ویلیام برنز: خروج از برجام اشتباهی جدی بود

خبرگزاری ایسنا: سرپرست تیم مذاکره کننده آمریکا در مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ و دیپلمات کهنه کار آمریکایی، خروج واشنگتن از برجام را یک اشتباه جدی می‌داند و رئیس جمهور کشورش را فردی خودشیفته توصیف کرد که آمریکا را در موقعیتی بحرانی با ایران قرار می‌دهد.

ویلیام برنز، دیپلمات کهنه کار آمریکایی که در ابتدای مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه موسوم به ۱+۵ سرپرستی تیم مذاکره کننده آمریکا را به عهده داشت، در گفت‌وگویی تفصیلی با نشریه آتلانتیک درباره کتابش با عنوان "کانال پشت پرده" به سوالاتی پیرامون روابط واشنگتن با جهان، ارتباط آمریکا با روسیه پس از روی کار آمدن دونالد ترامپ، توافق هسته‌ای با ایران و موضوعاتی دیگر پاسخ داد.

وی که هم اکنون رئیس اندیشکده بنیاد کارنگی است در پاسخ به این سوال که آمریکایی‌ها در حال حاضر باید چه احساسی نسبت به وضعیت کنونی این مذاکرات داشته باشند، گفت: ابتدا باید بگویم که از نظر من کنار گذاشتن این توافق یک اشتباه جدی بود.

من فکر می‌کنم که این کار ما را برای عقب راندن رفتار ایران در منطقه در موقعیت ضعیف‌تری قرار داد. از نظر من این کار حتی به‌طور موازی خساراتی فراتر از ایران وارد کرد، ما خواسته پوتین را برای او انجام دادیم؛ افزایش اختلاف میان آمریکا و نزدیک‌ترین متحدان اروپایی‌مان.

برنز ادامه داد: من همچنین بر این باورم که این کار تأثیری خواهد داشت که تاکنون به اندازه کافی به آن توجه نشده است.

این اقدام در بلند مدت تأثیر تحریم‌های یک‌جانبه ما را کاهش می‌دهد. ما پس از پنج یا ۱۰ سال از خواب بیدار خواهیم شد و سپس همان‌طور که وزیر امورخارجه آلمان نیز آشکارا درباره آن صحبت کرده است، شاهد افراد زیادی خواهیم بود که به دنبال راه‌هایی برای کاهش شکنندگی‌شان در برابر نظام مالی آمریکا هستند.

این مقام پیشین آمریکایی تصریح کرد: من فکر می‌کنم که ایرانی‌ها در حال حاضر منتظر پایان دوره دولت ترامپ هستند. آنها اکنون به دلیل بازگشت تحریم‌های آمریکا تحت فشار اقتصادی هستند.

من نیز معتقدم که اقدامات ایران در خاورمیانه تهدیدآمیز است اما بر این باورم که یک راه هوشمندانه و یک راه احمقانه برای مقابله کردن وجود دارد. از نظر من توافق هسته‌ای بخشی از یک راه هوشمندانه بود.

به‌طور قطع من بی‌طرف نیستم. من مذاکرات محرمانه با ایران در سال ۲۰۱۳ را هدایت می‌کردم. من باور دارم که (با توافق هسته‌ای) در موضع بهتری برای مواجهه با دیگر رفتارهای ایران قرار داشتیم.

سرپرست تیم مذاکره کننده هسته‌ای آمریکا افزود: من اما نسبت به رویکرد این دولت نگران هستم، (رویکردی) که کمتر مایل به حصول یک توافق بهتر است، بلکه بیشتر به دنبال تسلیم یا نابود کردن حکومت ایران است. این، می‌تواند ما را به مسیر برخوردهای ناخواسته سوق دهد که به سرعت هم شعله‌ور می‌شود.

من از این نگرانم که بازتاب‌هایی از وضعیت عراق در ۲۰۰۳ در برخی فرضیات هیأت حاکمه آمریکا وجود داشته باشد، بازتاب‌هایی مبنی بر اینکه ظاهراً این دولت به این فکر می‌کند که سریع و مؤثر می‌تواند از فشار حداکثری برای سقوط این نظام استفاده کند. همچنین افکار واهی زیادی در پیش‌بینی آینده وجود دارد که برخی‌شان از دوستان ما در منطقه نشأت گرفته است.

ویلیام برنز در پاسخ به این سوال چگونه باور دارد که هدف واقعی دولت ترامپ تغییر نظام در ایران است، اظهار داشت: من فکر می‌کنم به این بستگی دارد که درباره چه کسی صحبت می‌کنیم.

جان بولتون (مشاور امنیت ملی آمریکا) هیچ‌گاه تمایل خود را برای تغییر نظام (در ایران) پنهان نکرده است اما من بر این باورم که رئیس جمهور ترامپ، خود در خاورمیانه مداخله نظامی نخواهد کرد، بنابراین به دلیل تمام این لفاظی‌های ستیزه‌جویانه و رجزخوانی‌هایش درباره ایران تردید دارم که به دنبال تقابل نظامی باشد اما همان‌طور که گفتم نگرانی من این است که شما در حال پختن آشی هستید که اغلب نتایج ناخواسته از آن به دست خواهد آمد. من بعید می‌دانم که ما اکنون، به‌ویژه به دلیل کنار رفتن جیمز متیس (وزیر دفاع پیشین آمریکا) قادر باشیم چنین وضعیتی را مدیریت کنیم.

وی که در سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۸ سفیر واشنگتن در روسیه و از ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴ معاون وزیر امورخارجه آمریکا بوده است، در ادامه گفت: من رئیس جمهور ترامپ را نمی‌شناسم اما نظرم این است که او یک مداخله‌گر نیست. با این حال، از آنجایی که یک خودشیفته است می‌تواند شما را در یک موقعیت بحرانی با ایران قرار دهد که به جاهای ناخواسته خواهد رسید و به سرعت نیز وخیم‌تر خواهد شد.