نقشه جهانی پهنه‌بندی خطر زلزله تهیه شد

خبرگزاری ایسنا: با مشارکت پژوهشگران پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله در یک پروژه جهانی، نقشه جهانی پهنه‌بندی خطر زمین‌لرزه منتشر شد.

نقشه جهانی پهنه‌بندی خطر زمین‌لرزه که ابتدا در سال ۱۳۷۸ در برنامه بین‌المللی "نقشه جهانی خطر زلزله" Global Seismic Hazard Map) GSHAP) منتشر شده بود، اولین نقشه‌ای بوده که با تلفیق اطلاعات نقشه‌های ملی پهنه‌بندی خطر زمین‌لرزه تهیه شده بود، ضمن آنکه در همین نقشه نیز پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله در قالب پروژه‌ای با هدایت دکتر محسن غفوری آشتیانی برای تهیه نقشه بخش ایران مشارکت داشت.

۱۰ سال بعد پروژه بین‌المللی جدیدی با عنوان "مدل جهانی زمین‌لرزه" (Global Earthquake Model" - GEM) با هدف تحلیل تفصیلی خطر زمین‌لرزه به صورت یکپارچه و در سراسر جهان ابتدا در دانشگاه "پلی تکنیک زوریخ" سوئیس زیر نظر دکتر "دومینیکو جیاردینی" رئیس مؤسسه زمین‌شناسی این دانشگاه، آغاز شد و در بخش خاورمیانه نیز این پروژه با محوریت مؤسسه و رصدخانه علوم زمین استانبول در دانشگاه "بوغازیچی" دنبال شد.

پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله از سال ۱۳۸۸ به عنوان یکی از مؤسسات اصلی همکار از ایران، در قالب یک پروژه پژوهشی بین‌المللی، همکاری خود را در این پروژه بین‌المللی آغاز کرد و مسئولیت این پروژه در پژوهشگاه زلزله بر عهده دکتر مهدی زارع عضو هیأت علمی این پژوهشگاه بود. در این همکاری مسئولیت کارگروه کاتالوگ زلزله در منطقه خاورمیانه برای کل منطقه خاورمیانه بر عهده وی بوده است.

تهیه این نقشه حاصل کار تألیفی تیمی از دانشمندان بین‌المللی در زمینه خطر زلزله از دانشگاه پلی تکنیک زورخ، مؤسسه و رصدخانه علوم زمین بوغازیچی استانبول و پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله با حضور اساتیدی چون "جیاردینی"، "دانچیو"، "اردیک"، "ششتیان"، "دمیرچی اوغلو"، "اکار"، "گولن" و "مهدی زارع" بوده است.

دکتر مهدی زارع، عضو هیأت علمی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله در گفت‌وگو با ایسنا با بیان اینکه در این برنامه قسمت‌های مختلف مطالعات خطر زلزله در تمام دنیا تقریباً به طور همزمان در بین سال‌های ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۲ انجام شد، گفت: از سوی ایران، کاتالوگ زلزله در کل خاورمیانه را از سوی کارگروه کاتالوگ منتشر کردیم.

وی با اشاره به برگزاری گردهمایی پایانی طرح مدل زمین‌لرزه منطقه خاورمیانه "EMME" در دانشگاه بوغازیچی استانبول در مهر ماه ۱۳۹۲، اظهار کرد: نتایج این پروژه به تدریج و از سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۸ در حال انتشار است.

به گفته استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله پروژه مدل جهانی زمین‌لرزه، در چندین زیرگروه جغرافیایی از جمله زیر گروه خاورمیانه اجرا شد و هدف آن تهیه نقشه یکپارچه و با پایگاه داده‌های یکنواخت خطر زمین‌لرزه در سطح جهان بود.

گردهمایی پایانی طرح مدل زمین‌لرزه منطقه خاورمیانه "EMME" در دانشگاه بوغازیچی

زارع یادآور شد: در منطقه خاورمیانه علاوه بر ایران و ترکیه، کشورهای حوزه قفقاز (جمهوری آذربایجان، گرجستان و ارمنستان) و کشورهای سوریه، عراق، لبنان، پاکستان و اردن به عنوان همکار در این کوشش بین‌المللی مشترک حاضر بودند.

از سال ۲۰۱۴ به تدریج نتایج مطالعات در خاورمیانه و سایر نواحی جهان منتشر شد، از جمله نقشه لرزه‌خیزی خاورمیانه از سوی دکتر مهدی زارع و همکارانش در مقاله‌ای با عنوان کاتالوگ جدید زلزله خاورمیانه (http://www.efehr.org/en/Documentation/specific-hazard-models/middle-east/earthquake-catalogue/) منتشر شد.

استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله اضافه کرد: تا پایان سال ۲۰۱۶، نتایج مربوط به نقشه‌های خطر زلزله در کل منطقه خاورمیانه منتشر شد، ضمن آنکه نقشه خطر زمین‌لرزه در منطقه خاورمیانه در فوریه ۲۰۱۷ (بهمن ۱۳۹۵) منتشر شده بود.

زارع ادامه داد: با تلفیق اطلاعات مربوط به نقشه‌های تحلیل خطر زمین‌لرزه در سطح جهان (که یکی از آنها مربوط به منطقه خاورمیانه بود)، در پایان سال ۲۰۱۸، نقشه جهانی خطر زمین‌لرزه Global Seismic Hazard Map تهیه شد و اکنون از طریق وب سایت برنامه بین‌المللی مدل جهانی زلزله به آدرس https://maps.openquake.org/map/global-seismic-hazard-map/#3/29.08/62.84 در اختیار همگان قرار گرفته است.