کدام بخش‌ها از درآمد نفتی ایران سهم می‌برند؟

خبرآنلاین: بررسی لایحه بودجه سال آینده نشان می دهد درآمد حاصل از فروش نفت ایران در بازارهای جهانی در چهار بخش توزیع خواهد شد.

محاسبات صورت گرفته نشان می دهد دولت در بودجه سال آینده درآمد حاصل از فروش هر بشکه نفت را به طور متوسط ۵۴ دلار پیش بینی کرده است.

گذشته از خوشبینانه بودن با قابل تحقق بودن این رقم، نرخ تسعیر ارز با احتساب ارز ۴۲۰۰ تومانی برای کالاهای اساسی و ارز هشت هزار تومانی برای سایر کالاها در حدود شش هزار تومان خواهد شد.

بر این اساس پیش بینی شده است ایران روزانه یک میلیون و ۶۳۵ هزار بشکه در روز نفت صادر کند و از محل صادرات گاز طبیعی نیز ۳.۴ میلیارد دلار درآمد ارزی به دست آورد.

مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارشی این ارقام را به استناد سرجمع ۱۴۲ هزار میلیارد تومانی منابع نفتی و سهم سایر بخش‌ها محاسبه کرده است. بر این اساس پیش بینی شده است درآمدهای حاصل از فروش نفت و گاز به چهار سرفصل تعلق گیرد. این چهار سرفصل را بودجه عمومی، صندوق توسعه ملی، شرکت ملی نفت و شرکت ملی گاز تشکیل می دهند.

به این ترتیب از کل درآمد ۳۵.۵ میلیارد دلاری فروش نفت در بودجه سال آینده سهم بودجه عمومی معادل با ۲۳.۷۵ میلیارد دلار است که این رقم معادل ریالی ۱۴۲ هزار میلیارد تومان می‌شود.

سهم صندوق توسه ملی نیز ۶.۵۹ میلیارد دلار برآورد شده است. سهم شرکت ملی نفت از درآمد حاصل از فروش نفت ۴.۶۵ میلیارد دلار و سهم شرکت ملی گاز برابر با ۰.۵۱ میلیارد دلار است.

در این راستا هر دلار کاهش قیمت نفت سبب کاهش بیش از دو هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان از درآمد نفتی خواهد شد.

مساله وابستگی بودجه به نفت سال‌هاست دغدغه دولت‌ها و سیاستگذاران نظام جمهوری اسلامی است. در سال های گذشته در قالب برنامه های میان مدت توسعه و اهداف بلند مدت بیست ساله کاهش وابستگی به نفت مورد تاکید قرار گرفته است اما این مهم در سالیان طولانی محقق نشده است. هر چند میزان وابستگی لایحه بودجه سال ۱۳۹۸ به نفت نسبت به سال گذشته کمی بالاتر است اما همچنان در محدوده ۳۰ درصدی قرار دارد.

میزان وابستگی بودجه به نفت در قانون سال ۱۳۹۷ برابر با ۳۳.۳ درصد بود که این رقم در لایحه بودجه سال آینده به ۳۵ درصد افزایش یافته است. دولت روحانی فعالیت خود را در حالی آغاز کرد که میزان وابستگی به نفت در سال ۱۳۹۲ برابر با ۴۲.۳ درصد تعریف شده است.

نکته قابل توجه در این میان اما امکان تحقق فروش نزدیک به یک میلیون و ششصد هزار بشکه نفت ایران در بازارهای جهانی است.

امریکا با اعمال شدیدترین تحریم ها علیه ایران، بازارهای نفت را هدف گرفته است از این رو برخی ناظران احتمال کاهش درآمد نفت را گزینه ای قابل بررسی برای دولت می‌دانند. بررسی ها نشان می دهد دولت سناریوی بدبینانه‌تری را نیز در خصوص میزان تحقق درآمد نفتی از منظر فروش نفت در دستور کار دارد.