نمایندگان به خاطر نطق خود ردصلاحیت نمی‌شوند

ایرنا نوشت: سخنگو و قائم مقام شورای نگهبان با اشاره به تلاش‌های صورت گرفته برای اصلاح قانون انتخابات و طولانی‌شدن فرآیند آن در مجلس گفت: متاسفانه مجلس به نظر من کوتاهی کرد و جا دارد که باز هم گلایه‌مان را از مجلس تکرار کنیم.

بخش هایی از گفتگو با عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان را بخوانید؛

*انتخابات مجلس شورای اسلامی به هر حال یک انتخابات مردمی است و همه مردم می‌توانند براساس شرایط قانونی که دارند شرکت کنند و منعی برای آن نیست و شورای نگهبان هم بارها که مجلس می‌خواست شرط محدود کننده‌ای را لحاظ کند، این ایراد را داشته است که حتی‌الامکان ورود افراد و استفاده از این حق را قانون محدود نکند اما از طرف دیگر کشورها و نظام‌های سیاسی دیگر را می‌بینید که برای داوطلب بودن هر انتخاباتی نظمی به حضور افراد داده‌اند یک خبرنگار اسپانیایی در اینجا با من مصاحبه‌ای داشت و خود او می گفت که خیلی عجیب است شما این تعداد ثبت‌نام کننده در انتخابات دارید. یا یک خبرنگار ژاپنی چند هفته قبل با من مصاحبه می‌کرد از وی پرسیدم که در کشور شما با توجه به اینکه مجلس آنها ۷۰۰ نفر نماینده دارند، چه تعداد شرکت می‌کنند گفت البته اطلاعات دقیقی ندارم ولی قطعاً این تعدادی که در کشور شما شرکت می‌کنند نیست؛ در واقع این یک نظم دادن به امور هست. باید افراد براساس اهدافی که برای مجلس و نمایندگی در نظر می‌گیریم شرکت کنند. طبیعتاً چهارچوب‌هایی باید رعایت شود و روش‌هایی را در نظر بگیریم که افراد بتوانند به درستی وارد شوند و به اهدافشان برسند.

* ما چند سال گذشته پیشنهاد داده بودیم که قانون انتخابات اصلاح شود و مکانیزم‌هایی برای ثبت نام پیش‌بینی شود و افرادی که برای ثبت‌نام مراجعه می‌کنند ویژگی‌ها و شرایطی را داشته باشند و شرایط نسبت به افرادی که شرایط اصلی و شایستگی‌های اصلی را ندارند، بازدارنده باشد. متاسفانه مجلس به نظر من کوتاهی کرد و جا دارد که باز هم گلایه‌مان را از مجلس تکرار کنیم.

*{در پاسخ به این سوال که ارزیابی شما از مجلس چگونه است؟ }:من نباید ارزیابی داشته باشم. البته صحبت‌هایی که کردم بحث‌های کلان است ولی نظر خودم را صراحتا بیان نکردم. اما می توانست بهتر از این باشد و این بهترین جمله‌ای‌ است که می‌توان گفت.

*مراجع چهارگانه و تحقیقات محلی طریقیت دارد و موضوعیت ندارد. در قانون گفته نشده است که فقط این مراجع ۴گانه به ما گزارش می‌دهند و شما هم غیر از دریافت گزارش از این مراجع ۴گانه از هیچ کس دیگری گزارش دریافت نکنید ضمن اینکه بحث حقوقی و کارشناسی دیگری هم هست که نظرات مراجع ۴گانه برای اعضای شورای نگهبان نظرات کارشناسی است. ما گزارش را می‌بینیم اما تشخیص اعضای شورای نگهبان است که می‌تواند داشتن شرایط یا فقدان شرایط را نسبت به فرد احراز بکند یا احراز نکند.

*در فضای مجازی روش‌های مختلف و نامحدودی برای تبلیغات وجود دارد. به‌طور مثال شخصی ثبت‌نام کرده بلافاصله یک توییت به همراه عکس خودش می‌زند، حال باید ببینیم آیا این تبلیغات است یا خیر؟ در این خصوص قانون ساکت است. نمی‌دانستم که فلان شخص هم ثبت‌نام کرده و به واسطه این توییت متوجه ثبت‌نام آن شخص می‌شوم. یا شخصی در فضای مجازی در کانال تلگرامی و یا کانال‌های داخلی و غیرداخلی مطالبی منتشر می‌کند آیا این تبلیغات است یا خیر؟ باز در این زمینه قانون ساکت است و یکی از مشکلاتی است که ما الان داریم. ولی نسبت به بررسی آنها هم مراجع چهارگانه در این حوزه به ما کمک می‌کنند و هم کارشناسان خود ما اگر مطلبی یا خبری داشته باشیم مراجعه می‌کنیم به کانال ارتباطی یا اگر سایتی دارد و یا اگر در جایی به فضای مجازی به صورت آشکار فعالیتی دارد می‌تواند مورد استناد ما باشد.

*یک آقای نماینده‌ای در احداث جاده‌ای پیگیری‌هایی داشته است. در ابتدای جاده بنری زده‌ و از وی تشکر کرده‌اند. الان در همین فصل انتخابات که شما میبینید تراشه‌های آسفالت فلان‌جا را در اینجا پهن کرده‌اند. گاهی خود من به برخی از این امور اعتراض می‌کنم. یک زمانی آقایی از شهر یک دستگاه ام آر آی آورده بود. البته یک کاریکاتوری از آن منتشر کردیم. که خود وی بعدا به ما اعلام کرد که شما مطلبی را که علیه من زده‌اید، خلاف است. ما این را اعلام کردیم که بدانید نحوه فعالیت افراد در فضای مجازی چقدر بی‌قاعده و بی‌ضابطه است و نیازمند این است که قانونگذار ما به آن توجه جدی داشته باشد.

* شورای نگهبان محکمه قضایی نیست که بخواهد حکم قضایی صادر کند. اگر کسی یک جرمی را مرتکب شده و شورای نگهبان متوجه شود، این شورا حکم قضایی صادر نمی‌کند. چرا که مجازات آن خلاف ممکن است شلاق یا جریمه یا زندان باشد. ما می‌گوییم چون آن جرم یا تخلف به اثبات رسیده در نتیجه شما عدم التزام به نظام و اسلام و قانون اساسی دارید بنابراین نمی‌توانید وارد مجلس شوید.

*شورای نگهبان هیچ گاه به فردی نگفته که شما به دلیل رای و پیشنهادی که داده‌اید یا نطقی که کرده‌اید صلاحیت‌تان تایید نمی‌شود. اگر اینچنین است یک مورد را به ما اعلام کنید. اما ممکن است همین فرد در توییت یا سخنرانی در یک دانشگاه یا محلی ارکان نظام را به باد تهمت و افترا بگیرد که قطعا مورد توجه واقع می‌شود چرا که در آنجا اظهارات مجلس نیست که مصونیت اصل ۸۶ را برخوردار باشد. نمایندگانی که الان در مجلس حضور دارند، طرح‌ها یا لوایحی که در مجلس آمده که فضای سیاسی کشور را هم تحت تاثیر قرار داده، ولی هیچ‌گاه شورای نگهبان به دلیل رای دادن نمایندگان به طرح، لایحه و مصوبه‌ای در مجلس صلاحیت کسی را رد نکرده است.

*هر جایی که فارغ از مسائل سیاسی، یک اصولگرا تخلفی کرده است و در همانجا اصلاح‌طلب هم تخلف کرده است، کاملا برابر برخورد شده است. اینطور نبوده که خدای ناکرده یک نفر را نسبت به تخلفی که مرتکب شده به خاطر نگاه سیاسی از او بگذریم. من می توانم این را به صورت مطلق در این ۱۸ سالی که در شورای نگهبان حضور دارم، قول بدهم.

*{در پاسخ به این سوال که در نشست‌هایی که با گروه‌های سیاسی دارید، چه بحث‌ها و موضوعاتی مطرح می‌شود؟}: ما روش‌هایی را که در حوزه کاری‌مان است را تبیین می‌کنیم. اگر آنها سوال یا ابهاماتی داشته باشند مطرح می‌کنند و ما نیز پیرامون آن توضیح می‌دهیم. تا الان هم ما با همه گروه‌هایی که جلساتی را داشتیم همه را حس کردیم در چارچوب حفظ منافع نظام و جمهوری اسلامی ایران قدم برمی‌دارند و اینکه حداقل قصد آنها این است. حالا ممکن است در جاهایی اشتباهاتی هم وجود داشته باشد. ما این تضمین و این قول را هم داده‌ایم که یکایک افرادی که صلاحیت آنها تایید نمی‌شود، خودشان می‌توانند به شورای نگهبان مراجعه کنند و ما این قول را می‌دهیم که همه مدارک و مستندات را در اختیار آنها قرار بدهیم بدون اینکه به خاطر مسائل سیاسی، صلاحیت آنها با مشکلی مواجه شود.

*{در پاسخ به این سوال که آیت‌الله جنتی چندماه اخیر اظهارنظری داشتند مبنی بر اینکه مجلس یازدهم، مجلس جوانگرا و انقلابی خواهد بود و تحولات زیادی خواهد داشت، آیا این مساله می‌تواند ملاکی در احراز صلاحیت‌ها باشد؟}: این موضوع یک پیش‌بینی و امید به آینده است و اینکه شما جوانان به دنبال آن هستید حرف بدی نیست. این مساله در احراز صلاحیت‌ها ملاک ما نخواهد بود که به طور مثال به خاطر جوان بودن وی از تخلفاتش چشم‌پوشی کنیم. یا به دلیل بالا بودن سن یک فردی، صلاحیت وی را تایید نکنیم و قطعا مسائلی همچون جوانگرایی یا عدم جوانگرایی در هیچ‌کدام از بندهای ۲۸ و ۳۰ وجود ندارد. البته جوانان به ما اعتراض می‌کنند و می‌گویند که یک بند بیاورید.