واعظی: دلیل استعفای ظریف بماند برای بعد

روزنامه ایران با محمودواعظی رئیس دفتر رئیس جمهور در باره مسائل سیاسی کشور مصاحبه کرده است.

محمود واعظی گفت:

کابینه دوازدهم از کابینه یازدهم، منسجم‌تر و قوی‌تر است، اما شرایط این دولت با دولت یازدهم بسیار تفاوت دارد. در چهار سال نخست، با آرامش تصمیم گرفته می‌شد که اثرات مثبت آن هم دیده شد. حالا گرچه برخی ضعف‌های کابینه برطرف شده و افراد آن تجربه بیشتری پیدا کرده‌اند، اما هنگامی که با فشارهای گسترده رو به رو می‌شویم، طبیعی است که مردم یا رسانه‌ها بیشتر درباره کابینه قضاوت کنند و نه شرایطی که به کابینه تحمیل شد.

حتی آقای رئیس جمهوری هم چنین تغییراتی در رویکرد خود دادند، به این معنی که براساس شرایط سخت تر، تغییراتی در کابینه اعمال کردند. ایشان مانند گذشته، امروز هم مرتباً عملکرد کابینه را رصد و ارزیابی می‌کنند تا مطالبات و رفاه و معیشت مردم تأمین شود.

سخنگوی دولت در آینده تعیین می‌شود، اما تا همین جا رئیس جمهوری دستور دادند که همه وزیران باید خود نقش سخنگویی وزارتخانه خود را ایفا کنند. به همین دلیل هم در چند ماه گذشته شاهد پاسخگویی وزیران چه در سفرهای استانی یا برگزاری نشست‌های خبری بودیم.

درست پس از امضای برجام، عده‌ای از رقبا و مخالفان دولت هرچه خواستند در مذمت برجام گفتند. دولت انتقادهایی از سر دلسوزی را با جان و دل می‌پذیرد، یا هنگامی که رهبر معظم انقلاب درباره برجام مطلبی می‌گویند، دولت می‌داند پشت این سخنان حکمتی نهفته است تا ما بتوانیم به اهداف خود دست یابیم، اما گاهی می‌بینیم که عده‌ای از گروه‌های سیاسی و جناحی، فقط تخریب می‌کنند درحالی که برجام برای دولت نیست، بلکه دستاورد نظام و ملت است.

من اطلاع دارم که جریان تخریب گر از بخش حاکمیتی حمایت نمی‌شود، هرچند این قضاوت افکار عمومی یعنی کسانی که به اطلاعات دقیق دسترسی ندارند، تا حدی می‌تواند درست باشد اما چون برخی از این‌ها منطق ندارند، پشت سر حاکمیت پنهان می‌شوند که همین امر می‌تواند تداعی‌کننده آن ذهنیت باشد. این درحالی است که حاکمیت یا رهبر معظم انقلاب اصلاً نیازی به این طور مسائل ندارند. هرچه ایشان دستور بدهند، بلافاصله انجام می‌شود. پس کسانی که تخریب می‌کنند، می‌خواهند از این اسم و مقام برای اهداف خود استفاده کنند.

بیشتر این‌ها فشارهای تبلیغاتی گسترده‌ای بود که انجام شد و هنوز هم انجام می‌شود. در این میان همه مسائل را بهم گره می‌زنند. هیچ ارتباطی میان برجام و FATF نیست، اما آنان این دو را به هم گره می‌زنند. البته وقتی هم از فشار برای خروج از برجام حرف می‌زنیم، باید توجه کنیم که این فشار تنها به ایران وارد نشد، بلکه بر اروپا، روسیه و چین هم فشار می‌آمد تا به وظایف برجامی خود عمل نکنند. اما باوجود این فشارها، می‌بینیم که در زمینه سیاسی، همه این کشورها همچنان از برجام حمایت می‌کنند. اما بخش‌های غیرسیاسی که به بانک‌ها و شرکت‌هایی که به بازار یا دلار امریکا گره خورده‌اند، از این رویکرد تبعیت نمی‌کنند.

دکتر روحانی در یک سال گذشته بیشتر با مردم صحبت کرده است، هرچند برخی از حرف‌ها را نگفته است. ایشان تقریباً هر هفته در برنامه‌های مختلف با مردم صحبت می‌کنند. اتفاقاً برخی هم انتقاد می‌کنند که چرا ایشان اینقدر صحبت می‌کنند، بگذارید برخی از حرف‌ها را وزیران مطرح کنند. یا می‌بینید که برخی می‌گویند چرا دفتر رئیس جمهوری اینقدر اظهارنظر می‌کند، او که سخنگو نیست. اما واقعیت این است که آقای رئیس جمهوری حرف می‌زنند و ما هم سعی می‌کنیم به اندازه وسع خود به سؤالات پاسخ دهیم.

اما اینکه چرا آقای روحانی فشارهایی که روی او یا دولت وجود دارد را مطرح نمی‌کند یا اینکه نمی‌گوید چه کسانی اجازه نمی‌دهند امور پیش برود، این انتقاد، درست است، اما پاسخ هم دارد.

صحبت آقای رئیس جمهوری در بانک مرکزی درباره FATF، اصلاً درباره مجمع تشخیص مصلحت نظام نبود. بویژه اینکه خودشان از ابتدای تشکیل مجمع تا امروز عضو آن هستند. مضافاً اینکه مجمع تشخیص 20-10 نفر نیستند، بلکه بالای 40 نفرند. آن سخن آقای رئیس جمهوری درباره FATF، ناظر بر بخشی از مجمع بود که ایراداتی گرفتند. می‌توانستیم به سخنان برخی عزیزان جواب بدهیم، اما دیدیم که جواب دادن ما به معنای اختلاف بین ما و ایشان خواهد بود، درحالی که ما نمی‌خواهیم بر این مسائل دامن بزنیم. بنابراین، این انتظار که دولت برخی حرف‌های پشت پرده را بزند، غیر از ایجاد اختلاف و از بین بردن انسجام، ثمر دیگری ندارد.

ز آن دست حرف‌های خیلی عجیب تاریخی است که حضور من به جای آقای نهاوندیان را گردش به راست تعبیر می‌کنند. در عمرم سابقه هیچ حضوری در جریان راست را نداشتم، چطور اکنون گردش به راست تعبیر می‌شود؟ این مسأله بستگی دارد که کدام رسانه با چه نیتی حرف می‌زند.

به نظر من آقای رئیس جمهوری هیچ تغییری نکرده است. ضمن اینکه دفتر رئیس جمهوری نیز براساس سیاست‌های رئیس جمهوری کار می‌کند. دفتر رئیس جمهوری که سیاستگذاری نمی‌کند، بلکه تنها نظرات و سیاست‌های رئیس جمهوری را اجرا می‌کند. بنابراین همان‌طور که در وزارت ارتباطات سیاست‌های دولت را اجرا می‌کردم، در اینجا نیز سیاست‌های رئیس جمهوری را اجرا می‌کنم. اینکه کارهای رئیس جمهوری در دفترش بخوبی انجام می‌شود به این معنی نیست که جا برای دیگران تنگ شده است.

وزیر اقتصاد هیچ ارتباطی با حزب اعتدال و توسعه ندارد. غیر از من و آقای نوبخت، فرد دیگری نیست. اگر شما تا حد آقای بانک بخواهی بروی، من از هر جناحی 10 برابر برای شما اسم می‌برم.

مسأله استعفای آقای آخوندی از یک سال و نیم پیش مطرح بود. اما حدود 4 ماه بعد از تشکیل دولت دوم، درباره طرح احیای بافت فرسوده میان رئیس جمهوری و ایشان اختلاف سلیقه‌ای ایجاد شد. آقای آخوندی به روش دیگری اعتقاد داشت و رئیس جمهوری هم به روشی که اکنون در حال اجرا است. این یک اختلاف سلیقه بود. در این بین من تلاش کردم به‌گونه‌ای این مسأله حل شود، به این معنی که چند بار با آقای دکتر آخوندی صحبت کردم که این کناره‌گیری اتفاق نیفتد، اما درنهایت افتاد.

بنابراین به‌عنوان رئیس دفتر رئیس جمهوری وظیفه خود می‌دانم پلی میان همه اعضای کابینه و رئیس جمهوری باشم همچنان که باید مطالب و نکات و سیاست‌های مورد نظر رئیس جمهوری را هم به بقیه منتقل کنم. این وظیفه من است، اما در ارتباط با استعفای آقای آخوندی تلاش بسیار زیادی کردم تا این اتفاق رخ ندهد. بنابراین، برخلاف آنچه گفته می‌شود، اتفاقاً من باعث شدم ماندن ایشان در دولت طولانی‌تر شود.

آقای دکتر هاشمی یکی از افراد بسیار مورد علاقه من در دولت بود و بسیار به هم نزدیک هستیم. ایشان یکی از وزیران بسیار خوب بود و بسیار هم زحمت کشید. هم برای رئیس جمهوری و هم برای سایر اعضای دولت کناره‌گیری ایشان دشوار بود. بسیار هم تلاش کردیم تا ایشان در دولت بماند. یک هفته مرتب با ایشان صحبت کردم، اما ایشان ملاحظاتی داشت که ربطی هم به آقای رئیس جمهوری نداشت، بلکه مسائل آن بیشتر به سازمان برنامه و بودجه مربوط می‌شد. حتی شش ماه قبل از این استعفا که در آن زمان هم مشکلی بروز کرده بود، یک روز صبح به دفتر ایشان رفتم که باعث شد موضوع حل شود.

وقتی ساعت 10 و نیم دوشنبه شب، آقای ظریف استعفا داد، به‌محض اینکه مطلع شدم و دیدم خبرها به گونه‌ای است که گویی توافقی میان رئیس جمهوری و وزیر خارجه بوده که او استعفا بدهد، نخستین عکس العمل از سوی من بود که 5 دقیقه به نیمه شب اتفاق افتاد. به‌عبارت دیگر، درست بعد از اطلاع از جریان، بلافاصله اعلام کردم که رئیس جمهوری با این استعفا مخالف است. فردای آن شب نیز اعلام کردم آقای دکتر روحانی یک وزیر خارجه و یک سیاست خارجی دارد. معنای این واکنش‌ها و اظهارنظرها چیست؟ معنای این اظهارنظرها این است که دولت می‌خواهد آقای دکتر ظریف را قویاً در کابینه حفظ کند. تمام روز سه‌شنبه تا ساعت یک شب تلاش من این بوده که آقای ظریف بازگردد. محوریت تلاش‌هایی که اتفاق افتاد با من بود.

در ارتباط با قوه قضائیه نیز ما هیچ دغدغه‌ای نداریم که حضور ایشان در این جایگاه تأثیری بر روابط دولت و قوه قضائیه بگذارد. معتقدم آقای رئیسی اهل تعامل است و قوه قضائیه و دولت به هم نیاز متقابل دارند. منافع کشور هم در این است که این دو قوه با هم یک ارتباط نزدیک داشته باشند. از این‌رو بسیار خوشبین هستم از اینکه ما در دوران آقای رئیسی با مشکل مواجه نشویم، همکاری خوبی داشته باشیم و کارها را پیش ببریم.