آیا ترامپ از نشانه‌های آخرالزمانی است؟

خبرآنلاین: سفیر اسبق ایران در واتیکان می گوید: پنس یک سخنرانی دارد در کنست یعنی پارلمان اسراییل و برای اولین بار است که یک معاون رئیس جمهور آمریکا در پارلمان صحبت می‌کند. اصولاً صحبت او کلا دینی است. او می‌گوید برای ما مطلوب این است که اسراییل در حدی قرار بگیرد که بتواند خودش از خودش دفاع کند. این اصلاً چیزی فراتر از اتحادهای نظامی و سیاسی است.

زهره نوروزپور: این روزها سیاست خارجی آمریکا جهان را تا حدودی مبهوت خود کرده است. نظریه های مذهبی معاون ترامپ و بعضا خود رئیس جمهور آمریکا این سوال را مطرح می کند که این ها پیرو چه دین و آئینی هستند که حتی مسیحیان نیز آنها را قبول ندارند؟ ناظران معتقدند که تصمیمات رئیس جمهور آمریکا تحت تاثیر نوع مذهب و اطرفیان او که به آن گرایش دارند قرار گرفته است. این مذهب که به اوانجلیکال معروف است چه هست و از کجا آمده و چرا این روزها تفکر غالب ایالات متحده شده است؟ آیا این ایدئولوژی برای جهان خطرناک است؟ کما اینکه چند وقت پیش تصویری از اتاق بیضی منتشر شد که مذهبیون افراطی برای ترامپ دعا می خوانند این تصویر جنجالی در شبکه های اجتماعی امریکا به پا کرد. این سوالات را حجت الاسلام والمسلمین دکتر محمد مسجد جامعی سفیر اسبق ایران در واتیکان به خبرآنلاین پاسخ داده است که در ادامه می خوانیم:

از این شروع کنیم که اوانجلیکال‌ها چه کسانی هستند و اصلاً موجودیت آنها چیست و چطور به وجود آمدند؟

به طور خیلی خلاصه اینان یک نوع پروتستان امریکایی هستند. اصل کلیسای پروتستان در ابتدای قرن شانزدهم و با پیشگامی لوتر در آلمان متولد می‌شود و به سرعت در نقاط شمالی و تا حدودی غربی اروپا منتشر می‌شود. این افراد بعدها به آمریکا مهاجرت می‌کنند در فضای داخلی آمریکا در قرن نوزدهم و مخصوصا قرن بیستم با توجه به شرایط آمریکا که بسیار متفاوت با اروپا بود، تفسیر و بیان جدیدی از پروتستانتیسم در آنجا به وجود می آید و چون هماهنگ با نیازهای آنان بود، هواداران فراوانی پیدا کرد. ویژگی آن این است که مایلند دین را فعال ساخته و وارد زندگی روزمره کنند و به تعبیر خودشان مایلند ایمان‌شان گرم و سرزنده و تأثیرگذار باشد و نه آنکه آنها صرفاً عباداتی در کلیسا انجام دهند. نکته دوم این است که پس از آنکه خود تغییر یافتند و به تعبیر آنان «دوباره متولد» شدند بکوشند تا کلام و رسالت مسیح به دیگران ابلاغ نمایند. یک حالت تبلیغی و تبشیری دارند، نه تنها برای غیر مسیحیان، بلکه برای خود مسیحیان نیز. یعنی اینکه آنان را به کلیسای خود درآورند و یا اونجلیکال‌های غیر فعال را فعال سازند.

تاثیر این بر روی رئیس جمهور آمریکا چیست؟ آیا او واقعاً به این موضوع گرایش دارد یا تحت تاثیر مایک پنس، معاونش است که به این گروه گرایش دارد؟

کلیسای اوانجلیکال همواره در دوران جدید در جامعه امریکا حضور داشته و بعضاً حضور فعال داشته است. بخشی از آنان همان «فاندامنتالیست»‌هایی هستند که در اوایل قرن بیستم شکل گرفتند و جامعه آمریکا را تحت تأثیر قرار دادند. این افراد معتقد بودند که کتاب مقدس باید تحت‌الفظی فهمیده شود نه آنطور که کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها تفسیر می‌کنند، به ویژه بخشی از کتاب مقدس را که در مورد خلقت جهان و انسان است. این دو برای آنکه مطالبی که در پنج کتاب اول عهد عتیق هست، با تئوری‌های جدید در مورد چگونگی پیدایش جهان و منظومه شمسی و نیز موجودات زنده و انسان مطابقت دهند، به نوعی تفسیر هرمنوتیکی روی می‌آورند.

مخصوصاً پس از آمدن ریگان در ۱۹۸۰ اینان نقطه عطف بزرگی را تجربه می کنند که هم داخل آمریکا را متأثر می‌سازد و هم خارج آن را و به ویژه آمریکای لاتین را. این‌ها بعضاً افراد ثروتمندی هستند و برای دین هم خیلی پول خرج می‌کنند و بلکه می‌توان گفت خیلی فداکاری می‌کنند و مهم این است که بسیار تشکیلاتی و شبکه‌ای هستند. بعضاً شغل خویش را وامی‌نهند و به تبلیغ می‌پردازند و بعضاً در شرایط به واقع دشوار و بلکه خطرناکی فعالیت می‌کنند. تقریباً تمامی اعضای این کلیسا به نوعی فعال هستند و به کلیسایشان خدمت می‌کنند.

البته مشکلات اخلاقی ترامپ که در همان ابتدا مشخص شده، هم خیلی در هواداری آنها از ترامپ تاثیر نداشت. اما در طی این سه سال و موضوعاتی که مطرح شد، عده‌ای از او فاصله گرفتند و آن اجماع اولیه‌ای که داشتند و همگی طرفدار ترامپ بودند و از آمدن او شوق زده شده بودند، شکسته شد. اگرچه هنوز هم طرفداران قابل توجهی دارد.

این چه علتی داشته که کمتر شده است؟

این به ویژگی های خود ترامپ مربوط است. در عرف عمومی جوامع شمال و غرب اروپا و یا خود آمریکا دروغ گفتن خیلی ناپسند است و فرد را از جایگاه خود فرو می‌کاهد به ویژه اگر مقام مسئولی در حوزه مسئولیت خودش دروغ بگوید، که این یک جرم است و فقط ناپسند نیست. نمونه‌ای که اتفاقا در نامه "مارک گالی" هم بدان اشاره شده، به استیضاح کلینتون بازمی‌گردد که به دلیل دروغ‌گویی در ارتباط با یکی از منشی‌های کاخ سفید، لوینسکی، مورد استیضاح قرار گرفت. علت اصلی آن جریان، «دروغ‌گویی» بود و نه «ارتباط». دروغ گویی یک مسئول در این کشورها خیلی مهم است و ارتباطی به دین هم ندارد. موارد مختلفی وجود دارد که پس از کشف دروغ یک مسئول، او از سمت خود استعفا می‌دهد.

اما اوانجلیکال‌ها می‌روند و برای ترامپ دعا می‌کنند.

بخش مهمی از کاهش محبوبیت ترامپ در میان اوانجلیکال‌ها به خاطر حرف‌هایی است که او می‌گوید و به ویژه توئیت می‌کند. گاهی یک نفر می‌گوید و گاهی می‌نویسد و نوشتن به مراتب مهم‌تر است. این جریان و هم‌چنین عدم صلاحیت‌های اخلاقی او برای احراز چنین سمتی و در راس آن خلاف‌گویی‌ها و فرار مالیاتی و سوء استفاده از موقعیت، موجب کاهش شدید محبوبیت او بین اوانجلیکال‌ها شده است. اینکه گفتید که می‌روند و برای او دعا می‌کنند درست است. البته این هم هست که او این خصوصیت را دارد که از کمترین فرصت‌ها برای افزایش محبوبیت خود استفاده کند. فقط در مسائل تبلیغاتی و اجتماعی نیست، در مسائل سیاسی هم هست. مثلاً یکی از دلائل او برای مذاکره با رهبر کره شمالی این بود که عکسی با او بگیرد. در خیلی از موارد این طور است.

در همین راستای توضیحات شما در مورد اوانجلیکال‌هاست که ما با پدیده‌ای به نام جنبش ترامپیسم مواجه هستیم؟

حضور ترامپ در جامعه آمریکا فقط اهمیتش به دلیل اوانجلیکال‌ها و بحث‌های دینی نیست.

شما قبلاً در مصاحبه‌ای اشاره کردید که دلیل عمده این پدیده اوانجلیکال‌ها هستند.

دلیل عمده، حمایت بی چون و چرای او از اسرائیل و انتقال سفارت به بیت المقدس است و یا آنکه او بلندی‌های جولان را به عنوان بخشی از خاک اسرائیل به رسمیت شناخت و مطالب دیگری که در مورد فلسطین و اسراییلی‌ها بیان می‌کند و یا آنچه خود «معامله قرن» می‌نامند که کلاً به نفع اسراییل است، البته در مورد سیاست اسراییلی ترامپ و اینکه بعضاً از خود اسراییلی‌ها اسراییلی‌تر است، در این زمینه سیاست او عمدتاً دارای بعد دینی است و نه سیاسی و مبتنی بر محاسبات سیاسی‌. می‌توان گفت سیاست اسرائیلی او کلاً دینی است و نه سیاسی.

می‌شود رابطه‌ای بین اوانجلیکال‌ها و یهود و صهیونیسم دید؟ آیا اینها از نظر عقیده‌ای و تفکری و ایدئولوژیک با هم یکی هستند؟ چطور است که اینها اگر مسیحی هستند چه اتفاقی افتاده که این دو تفکر بهم هم نزدیک شده است چرا که بزرگترین دشمن یهود در تاریخ مسیحی‌ها بوده‌اند.

مساله این نیست که یهودی‌ها و حتی یهودی‌های اصالت‌گرا و به اصطلاح ارتدوکس به لحاظ اعتقادی با اوانجلیکال‌ها مشابهتی داشته باشند. مساله این است که اینها بر اساس تفسیرهای خاص خود از کتاب مقدس تصورشان این است که باید در خدمت یهودی‌ها باشند و به آنها کمک کنند. چرا که آنها "قوم برگزیده" خدا هستند و این برگزیدگی ربطی به رفتار آنها ندارد و مهم نیست که خوب باشند و یا بد، و صالح باشند و یا غیرصالح. به اعتبار قوم و نژادشان، می‌گویند باید در خدمت آنها باشیم. این نکته اول است که چرا چنین تصوری را در مورد یهودیان دارند.

نکته دوم این است که بر اساس فهم‌شان از متون مقدس می‌گویند که حضرت مسیح به هنگامی فرود می‌آید که یهودی‌ها در فلسطین جمع شده باشند و معبدشان را در خود بیت‌المقدس بسازند و برای همین هم هست که اوانجلیکال‌ها اصرار دارند که برای سومین بار معبد معروف یهود دوباره ساخته شود و بسیاری از آنان معتقدند که مسجدالاقصی در همان مکان معبد ساخته شده و می‌خواهند آن را خراب کنند تا معبد را دوباره بسازند. این دو دلیل وجود دارد. معبد یهودیان اولین بار توسط بابلیان و دومین بار توسط رومیان تخریب شد.

از نظر آنان لازمه و شرط آمدن حضرت مسیح این است که برای سومین بار معبد ساخته شود. با توجه به نکاتی که گفته شد آنها هر نوع کمکی را برای تجمع یهودی‌ها در سرزمین فلسطین انجام می‌دهند. مبالغ زیادی را می‌پردازند که یهودی‌ها از کشورهای مختلف دنیا به اسراییل مهاجرت کنند و بخش مهمی از پولی را که پرداخته می‌شود اوانجلیکال‌ها بر اساس اعتقاداتشان پرداخت می‌کنند. مضافاً‌ که آنان به عناوین مختلف به یهودیان اسرائیل کمک می‌کنند که داستان مفصلی دارد و البته این به دلیل برگزیدگی آنها است و اینکه باید در خدمت آنان باشند.