هشدار کارشناسان؛ ایدز را یک بعدی حل نکنیم!

خبرآنلاین: با وجود اینکه گفته می شود، در حال حاضر ارتباط جنسی ناایمن، اصلی ترین علت بروز بیماری ایدز است، کارشناسان حوزه اعتیاد بر این اعتقادند که این مساله نباید منجر به این شود که برنامه های کاهش آسیب در حوزه اعتیاد کم رنگ شود، اتفاقی که چند سالی است در حال وقوع است.

عباس دیلمی زاده، مدیرعامل جمعیت خیریه تولد دوباره، توجه بیش از حد مسئولان به این موضوع که «در سال‌های اخیر بیشترین راه انتقال ویروس اچ آی وی، ارتباط جنسی محافظت نشده است» را خطرناک می داند و می گوید: با وجود اینکه اجرای برنامه های کاهش آسیب در حوزه اعتیاد در سالهای اخیر باعث شده است که تا حدودی ابتلاء به ویروس اچ آی وی از طریق تزریق با سرنگ های آلوده کاهش یابد اما این نباید منجر به آسودگی خیال مسئولان از این بابت شود و دیگر اجرای برنامه های کاهش آسیب در احوزه اعتیاد را در اولویت ندانند.

اعتیاد تزریقی در آینده ای نزدیک افزایش می یابد

او می گوید که اگر خطر ابتلا به ایدز از طریق استفاده از سرنگ مشترک کاهش پیدا کرد به دلیل توجه به برنامه های کاهش آسیب در حوزه اعتیاد بود. بنابراین هر زمانی که اجرای این برنامه ها به حاشیه رانده و کمرنگ شود، می توان منتظر بود که باز هم استفاده از سرنگ مشترک تبدیل به یکی از دلایل اصلی انتقال ویروس اچ آی وی شود. آن هم در شرایطی که پیش بینی من این است که تعداد معتادان تزریقی در آینده ای نزدیک افزایش چشمگیری خواهد داشت.

مدیرعامل جمعیت خیریه تولد دوباره بر این اعتقاد است که تحریم ها و نوسانات نرخ ارز شرایطی را ایجاد کرده که طبقات متوسط و پایین جامعه نسبت به گذشته فقیرتر شوند. معتادان پرخطر هم معمولا جزء دهک های پایین اقتصادی جامعه هستند. بنابراین وقتی دخل و خرج خانواده با مشکل مواجه شود، معمولا یکی از در دسترس ترین راهکارها این است که فرد مصرف کننده مواد، الگوی مصرفش را تغییر دهد و طریقه ای ر ا برگزیند که با میزان مواد کمتری، نیازش تامین شود. بنابراین به سمت تزریق روی می آورد.

دیلمی زاده می گوید: هر چند که مطالعه منسجم و قابل استنادی در چند ماه اخیر در این زمینه انجام نشده که بتوان به نتایج آن استناد کرد اما گزارش هایی که از مراکز کاهش آسیب به گوش می رسد، حکایت از آن دارد که تعداد معتادان تزریقی در چند ماه گذشته رو به افزایش بوده است. البته تعدادی از درمانگران اعتیاد هم این گفته را تایید می کنند و می گویند تعداد معتادان تزریقی مراجعه کننده به آنها بیشتر شده است.

وزارت بهداشت گرفتار بروکراسی اداری است

این کارشناس اعتیاد بر این اعتقاد است که سیستم بهداشتی کشور بسیار عقب تر از زمان خود حرکت می کند. زیرا وزارت بهداشت گرفتار بروکراسی اداری است و فرایند تهیه داده، تحلیل و تصمیم گیری در این وزارت خانه بسیار کند است. نتیجه اینکه وزارت بهداشت بر اساس اطلاعات و دیتاهای قدیمی تصمیم گیری و برنامه ریزی می کند. بنابراین گاهی پیش می آید که زمانی که برنامه ای را در دستور کار قرار می دهد و اجرا می کند، نیازهای کشور تغییر کرده است.

دیلمی زاده می گوید که با توجه به عملکرد کند وزارت بهداشت، نمی توان ارتباط جنسی نا ایمن را علت اصلی انتقال ویروس اچ ای وی دانست. ما باید همیشه منتظر افزایش تزریق در کشور باشیم و همیشه برای جلوگیری از انتقال ایدز از این طریق برنامه ریزی داشته باشیم به ویژه در دوران تحریم. ما باید همیشه مجهز باشیم و برنامه های کاهش آسیب در حوزه اعتیاد را جدی بگیریم.

مراقب باشیم دچار خطای راهبردی نشویم

دبیر کمیته پیشگیری و کنترل ایدز سازمان بهزیستی هم بر این اعتقاد است که نباید دچار این خطای راهبردی شویم که چون انتقال اچ آی وی از طریق استفاده از سرنگ مشترک را کنترل کردیم دیگر نیازی نیست به آن توجه کنیم.

فرید براتی سده می گوید: وقتی مشکلی را کنترل می کنیم نباید دچار این توهم شویم که دیگر آن مشکل وجود ندارد و دیگر باز نمی گردد و برای همیشه حل شده است. هر لحظه ای که آن مشکل را رها کنیم، می تواند به شدت گذشته بازگردد.

او می گوید: نباید فکر کنیم که دیگر تعداد معتادان تزریقی کم شده و امکان انتقال ویروس اچ ای وی از طریق استفاده از سرنگ مشترک وجود ندارد. نباید برنامه های کاهش آسیب را رها کنیم و منابع مالی که در این حوزه صرف می شد را به سمت دیگری هدایت کنیم. این استراتژی غلطی است که معمولا به خاطر کمبود بودجه اعتبارات در کشور انجام می شود.

به گفته دبیر کمیته پیشگیری و کنترل ایدز سازمان بهزیستی راهکار درست این است که برنامه های موفقیت آمیزی که در گذشته انجام شده و به کاهش انتقال ویروس اچ آی وی از طریق تزریق مشترک منجر شده است ادامه دهیم و در کنار آن برای مشکل جدیدی که ایجاد شده یعنی انتقال این بیماری از طریق روابط جنسی ناایمن هم برنامه ریزی کنیم.