ثبت اسم یک دانشمند ایرانی در فضا

امروز ۱۳ شهریورماه مصادف با تولد هزار و ۳۸ سالگی ابوریحان بیرونی دانشمند ایرانی است که به دلیل خدماتی که به علوم نجوم و ریاضیات کرده است به عنوان یکی از برجسته ترین بزرگان جامعه جهانی علم شناخته می شود.

برپایه اطلاعات مندرج در دانشنامه بریتانیکا، "ابوریحان بیرونی"، ریاضیدان، مورخ، فیزیکدان، منجم، شاعر، داروساز، فیلسوف، انسان شناس و جغرافیدان پارسی ۱۰۳۸ سال قبل در چنین روزی یعنی در ۴ سپتامبر ۹۷۳ میلادی در خوارزم متولد شد و به همین علت امروز ۱۳ شهریورماه در ایران با عنوان روز بزرگداشت بیرونی نامگذاری شده است.

وی که به زبانهای فارسی، عربی، سانسکریت و یونانی تسلط کامل داشت و با زبانهای سریانی و لاتین نیز آشنا بود زیر نظر "ابو نصر منصور" در علوم ریاضی و نجوم تحصیل کرد.

ابوریحان بیرونی درحالی که تنها ۱۷ سال داشت توانست عرض جغرافیایی "کاث" منطقه ای در خوارزم را برپایه حداکثر ارتفاع ظاهری از خورشید محاسبه کند.

وی در ۲۲ سالگی مطالعات مختلفی انجام داد که از جمله آنها می توان به تحقیق درباره فنون نقشه کشی اشاره کرد. تا قبل از رسیدن به سن ۲۷ سالگی، بیرونی کتابی نوشت و در آن به شرح تحقیقات گذشته خود شامل کار بر روی اسطرلاب، سیستم اعشاری، هیئت، طالع بینی و تاریخ پرداخت.

وی توانست با بهبود بخشیدن رقم ۶ میلیون و ۳۱۴ هزار و ۵ کیلومتری شعاع زمین که در ۲۳۰ قبل از میلاد توسط دانشمند یونای "اراتوستنس" اندازه گیری شده بود این شعاع را ۶ میلیون و ۳۳۹ هزار و ۶ کیلومتر محاسبه کند.

بیرونی شش قرن قبل از کوپرنیک و گالیله در تحقیقات خود به وضوح به چرخش زمین به دور خورشید اشاره کرده است و اگر گالیله توانست فازهای حرکت سیاره زهره را محاسبه کند بیرونی به محاسبه فازهای ماه پرداخت.


در کنار این تصویر از ابو ریحان بیرون نوشته شده است: دانشمند و انسان شناس نابغه البیرونی: منجم، مورخ، گیاه شناس، زمین شناس، شاعر، فیلسوف، ریاضیدان، جغرافیدان و فیزیکدان

سیارکی به نام دانشمند ایرانی
در 8 آگوست 1986 دو ستاره شناس به نامهای "اریک الست" و "ویولتا ایوانوا" در رصدخانه ملی بلغارستان سیارکی به نام 1986 PN4 را کشف کردند. اما این سیارک به پاس خدماتی که بیرونی، دانشمند پارسی به دنیای نجوم و ریاضیات ارائه کرده است با عنوان 9936 Al-Biruni نامگذاری شد. "البیرونی 9936" سیارکی است که هر 5.39 سال یکبار به دور خورشید می چرخد.