بازار داغ دلالی در «کیش»!

روزنامه شرق: اینجا همه‌چیز گران‌تر از شهرهای دیگر است. اگر ما پایتخت‌نشین‌ها گرانی را حس می‌کنیم پس جزیره‌نشینان کشور در حس این وضع یک‌قدم از ما جلوترند. هرچند که به قول ساکنان کیش آنها این گرانی را پذیرفته‌اند و می‌دانند که باید کالاهای اساسی مورد نیاز خودشان را گران‌تر از تهران یا هر شهر دیگر کشور تهیه کنند.

اما شاید اگر سرمایه‌گذاری در بخش تولید کالاهای اساسی در این منطقه افزایش می‌یافت وضعیت جور دیگری بود. هرچند که کیش به‌دلیل ماهیت گردشگری آن ناخودآگاه توجه سرمایه‌گذارانی را به خود جلب کرده که اغلب به‌دنبال جذب گردشگر هستند. بازارهای زیادی در جزیره زیبای کیش وجود دارد اما گذری در هر یک از این بازارها در نهایت شما را به یک نتیجه واحد می‌رساند قیمت‌ها یا تفاوتی با محل زندگی شما ندارد یا همان مدل و همان فهرست کالاها را در شهر خود به‌راحتی می‌توانید تهیه کنید.

چیز جدیدی در بازارها به چشم نمی‌خورد تا جایی‌که برخی از این فروشندگان اذعان می‌کنند که بیشتر کالاهای عرضه‌شده در این بازارهای پرزرق‌وبرق از تهران و دیگر شهرها وارد این منطقه می‌شود. مغازه‌داران فعال در این جزیره از بالابودن نرخ اجاره مغازه‌ها می‌گویند و اینکه واردات از خارج دیگر به‌صرفه نیست و چاره‌ای جز فروش اجناس داخل تهران در این مغازه‌ها ندارند. اجاره‌بها هم برای یک مغازه ۱۰ تا ۱۲متری ماهی ۱۰ تا ۱۲‌میلیون‌تومان است. هرچند که اگر قصد اجاره مغازه را دارید باید اجاره یک‌ساله را همان ابتدا بپردازید. اگر مغازه بزرگ‌تر هم بخواهید مثلا حدود ۵۰ تا ۶۰ متر فضا را باید بالای ۱۵‌میلیون‌تومان در ماه اجاره کنید.

شاید برای همین باشد که نرخ کالاها در منطقه آزاد کیش این‌روزها بسیار بالاتر از نرخ کالاهایی است که حداقل در تهران می‌توانید تهیه کنید. هزینه اقامت در هتل هم از شبی ۱۲۰هزارتومان آغاز می‌شود و بعضا تا شبی ۷۰۰‌هزارتومان افزایش می‌یابد که این خود به کیفیت هتلی که به آن مراجعه می‌کنید بستگی دارد. بنابراین اگر قصد عزیمت به منطقه آزاد کیش را داشته باشید برای سه شب اقامت و هزینه بلیت خود قطعا باید در اولین قدم ۷۰۰‌هزارتومان کنار بگذارید البته این رقم بدون احتساب هزینه ناهار و شامی است که قرار است در این منطقه میل کنید.

این درحالی است که بسیاری از گردشگران ایرانی با همین رقم ۷۰۰‌هزارتومان می‌توانند سه‌روز اقامت در دوبی را برگزینند که در خوشبینانه‌ترین حالت برتری سفر به این کشور به‌جای کیش، حضور در هتل‌هایی است که از نظر سطح کیفیت با هتل‌های کیش که شبی ۱۲۰‌هزارتومان برای یک شب اقامت می‌گیرند قابل‌مقایسه نیستند. شاید برای همین باشد که به نظر می‌رسد نسبت به سال‌های گذشته گردشگران این منطقه کمتر شده‌اند.

هرچند که این کاهش حضور گردشگر در این منطقه بر اساس آمارهای مستند ارایه نمی‌شود چرا که نگاهی گذرا بر حضور گردشگرها، نارضایتی مغازه‌داران و بازاری‌های این منطقه در نهایت ما را به این نتیجه می‌رساند. اما شاید بد نباشد از وضعیت سازمان منطقه آزاد کیش و روابط این سازمان با سرمایه‌گذاران واقعی هم شرح‌حالی دهیم. در منطقه آزاد کیش فرش‌قرمز برای هیچ سرمایه‌گذاری پهن نمی‌شود. مگر آنکه یک سرمایه‌گذار روزانه سری به سازمان منطقه آزاد این جزیره بزند تا شاید از طرح‌ها و پروژه‌های جذاب سهمی هم به وی داده شود یا اطلاعی کوچک از روند اجرایی یک پروژه کسب کند.

این نمایی است که وضعیت این‌روزهای منطقه آزاد کیش که به قولی یکی از نمونه‌های موفق مناطق آزاد ایران است را به تصویر می‌کشد. به گفته بسیاری از سرمایه‌گذاران فعال در این منطقه هرچند که با روی‌کارآمدن مدیرعامل جدید این سازمان برخی از مشکلات مرتفع شده اما هنوز هیچ شفافیتی در قوانین موجود در این منطقه به‌عنوان یک منطقه آزاد وجود ندارد و همچنان با تفسیر قوانین در این منطقه کارها پیش می‌رود. امارات، قطر و کویت اگرچه بسیار دیرتر از ما اما آنها هم به فکر ایجاد مناطق آزاد شدند اما تجربه ایجاد این مناطق در این کشورها تاکنون بسیار موفق‌تر از ایران بوده چرا که نبود قوانین شفاف در مناطق آزاد ایران و عدم ثبات در قوانین و مقررات و مدیریت‌ها طی این سال‌ها بزرگ‌ترین سد برای رشد مناطق آزاد ایران محسوب شده است.

اما به نظر سرمایه‌گذاران فعال در این منطقه استفاده از روش‌های غیرمرسوم و ابداعی در مناطق آزاد ایران و بالاخص کیش، این جزیره را از رقابت با دیگر جزایر دور نگه داشته و پول این غفلت روزانه به جیب همسایگانی چون امارات برمی‌گردد. در مناطق آزاد اصولا برای ارایه تسهیلات برای سرمایه‌گذاری شفاف مبنا اولین مراجعه‌کننده و بهترین پیشنهاد مدنظر قرار می‌گیرد در حالی‌که در مناطق آزاد ایران هیچ‌یک از این تسهیلات به طور شفاف در دسترس علاقه‌مندان قرار نمی‌گیرد تا شاید سرمایه‌گذار اولین مراجعه‌کننده‌ای باشد که بهترین پیشنهاد را می‌دهد.

شاید برای همین باشد که خبرنگار «شرق» در گفت‌وگو با سرمایه‌گذاران فعال در این جزیره تنها به یک نتیجه می‌رسد؛ بازار دلالی آنچنان در این منطقه داغ شده که دگرگون‌سازی این وضعیت کار چندان آسانی نخواهد بود. سرمایه‌گذاران این منطقه از نحوه مدیریت دولت نهم و دهم در این منطقه بسیار شکایت دارند و معتقدند احمدی‌نژاد پنج مدیر را در این منطقه تغییر داده که برخی از آنها حتی فرصت یک‌سال مدیریت هم نداشته‌اند. در این بین اگر سری به کیش بزنید و بخواهید زمین خریداری کنید قطعا باید به سراغ دلال‌هایی بروید که این روزها زمین را به متری حدود یک‌میلیون‌تومان می‌خرند و به شما و سرمایه‌گذاران واقعی آن را سه‌میلیون‌تومان می‌فروشند.

بازار دلالی آنچنان در این روزها پر رونق است که این سودجویان حتی موافقتنامه فروش زمین از سوی مناطق آزاد کیش را می‌فروشند و حتی سعی نمی‌کنند برای حفظ ظاهر ابتدا زمین را به نام خود کنند و پس از آن زمین را به سرمایه‌گذار واقعی واگذار کنند.

سرمایه‌گذار واقعی به‌دلیل نبود سایت و حتی واحد اطلاع‌رسانی در سازمان آزاد کیش برای تشریح تسهیلات و طرح‌ها و زمین‌های موجود، همواره زمین‌ها را از دلال‌ها تهیه می‌کند و سود آن به جیب سودجویانی می‌رود که هیچ‌گونه قدی برای سرمایه‌گذاری ندارند. به گفته سرمایه‌گذاران فعال در این منطقه، در زمان مدیریت دولت دهم حجم وسیعی از زمین‌های تحت مالکیت منطقه آزاد کیش بدون دلیل منطقی به برخی از کارکنان این منطقه واگذار شده که هنوز مشخص نیست دلیل این امر با توجه به آنکه این افراد یک‌بار دیگر از این سازمان زمین خریداری کرده بودند و مالک خانه بوده‌اند چه بوده است که در نهایت منجر به فروش این زمین‌ها با قیمتی بالاتر از قیمت خریداری‌شده به سرمایه‌گذاران شده است.

به‌نحوی‌که گفته می‌شود این زمین‌ها هر متر حدود یک‌میلیون‌تومان به این افراد واگذار شده که اکثر این افراد این زمین‌ها را با نرخی دو برابر و نیم به‌فروش رسانده‌اند. به نظر می‌رسد نمایندگان مجلس باید این‌بار تلاش کنند تا با تحقیق‌وتفحص از عملکرد این منطقه و یافتن نقص‌های موجود در قوانین مناطق آزاد راه را برای شفافیت بیشتر در مناطق آزاد کشور هموار کنند تا شاید به روزی برسیم که منطقه آزاد فرودگاهی دوبی و جبرعلی در فهرست اولین و دومین منطقه آزاد خاورمیانه محسوب نشوند.