بازرگان، نخست وزیر حکومت انقلابی شد

مجله مهر: روز ۱۶ بهمن ۱۳۵۷ انتخاب بازرگان به عنوان نخست وزیر دولت موقت، رسما اعلام شد و آیت الله رفسنجانی حكم و فرمان نخست وزیری او كه با اتفاق آراء شورای انقلاب و تصویب امام خمینی صادر شده بود، در حضور امام و بازرگان قرائت شد.

امام(ره) در حكم نخست وزیری بازرگان، وی را موظف به انجام رفراندوم تغییر نظام به جمهوری اسلامی، تشكیل مجلس مؤسسان (خبرگان) برای تصویب قانون اساسی، برگزاری انتخابات مجلس شورا طبق قانون اساسی جدید و انتخاب هیأت وزیران بدون در نظر گرفتن روابط حزبی كردند.

در متن حكم آمده بود:

«بنا به پیشنهاد شورای انقلاب، بر حسب حق شرعی و قانونی ناشی از آراء اكثریت قاطع قریب به اتفاق ملت ایران كه طی اجتماعات عظیم نسبت به رهبری جنبش ابراز شده است، جنابعالی را مأمور تشكیل دولت موقت می‌نمایم.»

خود مهندس بازرگان هم پس از قرائت حكم نخست وزیری گفت: «خدای بزرگ را شكر می‌كنم كه چنین اعتبار و حسن شهرتی را كه به هیچوجه اهلیت و لیاقت آن را نداشتم، به من ارزانی داشته و همین موهبت الهی باعث شده كه آیت‌الله، ابراز اعتماد و ارجاع چنین مأموریتی را به بنده عنایت بفرمایند و همچنین تشكر از ملت ایران می‌كنم.»

امام در فرمایشات خود بعد از سخنان مهندس بازرگان به عنوان نخست وزیر، از مردم خواستند تا با تظاهرات آرام و از طریق مطبوعات، نظر خود را درباره دولت بازرگان ابراز نمایند. ایشان در یك مصاحبه قبل از قرائت حكم گفتند: «مخالفت با این حكومت، مخالفت با شرع است.»

بازرگان پس از خروج امام از محل جلسه، در رابطه با تهدید بختیار در مورد نخست وزیری دولت موقت، گفت: از این اخطار نمی‌ترسیم، اگر تهدید می‌خواهند بكنند، به چیز دیگری ما را تهدید كنند. این چیز خیلی كوچكی است و اگر عملی شود، بنده شخصا خیلی ممنون می‌شوم؛ چون راحت می‌شوم.

انتصاب بازرگان برای کشورهای همسایه به قدری مهم بود که رادیو مسكو برای اعلام نخست وزیری بازرگان برنامه خود را قطع كرد.

آسوشیتدپرس گزارش داد: با توجه به اینكه شانس موفقیت بختیار روز به روز كمتر می‌شود، سخنگوی وزارت خارجه آمریكا به ابراز حمایت ملایم از بختیار بسنده كرد.

بنا به نوشته مجله تایم: سالیوان، سفیر آمریكا در ایران، از همكاران خود خواسته است كه با مخالفان رژیم گفتگو كرده، سیاست آمریكا را برای آنان تشریح كند.

رییس سازمان سیا اعتراف كرد كه در رابطه با پیش بینی مسائل ایران، این سازمان ناكام بوده است. وی گفت: چیزی كه ما پیش بینی نمی‌كردیم، این بود كه یك مرد هفتاد و هشت ساله كه مدت چهارده سال در تبعید بود، این نیروها را به هم پیوند زند.

كیسینجر گفت: بیم آن می‌رود كه انقلاب اسلامی به سایر كشورها سرایت كند و گناه این حركت، متوجه هدف توخالی حقوق بشر است.

آیت‌الله گلپایگانی بازگشت حضرت امام به میهن را به ایشان تبریك گفت و با صدور پیامی خطاب به ارتش، از فرماندهان نظامی خواست تا از رویارویی و مقابله با انقلاب اسلامی بپرهیزند. در این میان چند وزارتخانه، از جمله وزارت آموزش و پرورش، امور اقتصاد و دارائی، بهداری و دادگستری، توسط نیروهای ارتش اشغال شد.

حزب توده از شورای انقلاب اسلامی اعلام پشتیبانی كرد. اما سازمان چریك‌های فدایی خلق، در مخالفت با شورای انقلاب گفت: شورای انقلاب باید توسط میلیون‌ها اعتصاب كننده تشكیل شود. گفتنی است كه این گونه سازمان‌ها كه تنها خود را قیام خلق می‌دانند، اعتماد و حمایت میلیونی مردم از حضرت امام را ندیده گرفته و به دنبال جایگاهی در آینده نظام برای خود هستند.

از دیگر وقایعی که در این روز اتفاق افتاد این بود که بیست و دو نماینده دیگر مجلس شورا، استعفا دادند. در تظاهرت مردم آغاجاری، عده‌ای به شهادت رسیدند. غلامرضا كیانپور، وزیر اسبق اطلاعات و دادگستری و استاندار آذربایجان غربی و اصفهان، بازداشت شدند و طبق اطلاعات ۸هزار یهودی از ایران به اسرائیل رفتند.