پشت‌پرده‌ی برکناری وزیر نفت عربستان چیست؟

خبرگزاری خبرآنلاین: خالد الفالح در سال ۲۰۱۶ وزیر نفت عربستان شد اما به نظر می‌رسد پس لرزه های تحریم نفتی ایران از سوی امریکا، بنیان قدرتش را لرزانده است. لرزشی که در پس بروز مشکلات اقتصادی برای این کشور حالا آشکار شده است.

هر چند عربستان پیش از این در نقش حامی تحریم های نفتی ایران ظاهر شد و تاکید داشت قادر است جای خالی ایران را در بازار نفت پر کند اما در حال حاضر نه تنها با افزایش مورد انتظار سهمش از بازار جهانی نفت روبرو نیست بلکه کاهش قیمت ها سبب شده است بحران های اقتصادی در این کشور رخ‌نمایی کند.

ماجرا از پیش قابل پیش بینی بود، وقتی حوزه اختیارات الفالح گام به گام محدودتر شد، با برکناری وی از ریاست شرکت آرامکو و تفکیک وزارتخانه صنعت و منابع معدنی از وزارت نفت، حیطه قدرت الفالح به شدت کاهش یافت تا برکناری اتفاق بیفتد.

الفالح در حالی از ریاست آرامکو کنار گذاشته شد که به شکل سنتی همواره وزیر نفت ریاست این شرکت را عهده دار است، هفته گذشته پس از برکناری فالح از مقام ریاست شرکت نفت بزرگ آرامکو یاسر الرمایان، رئیس صندوق ثروت ملی عربستان که فردی نزدیک به بن سلمان، ولیعهد کنونی عربستان است، جایگزین وی شد.

داستان دو برادر

حالا وزیر جدید نفت یعنی برادر ناتنی بن سلمان یا به عبارت دیگر چهارمین فرزند پادشاه کنونی در حالی ردای وزارت را بر تن کرد که اختیارات اسلافش را در دست ندارد. فرزند ۵۹ ساله پادشاه عربستان، پیشتر وزیر دولت در امور انرژی بود که مقامی پایین‌تر از هدایت وزارت‌خانه است. خبرگزاری اسوشیتدپرس می‌گوید به‌نظر نمی‌رسد که دو برادر یعنی وزیر کنونی انرژی و ولیعهد عربستان، به هم خیلی نزدیک باشند. خبرگزاری میدل ایست آی در این خصوص می گوید:" الفالح در طول وزارتش به عنوان کسی شناخته شد که با صحبت هایش می توانست وضعیت اقتصاد عربستان را دگرگون کند. وی در اوایل دوره وزارتش توانست روابط خوبی را با روسیه برقرار کند تا اینکه در راستا این همکاری بتواند قیمت نفت را افزایش دهد. "

حال با تغییر سیاست‌های پادشاه عربستان، این کشور به وزیر نفت قدرتمندتری نیاز پیدا کرده است تا بتواند برنامه‌های بلندپروازنه خاندان سلطنتی را عملی کند.

خبرگزاری گاردین در خصوص دلایل عزل الفالح گفت، قیمت نفت عربستان از زمان خروج ایران و افزایش تحریم های آمریکا روز به رو در حال کاهش است به طوری که در حال حاضر هر بشکه نفت برنت به جای ۸۰ تا ۸۵ دلار حتی زیر ۶۰ دلار به فروش میرسد و اکنون که عربستان با بحران کسری بودجه مواجه است وضعیت را روز به روز برای پادشاه این کشور سخت تر می کند. "

بن سلمان در پس کودتای نفتی

بسیاری از ناظران بین المللی از محدود کردن اختیارات الفالح تحت عنوان کودتای نفتی یاد کردند و تاکید داشتند بن سلمان پس پرده است، حالا سیر تحولات رخ داده در عربستان صحت این مدعا را اثبات می کند، وزیر نفت عربستان با اختیارات محدودی، سکان وزارت را در دست می گیرد تا برنامه بن سلمان برای عرضه سهام آرامکو سرعت گیرد.

خبرگزاری ای بی سی در این خصوص گفت، افزایش قیمت فروش هر بشکه نفت نه تنها عربستان را از لبه تیغ ورشکستگی کنار می کشد بلکه کاملا فعالیت های آرامکو را تحت تاثیر قرار میدهد.

پادشاه جدید عربستان برای جلوگیری از بیشتر شدن کسری بودجه برنامه ای مبنی بر کاهش هزینه های دولت تنظیم کرد ولی نتوانست برنامه اش را عملی کند و در سال گذشته هزینه های دولت عربستان به ۲۹۵ میلیارد دلار رسید و در نتیجه به فکر عملی کردن برنامه بالا بردن قیمت نفت افتاد. برنامه ای که با محالفت جدی آمریکا روبروست چرا که تلاش عربستان برای بالا بردن قیمت نفت نوعی درافتادن با شریک سیاسی اش، آمریکا تلقی می شود.

خبرگزاری بلومبرگ در این خصوص می گوید:"‌با گسترش تحریم های آمریکا و کنار گذاشته شدن ایران از بازار نفت جهانی نه تنها قیمت نفت کاهش پیدا کرد بلکه صادرات عربستان روزی ۵۰۰ هزار بشکه کم تر شد و به ۱۰ میلیون بشکه در روز رسید که همین اتفاق ها این کشور را روز به روز به ورشکستگی نزدیک تر می کند. "

در حال حاضر عربستان متوجه تبعات سنگین وابستگی شدید به نفت شده است و پادشاه این کشور به دنبال آن است تا هرچه زودتر وابستگی اقتصاد کشور را به نفت کم تر کند و در راستا این برنامه اقدام به فروش ۵ درصد از سهام خود در آرامکو کرده است. چراکه هر چقدر وابستگی به نفت بیشتر کاهش پیدا کند صدمات اقتصادی آن نیز کم تر می شود.