باورهای غلطی که درباره خواب داریم

روزنامه‬ اطلاعات‬ نوشت: متخصصان آمریکایی در یک بررسی تازه هشدار دادند که باورهای نادرستی در مورد خواب بین افراد شایع است که این باورها می‌توانند تهدیدی جدی برای سلامت آنها باشند‎.‎

خواب یکی از مهمترین بخش‌های زندگی است. هم از نظر آرامش روحی و هم به لحاظ سلامت جسم. نداشتن خواب خوب می‌تواند آسیب‌های زیادی همراه داشته باشد. توصیه‌های مختلفی برای خواب خوب وجود دارد اما بعضی توصیه‌ها چندان هم درست نیستند و برعکس می‌توانند برایتان مشکل‌ساز شوند. ‏

سه باور غلط شایع و مهم اینها هستند: برخی از افراد تنها به پنج ساعت خواب در شبانه‌روز نیاز دارند، خرخر کردن خطری ندارد و مصرف مواد الکلی پیش از زمان خواب به داشتن خواب بهتر کمک می‌کند.‏

به گفته متخصصان این باور می‌تواند خطرات جدی را متوجه سلامت جسم و روان فرد کند زیرا کمبود خواب در دراز مدت اثرات منفی به همراه دارد‎.‎‏ در حالی که ممکن است این طور به نظر برسد که کم خوابیدن مشکل زیادی ایجاد نمی‌کند، اما کمبود خواب آثار منفی زیادی دارد که به کسالت در طول روز منجر می‌شود. کمبود خواب بر قضاوت، هماهنگی و زمان واکنشتان تأثیر می‌گذارد.

خستگی، بی‌حالی و کم‌تحرکی، دم‌دمی مزاج بودن و بدخلقی، کاهش توانایی حل مسائل و خلاقیت، عدم توانایی تقابل با استرس، کاهش توان سیستم دفاعی، سرماخوردگی و عفونت‌های مداوم، مشکلات تمرکز و حافظه، افزایش وزن، آسیب به توانایی‌های حرکتی و افزایش خطر تصادف، دشواری تصمیم‌گیری و افزایش خطر ابتلاء به دیابت، بیماری‌های قلبی و دیگر مشکلات سلامتی از مشکلاتی است که با کم خوابی یا خوب نخوابیدن سراغتان می‌آید. ‏

باورهای خطرناک

‏ برخی از افراد تنها به پنج ساعت خواب در شبانه‌روز نیاز دارند: این باور اشتباه است چون با اینکه نیاز به خواب در بین افراد مختلف متفاوت است، اما هر فرد بالغ و سالم به ۷.۵ تا ۹ ساعت خواب شبانه احتیاج دارد تا بتواند به بهترین کارایی خود برسد. کودکان و نوجوانان حتی به مقدار بیشتری احتیاج دارند.

بر خلاف این تصور که با افزایش سن نیاز به خواب کم می‌شود، افراد بزرگسال هم به ۷.۵‬ تا ۸ ساعت خواب احتیاج دارند. چون معمولاً این میزان خواب شبانه برای افراد بزرگسال مشکل است، چُرت‌های روزانه می‌تواند این خلأ را پر کند‎.‎

برای اینکه بفهمید چقدر خواب احتیاج دارید، باید ببینید در طول روز چه حسی دارید. اگر میزان خوابتان کافی باشد، از زمانی که بیدار می‌شوید تا وقتی که دوباره به رختخواب برمی‌گردید، پرانرژی و هوشیار خواهید بود‎.‎‏

البته تحقیقاتی که در دانشگاه کالیفرنیا، واقع در ایالت سان‌فرانسیسکو، انجام شده نشان می‌دهد که بعضی از مردم ژنی دارند که آنها را قادر می‌کند با ۶ ساعت خواب شبانه هم عملکرد خوبی داشته باشند.

اما این ژن خیلی کمیاب است و تنها در کمتر از ۳ درصد مردم پیدا می‌شود. برای ۹۷ درصد باقی‌مانده این میزان خواب اصلاً کافی نیست‎.‎

‏ خرخر کردن خطری ندارد: برخلاف این تصور خر خر مشکلات زیادی ایجاد می‌کند مثلاً متخصصان می‌گویند خرخر ممکن است به برونشیت مزمن منجر شود. جدای از این عارضه، ممکن است خرخر خود نشانه‌ای از یک مشکل جدی باشد. مشکلی که به آن آپنه خواب یا قطع تنفس هنگام خواب می‌گویند‎.‎‏

اگر دیگران می‌گویند خر خر می‌کنید و وقتی از خواب بیدار می‌شوید باز هم احساس خستگی می‌کنید یا در طول روز هم خواب آلوده‌اید به احتمال زیاد دچار آپنه خواب هستید.

در این حالت بافت گلو، مسیر هوا را بسته و جلوی نفس کشیدن را می‌گیرد‎.‎‏ باید بدانید اگر این بیماری درمان نشود در معرض مشکلات قلبی و بیماری‌های دیگر قرار می‌گیرید‎.‎

‏ مصرف مواد الکلی پیش از زمان خواب به داشتن خواب بهتر کمک می‌کند: مصرف مواد الکلی پیش از خواب نه تنها موجب نمی‌شود فرد خواب راحتی داشته باشد بلکه تازه‌ترین مطالعات تأیید کرده که حتی مصرف مقادیر کم الکل نیز برای سلامتی مضر است.

در واقع مصرف الکل پیش از خواب می‌تواند امکان تجربه خواب خوب شبانه را از شما بگیرد‎.‎‏ گوارش الکل به طور معمول به یک ساعت زمان نیاز دارد. اگر پس از نوشیدن آن به تختخواب بروید، الکل همچنان در بدن شما وجود دارد و به طور کامل گوارش نشده است.

در شرایطی که الکل قصد دارد همچنان بدن را بیدار نگه دارد، بدن در پی به خواب رفتن است و این مجادله نتیجه‌ای جز بیدار ماندن شما به همراه ندارد‎.‎‏ از طرفی نوشیدن الکل پیش از خواب موجب کاهش خواب رِم می‌شود که می‌تواند به خواب آلودگی و تمرکز ضعیف در طول روز منجر شود.

خواب خوب شبانه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و الکل به طور کامل توانایی انسان برای انجام این کار را از بین می‌برد. اختلال در خواب رِم می‌تواند به بهره‌وری پایین‌تر در طول روز منجر شود‎.‎‏ احتمال راه رفتن و حرف زدن در خواب هم با الکل بیشتر می‌شود.

مصرف الکل پیش از خواب می‌تواند به شکل گیری مشکلاتی در حافظه بلند مدت منجر شود. الکل ادرارآور است و مصرف آن می‌تواند موجب بیداری شما در نیمه‌های شب شود و در واقع خوابتان کیفیت نخواهد داشت. ‏

بهار خواب‌آلود

این روزها حرف از خواب و خواب‌آلودگی بیشتر هم می‌شود و خیلی‌ها از خواب‌آلودگی بهاری می‌گویند. خواب‌آلودگی می‌تواند به علت تنظیم نبودن ساعت بیولوژیک بدن باشد‎.‎‏ از طرفی کمبود جریان خون و انرژی کافی در مغز و اندام‌ها باعث خواب‌آلودگی در بهار می‌شود.

ضمن اینکه ‎در بهار، مویرگ‌ها گشاد می‌شوند و جریان خون در سطح بدن بیشتر می‌باشد و خون کمتری به اندام‌ها و مغز می‌رسد‎.‎علاوه بر این در بهار، سوخت و ساز بدن بیشتر می‌شود و مصرف اکسیژن زیاد می‌شود که باعث کاهش ذخیره اکسیژن مغز می‌شود.

برای درمان این خواب آلودگی راه‌های مختلفی توصیه می‌شود. نوشیدن مخلوط آب گرم و عسل، پرهیز از مصرف زیاد غذاهای چرب، کاهش مصرف غذاهای دارای تریپتوفان مثل شیر، ماست و دیگر لبنیات، کاهش مصرف شیرینی‌ها و قند و شکر، خوردن صبحانه کامل، مصرف پروتئین کافی، میوه و آب میوه و ‏‎‎سبزیجات تازه و پرهیز از مصرف الکل و کافئین و تنباکو.‏

اما در این مساله هم خواب کافی و مناسب شبانه می‌تواند خواب آلودگی در طول روز را کاهش دهد. به همین دلیل باید این روزها بیشتر به این مساله توجه کنید. ‏