FATF برای آمریکا هم محدودیت ایجاد می‌کند

خبرگزاری فارس: یوسف مولایی مدیرگروه روابط بین الملل دانشگاه تهران، عصر روز سه‌شنبه در نشست تصویب لوایح FATF و آثار و پیامدهای آن بر حکمرانی مالی و تجارت بین‌المللی ایران که در پژوهشکده تحقیقات راهبردی توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام برگزار شد، اظهار داشت: FATF (گروه ویژه اقدام مالی) یک نهاد ویژه است که در عرصه کلان بین‌المللی بسیار تاثیرگذار است.

وی افزود: مجموعه‌ای از قواعد، هنجارها و اصول نظم بین‌المللی را تشکیل می‌دهند. این مقررات مناسبات کشورها را مدیریت کرده و نظم می‌دهند.

مدیرگروه روابط بین الملل دانشگاه تهران تصریح کرد: برخی سازمان‌ها مانند ناتو، شورای امنیت و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ماموریت امنیتی دارند. برخی نهادها و سازمان استانداردساز هستند و بر مناسبات حاکمیتی وارد نمی‌شوند. این گونه سازمان‌ها عموما حساسیت‌برانگیز نیستند، اما کارکرد اساسی دارند.

وی بیان کرد:‌ برای ادامه زیست اجتماعی در نظم جهانی همیشه با سازمان‌ها در ارتباط هستیم. سازمان‌های استانداردساز، مقررات و نظم جهانی را شکل می‌دهند. مجموعه تصمیمات فراتر از اراده ملی توسط اراده این نهاد شکل می‌گیرد. FATF از نظر عملکردی استانداردساز است، اما در مجموعه نهادهای اثرگذار است؛ چراکه با جهت‌دهی در عرصه پولی و بانکی دارد، توصیه‌هایی که می‌کند و همچنین به عرصه‌هایی که ورود می‌کند، حساسیت‌برانگیز است.

مولایی اظهار داشت: FATF از نظر کارکردی فنی است؛ چراکه در حوزه نظام پولی و مالی فعالیت می‌کند که چطور پول شفاف باشد و از خطرات ناشی از پولشویی و تامین مالی ترویسم دور باشد.

وی ادامه داد: زمانی که از سالم‌سازی نظام مالی و پولی حرف می‌زنیم، مکانیزمی را شکل می‌دهیم که در قالب نظام سرمایه‌داری عمل کند و ماموریت خود را برای نظم اقتصاد جهانی ایفا کند. ممکن است شما نسبت به این مساله سوال داشته باشید ولی بدون ورود به مسائل سیاسی، مرجع تصمیم‌گیر در عرصه ملی کدام است؟ به نظر من باید کار را به نهادهای تخصصی و فنی مانند بانک مرکزی یا کمیته مقابله با پولشویی سپرد.

مدیرگروه روابط بین الملل دانشگاه تهران تصریح کرد: زمانی که ما وارد نظام بین‌المللی می‌شویم حق انتخاب گسترده‌ای نداریم. این نظام نه تنها عادلانه نیست حتی در برخی موارد، تبعیض‌آمیز است مانند سازمان ملل ولی باید بدانیم در چه شرایط و جایگاهی قرار داریم.

وی خاطرنشان کرد: دولت تلاش‌ زیادی درباره FATF و تبیین دیدگاه‌های خود کرده است. نهاد اجرایی مانند بانک مرکزی و کمیته ضدپول شویی با توجه به شرایط پیرامونی نظرات تکنیکی خود را گفته‌اند. CFT شامل تعدادی قطعنامه‌ شورای امنیت است و حتی اگر ما ملحق به آنها نشویم دارای الزام برای اجرا از سوی ماست.

مولایی اظهار داشت: اگر ما می‌خواهیم وارد نظم جهانی شویم، باید مقررات آن را بپذیریم. ما در ده‌ها سازمان مانند ان‌پی‌تی و سازمان ملل قرار داریم که الزاما متضمن منافع ما نیست و از سویی مقرراتش هم عادلانه نیست.

وی ادامه داد: ما باید بررسی کنیم که کدام کشور در FATF قرار ندارد که مشکلی ندارد و توسعه‌یافته است. در FATF فقط کشورهای غربی حضور ندارند و همسایگان و دوستان ما هم درآن حضور دارند.

مدیرگروه روابط بین الملل دانشگاه تهران تصریح کرد: ۱۹۸ کشور خود را ملزم به اجرای توصیه‌های FATF می‌دانند که گردش مالی‌شان بالای ۹۵ درصد اقتصاد جهانی است، آیا عقل آنها نمی‌کشید که ورود به FATF می‌تواند منافع و استقلال آنها را با چالش روبرو سازد؟ قطعا ورود به نظم جهانی محدودیت‌آمیز است حتی FATF برای آمریکا هم محدودیت ایجاد می‌کند ولی ورود و رویکرد سیاسی و جناحی بی‌تردید قطعا تصویری درستی برای ما ایجاد نمی‌کند.

مولایی اظهار کرد: ممکن است ما نسبت به نهادهای بین‌المللی سوال داشته باشیم. ما اول انقلاب، صلیب سرخ را قبول نداشتیم. دیوان بین‌المللی دادگستری هم قبول نداشتیم اما چندین بار علیه آمریکا به این دیوان رفته و موفق هم شده‌ایم. اکنون هم باید مشخص کنیم و ببینیم مناسبات ما با نظم بین‌المللی چگونه است ولی باید بدانیم برخی استانداردها اجتناب‌ناپذیر است.