخ ‏طولانی است و آموزه های عمیق میهن دوستی و شیعه گرایی دارد که هر دو تسلیم شدن در مقابل دشمن را تقبیح می کنند و جان ‏سپردن در جنگ را ارزشمند می شمارند.

در جنگ تحمیلی با عراق، ایران که تحت انزوای استراتژیک قرار داشت هشت ‏سال جنگید تا دشمنی که تحت حمایت بین المللی بود را بیرون براند. خاطرات تلخ این جنگ هنوز در حافظه ایرانیان هست.‏

اسناد طبقه بندی شده ای که به تازگی از سوی آرشیو امنیت ملی آمریکا منتشر شده اند حاکی از آن هستند که متحدان آمریکا در ‏اروپا و خلیج فارس به این کشور درباره تلاش برای منزوی کردن ایران به منظور ساقط کردن نظام این کشور هشدار داده اند.

‏در پیامی که از سفارت آمریکا در ابوظبی برای واشنگتن ارسال شده است، یک مقام اماراتی نوشته "اگر ایران به لبه پرتگاه هل ‏داده شود اقداماتی که از آن سر می زند، مخاطراتی را متوجه کل منطقه خواهد کرد". او در ادامه هشدار می دهد رویدادهای پس از ‏تغییر نظام ایران نیز منطقه را بی ثبات خواهد کرد. ‏

همچنین سیاست فشار بر ایران از طرف ترامپ برای پذیرش فهرست بلندبالای انتظارتی که از ایران دارد، به طوری بر سیاست ‏داخلی ایران اثرگذاری می کند که آن نیز با منافع آمریکا در بلندمدت تضاد دارد. نخست با افزایش فشار آمریکا بر اقتصاد ناکارآمد ‏ایران، احزاب رقیب در ایران، نارسایی ها را به گردن فشارهای خارجی می اندازند.

اخیرا حسن روحانی رییس جمهوری ایران از ‏احزاب مختلف درخواست کرد علیه فشارهای سیاسی و اقتصادی خارجی متحد شوند. در همین حال رهبر معظم، آیت الله خامنه ای ‏نیز از تمام نهادها خواست که از تلاش رییس جمهوری در مقابله با فشار آمریکا حمایت کنند. ‏

دوم آنکه سیاست فعلی آمریکا سبب می شود جایگاه احزاب مایل به همکاری با غرب تضعیف شده و احزاب تندرو که تمایلی به ‏همکاری با غرب بخصوص آمریکا ندارند، سرکار بیایند. وقتی رییس جمهور اصلاح طلب ایران، سید محمد خاتمی سیاست تشنج ‏زدایی با غرب را در پیش گرفت، دولت بوش با گنجاندن ایران در فهرست کشورهای محور شرارت واکنش نشان داد.

وزیر امور ‏خارجه ایران، جواد ظریف در سال ۲۰۱۴ گفته بود که "عملکرد برخی در کاخ سفید موجب روی کار آمدن رییس جمهوری بعدی ‏به مدت هشت سال شد. او من را زودتر از موعد بازنشسته کرد. حالا من از عزلت نشینی خارج شده ام". ‏

ممکن است دولت ترامپ اهمیتی برای روی کار آمدن تندروها در ایران قائل نباشد یا بدتر، آن را به عنوان پیش زمینه ای برای ‏شروع جنگ مفید بداند.

تیم مشاوران امنیت ملی ترامپ را افرادی تشکیل می دهند که دشمنان ایران شناخته می شوند مانند جان ‏بولتون که نه تنها مخالف مذاکره با دشمنان آمریکاست بلکه جنگ با ایران را پیامدی دلپذیر می داند.

روابط ایران و آمریکا اکنون به ‏قدری متشنج است که وقوع جنگ بعید نیست. روی کار آمدن تندروها در ایران اوضاع را وخیم تر و احتمال جنگ را بالاتر می ‏برد. ‏

سیاست ترامپ نسبت به ایران، تغییر از سیاست قدیمی چماق و هویج به سیاست فقط چماق بدون هیچ مشوقی است. برای کشوری ‏ملی گرا مانند ایران که در طول تاریخ هیچگاه مقابل دشمنان زانو نزده است، پذیرش مذاکره در شرایطی که شباهت با تسلیمی ‏خفت بار در مقابل دشمن دارد، به هیچ وجه قابل تصور نیست. ‏