چرا عرب‌ نیا «مامون» و عبدی «امین» نشد؟

خبرآنلاین: «تنها‌ترین سردار» و «ولایت عشق» که به زندگی و شهادت امام حسن (ع) و امام رضا (ع) می‌پرداختند، دو سریال تلویزیونی بودند که با کارگردانی مهدی فخیم‌زاده تولید و پخش شدند.

در آستانه ۲۸ و ۳۰ صفر، سالروز شهادت امام حسن (ع) و امام رضا (ع)، گفت‌و‌گویی با مهدی فخیم‌زاده انجام دادیم که او ضمن صحبت در باره شرایط تولید سریال‌های تاریخی و چگونگی تبدیل حوادث تاریخی به درام‌های تلویزیونی و سینمایی، چند خاطره هم از تولید سریال «ولایت عشق» را بازگو کرد.

چراغ خاموش حرکت کردیم: در سریال «ولایت عشق» وقتی خیلی پنهانی به مسئولان گفتم که می‌خواهم بازیگری در نقش امام رضا ظاهر شود، آنان خیلی جا خوردند. غیر از من، چند مسئول صدا‌و‌سیما و خود فرخ نعمتی (بازیگر نقش امام رضا (ع)) دیگر کسی نمی‌دانست ما چه کار می‌خواهیم بکنیم. سر صحنه او که بازی می‌کرد، ما می‌گفتیم او آمده است تا جهت نگاه دیگر بازیگران، حس و حال و... بازی‌ها خوب از کار در بیاید.

آن زمان تازه در موسسه صبا وابسته به صدا و سیما، دستگاه اسکنری آورده بودند که می‌توانست روی نگاتیو تروکاژهایی را انجام دهد. ما تصمیم گرفتیم با استفاده از آن هاله‌ای از نور بر چهره فرخ نعمتی بیندازیم تا از نظر شرعی دچار مشکل نشویم. صدای او هم ضبط و بعد به کار اضافه شد که ساحتی غیر زمینی داشت. ما این کار را انجام دادیم، اما چراغ خاموش تا آخر رفتیم و تا شب پخش قسمت اول سریال کسی نمی‌دانست چه اتفاقی قرار است بیفتد. تو تبلیغات و آنونس هم نبود. ما نمی‌خواستیم جو سازی شود و برای همین از همه پنهان کردیم.

تجربه هم نشان داد که کارمان درست بوده است. چرا که آن صحنه سریال «مختارنامه» که حضرت عباس (ع) را نشان می‌دهد، من در یک نمایش خصوصی دیدم که بسیار عالی از کار در آمده بود. دیگران هم که آن را دیدند بسیار تحت تاثیر قرار گرفتند. اما چون قبل از پخش در باره‌اش حرف زده شد، جوی به وجود آمد که آن صحنه از سریال درآمد. اگر آن حرف و حدیث‌های نبود، آن صحنه به نمایش در می‌آمد که تاثیرش بسیار خوب بود.

نخستین تجربه صدا برداری سر صحنه در یک کار تاریخی: «ولایت عشق» نخستین کار تاریخی بود که صدا را سر صحنه گرفتیم. مدیر عامل سیما فیلم گفت اگر جرات گرفتن صدای سر صحنه را دارید، ما هم استقبال می‌کنیم. این طوری شد که ما ابتدا تست زدیم و وقتی دیدیم می‌شود، کار را صدای سر صحنه رفتیم.

درهای بسته‌ای که باز می‌شدند: در جریان ساخت سریال «ولایت عشق» وقتی نام اما رضا (ع) می‌آمد، درهای بسته باز می‌شد. ما خیلی جا‌ها می‌رفتیم و چیزی می‌خواستیم که ابتدا مخالفت می‌کردند، اما وقتی می‌گفتیم برای سریال «ولایت عشق »و «امام رضا» است، ناگهان در‌ها باز و موانع برداشته می‌شد.

دستمزدهای با برکت: شاید باورتان نشود در سریال «ولایت عشق» بالا‌ترین دستمزد‌ها ۳۰۰ هزار تومان بود. آن هم کسانی این قرارداد را داشتند که پیشکسوت بودند و نقششان بسیار پر رنگ و حضورشان در کار بسیار طولانی بود. بسیاری از این بزرگان که نامشان را نمی‌برم و به هیچ وجه آدم‌های به اصطلاح متشرعی هم به معنای عامیانه‌اش نیستند، می‌گفتند این دستمزد با اینکه کم است، اما برکت دارد.‌‌ همان زمان برخی از این بازیگران برای کار کم زحمت تری با زمانی کوتاه‌تر دستمزد ۸۰۰ هزار تومانی گرفته بودند.

هوایی که هوای ما را داشت: ما چند ماه در پرندک فیلمبرداری می‌کردیم؛ نزدیک پادگان لشکر تکاور که کوهستانی بود و زمستان‌هایش باد و بوران بیداد می‌کرد. ما چون نمی‌توانستیم پنج هزار سیاهی لشکر را جابجا کنیم، کنار پادگان کار می‌کردیم که سربازهای لشکر ۲۳ در اختیارمان باشند. آبان ۷۷ که آنجا رفتیم و خواستیم صحنه‌ها را آماده کنیم، فرماندهان لشکر گفتند این کار را نکنید چون باد و طوفان خیلی زود ما را فراری خواهد داد. وقتی هم فهمیدند گروه فیلمبرداری می‌خواهد آنجا چند ماه اردو بزند، گفتند که سرمای و بوران زمستان اینجا امان ما را خواهد برید.

دی ماه هم که خواستیم چادر بزنیم، هشدار دادند که طوفان خیلی زود آن‌ها را خواهد کند. این را که می‌خواهم بگویم، شاید بعضی‌ها یک جور دیگر تعبیر کنند و اما عین واقعیت است. ما تا اسفند آنجا ماندیم و هوا جوری با ما تا کرد و به اصطلاح هوامان را داشت که حتی یک روز هم در کارمان خللی ایجاد نشد. آن چند ماه دوشنبه‌ها روز تعطیلی کار بود. یادم می‌آید یک شنبه‌ها که سوار مینی‌بوس می‌شدیم تا به تهران بیاییم، باران شروع می‌شد، تمام دوشنبه ادامه می‌یافت و اما صبح سه شنبه دو باره آفتابی می‌شد.

انتخاب‌های اول برای نقش‌های مامون و امین: شخصیت مامون در «ولایت عشق» که نقش آن را محمد صادقی بازی کرد با آنچه در تاریخ از ظاهر و صورت او ذکر شده کاملا تفاوت دارد. گفته می‌شود مامون چهره‌ای آبله رو و سری تراشیده داشته و در عین حال باسواد هم بوده است. برای نقش مامون ابتدا فریبرز عرب‌نیا به ذهنم آمد اما به نتیجه نرسیدیم، یعنی در خصوص دستمزد توافق نکردیم. برای نقش امین هم که به گفته تاریخ شخصیتی به اصطلاح ما کمی ملنگ داشته، ابتدا اکبر عبدی را در نظر داشتم که بعد به رامبد جوان رسیدم. به نظرم استفاده از عبدی خیلی شخصیت امین را از واقعیت دور می‌کرد و برای همین منصرف شدم.