رجایی: عمق فاجعه سیل در دادگاه مشخص می‌شود

«غلامعلی رجایی»، مشاور شهردار تهران که خود خوزستانی است، پس از بازدیدی که از مناطق سیل زده داشته به «آرمان» می‌گوید که افزایش دامنه خسارات در خوزستان به قصور و اهمال مسئولان بازمی‌گردد و قوه قضائیه باید دادگاه سیل تشکیل دهد. مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید.

بخشی از گفتگو با رجایی:

برآورد شما از سیل خوزستان و آسیب‌هایی که به جای گذاشت چگونه است؟از بازدیدتان بگویید.

اطلاع دارید استان تهران به عنوان استان معین خوزستان تعیین شده و مسئولیت رسیدگی به امور سیل زدگان در این استان بر عهده استان تهران و از جمله کلانشهر تهران است. من دو هفته قبل از جانب شهرداری تهران به بازدید مناطق سیل زده این استان رفتم. فکر می‌کنم بزرگترین آسیبی که مردم این مناطق را تهدید می‌کند، عادی شدن مساله آنهاست.

سیل پس از گذشت بیش از یک ماه و نیم در سطح کشور به مسأله‌ای عادی تبدیل شده و آن شور و شوق شهروندان در سراسر کشور در تامین نیازهای مردم این مناطق بسیار کمتر از قبل شده است اگرچه نیازها به قوت خود باقی هستند و آسیب‌های سیل بسیار بیشتر از آنچه در رسانه‌های رسمی مطرح شده می‌باشد، شاید بشود گفت اگر خوزستان مورد حمله کوتاه مدت و محدودی از سوی دشمن قرار می‌گرفت و نقاطی از آن بمباران می‌شد، کمتر از امروز خسارت می‌دید.

زندگی تعداد زیادی از مردم نیز از این حادثه آسیب دیده که عمدتا عشایر و روستائیان منطقه هستند. این افراد به دلیل مناعت طبع و عزت نفشس که داشته و دارند اساسا عادت به دست دراز کردن و کمک خواستن از دیگران ندارند. لذا مشکلی اگر داشته باشند، چندان مطرح نمی‌کنند. همین مناعت طبع کار را برای مسئولان سخت‌تر می‌کند که آنها اساسا در بیان نیازهایشان پرخاشگر نیستند.

در حال حاضر سیل تمام شده و باید به فکر رفع آسیب‌هایی که برجای گذاشته بود. شما به عنوان یک خوزستانی که از نزدیک مناطق سیل زده را دیده‌اید، چه مسائلی را در اولویت می‌دانید؟

در این مناطق به‌تدریج هوا به سمت گرم‌تر شدن پیش می‌رود و نیاز به وسایل و لوازم سرمایشی مانند کولر وجود دارد. مردم بعضی مناطقی که ما از آنها بازدید کردیم مشکل عدیده نداشتند. در سوسنگرد، حمیدیه و بستان امکانات بهداشتی بسیار محدود بود و هنوز بسیاری از مناطق زیرآب قرار داشت. اخیرا که به عراق سفر کردم شاهد بودم دامنه سیل به حدی بود که آب تا نزدیکی بصره هم آمده بود. عراقی‌ها به شوخی می‌گفتند که سیل شما شهرهای ما را هم زیر آب برده است.

مردم نیاز به کمک دارند و دولت و نیروهای کمک‌رسان از جمله نیروهای مسلح نظامی باید نهایت تلاششان را به کار بندند. مردم نیز از ارسال کمک‌های خود دریغ نکنند زیرا بدون کمک آنها تأمین نیازهای اولیه سیل‌زدگان مشکل است. من شاهد بودم که به‌خصوص کودکان دچار بیماری‌های پوستی بودند که به‌خصوص در شب امکان استراحت را از آنان و بزرگسالان تقریبا به صفر رسانده است.

چرا دامنه آسیب‌های سیل در خوزستان تا این حد زیاد شد؟

خوزستان استان پرآبی است و این سیل باید پیش‌بینی و مدیریت می‌شد اما متأسفانه مانند حادثه شیراز این امر صورت نگرفت. بی‌تردید عملکرد مسئولان در افزایش دامنه آسیب‌ها موثر بود و به نظر من باید دادگاه سیل در کشور تشکیل شود و مقصرین احتمالی مجازات شوند. زحمات مسئولان در کنترل سیل و بی‌خوابی‌هایشان قابل ستایش است اما اگر شما حرف‌ها و مصاحبه‌های آنها در مدت حادثه را کنار هم بگذارید، خواهید دید که مدام به مردم گفته می‌شود اوضاع تحت کنترل است. مثلا برای نمونه استاندار خوزستان که در مصاحبه با ایرنا گفته است باید خروجی سدها و رودخانه‌ها را به صورت پلکانی افزایش دهیم با این وجود هیچ خطری کلانشهر اهواز را تهدید نخواهد کرد.

این در حالی است که به فاصله کوتاهی دستور تخلیه پنج منطقه شهر اهواز را صادر می‌کند و حتی می‌گوید ساکنان منطقه کیانشهر نیز در حالت آماده‌باش قرار گیرند. این دوتا بیان از استاندار خوزستان نشان می‌دهد که درک و پیش‌بینی درستی به مساله سیلی بنیانکن که گفته می‌شود هر چند صد سال یکبار تکرار می‌شود، وجود نداشته است.

بنابراین می‌توان این برداشت را داشت که قصور هم محلی است و هم ملی است و در هر دو سطح باید به آن رسیدگی شود. اما مشاهدات ما نشان می‌داد که سیل در خوزستان هر کار که خواست کرد و هر کجا که خواست رفت و حتی دز به کارون وصل شد. این در حالی بود که سیل لرستان به مثابه یک هشدار از دو هفته قبل خود را نشان داده بود و فرصت کافی برای اندیشیدن تدابیری به منظور کاهش آسیب‌ها وجود داشت. یعنی به‌رغم عدم غافل‌گیری مسئولان بد عمل کردند.

من خبر دارم که بین سه دستگاه سازمان هواشناسی، وزارت نیرو و استانداری در قضیه شدت بارش اختلاف وجود داشت و با وجود درخواست‌هایی مبنی بر باز شدن دریچه‌های اضطراری سد، این درخواست رد شده و باید دید که چرا چنین اهمال‌هایی صورت گرفته است. من فکر می‌کنم که مجلس شورای اسلامی باید به طور جدی به این مسائل ورود کند. واقعا اگر صورت جلسه موجود است و مقامات محلی در پاسخ به درخواست باز کردن دریچه‌ها اعلام کرده‌‌ند که ما به فکر تابستان هستیم، باید مواخذه شوند.