روابط تجاری ایران با عراق چقدر اهمیت دارد؟

تسنیم نوشت: بررسی آمارهای گمرک ایران نشان می‌دهد در سال ۱۳۹۷ پس از چین که ۲۰.۸ درصد از کالاهای غیرنفتی ایران را خریداری کرده، عراقی‌ها ۲۰.۲ درصد از کالاهای غیرنفتی ایران را خریده‌اند.

بر این اساس از مجموع ۴۴ میلیارد و ۳۱۰ میلیون دلار صادرات غیرنفتی ایران، هشت میلیارد و ۹۶۱ میلیون دلار آن به عراق صادر شده است که رقم بسیار چشمگیری برای تجارت خارجی ایران است. این میزان صادرات به عراق از این منظر دارای اهمیت است که کل صادرات غیرنفتی ایران در سال ۱۳۹۷ به ۲۸ عضو اتحادیه اروپا حدود یک میلیارد و ۶۱ میلیون دلار بوده است. به‌عبارتی دیگر عراقی‌ها ۴.۸ برابر کل ۲۸ کشور عضو اتحادیه اروپا از ایران کالا خریده‌اند.

همچنین صادرات عراق به ایران فقط ۵۹ میلیون دلار یعنی ۱۵۱ برابر کمتر از واردات آنها از ایران است.

بررسی آماری نشان می‌دهد صادرات سالانه برق ایران به عراق از ۲۴۱۶ مگاوات در سال ۸۷ به ۶۶۲۷ مگاوات در سال ۹۶ رسیده است. این میزان صادرات برق گرچه فقط معادل ۲.۵ درصد از مصرف کشورمان است، اما براساس اظهارات مقامات وزارت نیرو، برخلاف شایعه رایگان‌بودن برق، ایران از سال ۲۰۰۴ تاکنون بیش از ۶۵ میلیارد کیلووات ساعت برق به ارزش ۶.۲ میلیارد دلار به کشور عراق صادر کرده که تا اسفند سال ۹۷ حدود ۵.۲۱ میلیارد دلار (۸۴ درصد از کل) آن دریافت شده است.

آمارهای رسمی می‌گویند گرچه ایران در زمینه مبارزه با داعش و دوره پساصدام بدون هیچ چشم‌داشتی بیشترین کمک‌های امنیتی را به دولت و ملت عراق کرده است، اما هیچ‌کدام از طرح‌های عمرانی را رایگان انجام نداده است، به‌طوری‌که در سال ۱۳۹۱ ایران ۱.۷ میلیارد دلار، در سال ۱۳۹۲ حدود ۱.۳ میلیارد دلار و در سال ۹۳ حدود ۴۰۰ میلیون دلار صادرات خدمات فنی و مهندسی به عراق داشته که همه این بخش‌ها توسط پیمانکاران بخش خصوصی ایران انجام شده است.

صادرات گاز از دیگر زمینه‌های همکاری دوجانبه ایران و عراق است. براساس آنچه بیژن زنگنه، وزیر نفت در بهمن ماه سال ۹۷ گفته است، طی سال ۹۷ ایران ماهانه ۲۰۰ میلیون دلار گاز به عراق صادر کرده است که بر این اساس درآمد صادرات سالانه گاز ایران نیز ۲.۴ میلیارد دلار در سال ۹۷ بوده است.