راهی برای بازگرداندن گردشگر خارجی وجود دارد؟

روزنامه ایران: بعد از لغو پروازهای چند خط هوایی معروف اروپایی به ایران، حالا هتل‌ها و هاستل‌ها {اقامتگاه‌های ارزان قیمت مسافران خارجی}، یک به یک از کم شدن گردشگران می‌گویند. وضعیتی که اگر ادامه پیدا کند باعث تعطیلی و بیکاری تعداد زیادی از افراد شاغل در این صنعت خواهد شد.

در این بین بیشترین صدمه را مدیران کسب و کارهای کوچک‌تری مانند استارتاپ‌ها، هاستل‌ها و بومگردی‌ها می‌بینند که حالا در اتفاقی بی‌سابقه اتاق‌ها و تخت‌هایشان به‌طور کامل خالی از توریست شده است. آن‌طور که نوید یوسفیان مدیرعامل یکی از هاستل‌های معروف می‌گوید با ادامه این وضعیت شاید یکی دو ماه دیگر مجبور شوند اقامتگاه‌های خود را تعطیل کنند: «اقامتگاه‌ کردستان را به‌مدت دوماه تعطیل کردیم.» جمله‌ای که هاستل‌داران شهرهایی مانند یزد و اصفهان و شیراز هم آن را تکرار می‌کنند و البته راهکارهایی هم برای برون رفت از این وضعیت دارند.

ترکیه در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ درگیر حملات تروریستی متعددی بود. ۱۸ حمله تروریستی که در آن ۴۰۰ نفر کشته و بیش از ۲هزار نفر زخمی شدند. در این گیر و دار تعداد زیادی توریست از کشورهای اروپایی هم حضور داشتند و بعد از آن ترکیه رکودی عجیب در صنعت گردشگری را تجربه کرد اما چه شد که حالا دوباره حتی بیش از گذشته بازهم توریست‌ از همه نقاط دنیا به این کشور می‌روند؟

هادی ناجی بنیانگذار و مدیرعامل یک استارتاپ گردشگری در اصفهان می‌گوید: «تا دیر نشده باید همه نهادها و وزارتخانه‌های مرتبط با گردشگری، جلسات اضطراری برگزار کنند و برای سیاستگذاری و رایزنی با شرکت‌های هواپیمایی اروپایی تصمیم جدی بگیرند. همچنین باید در نمایشگاه‌های بین‌المللی یکی دو ماه آینده شرکت فعال داشته باشیم چون با ادامه این وضعیت بسیاری از افراد شاغل و زیر ساخت‌هایی که در این سال‌ها ایجاد شده ضربه سنگینی خواهند خورد. ما هم در این وضعیت به فکر تعدیل نیرو افتاده‌ایم که البته امیدواریم این اتفاق نیفتد.»

ناجی که در این سال‌ها با ایجاد یک استارتاپ سعی در جذب گردشگر خارجی از طریق وب سایت و شبکه‌های اجتماعی کرده، اوضاع به وجود آمده را ضربه سنگینی به زنجیره گردشگری ایران می‌داند: «الان خیلی از مسافران مردد شده‌اند. ما حدود ۷۰ درصد رزروها برای اسفند، فروردین و اردیبهشت را از دست داده‌ایم. گردشگران کشورهایی مانند آلمان، ایتالیا، برزیل و استرالیا از جمله مسافرانی هستند که پروازهای خود را لغو کرده‌اند اما ۳۰درصد هنوز خوشبین هستند که اوضاع دوباره به شکل قبل بازگردد.»

دکتر ولی تیموری معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به اتفاقات تلخی که چرخه گردشگری در ایران را دچار صدماتی کرده می‌گوید: «ما باید بتوانیم بسرعت این آسیب‌ها را بازسازی و مدیریت کنیم. در این زمینه برنامه اقدام فوری تهیه شده است که در دو قالب مدیریتی و تخصصی درحال انجام است.» تیموری این برنامه را برپایه تبلیغات گسترده و بازسازی چهره گردشگری ایران عنوان می‌کند و از اثر‌گذاری وزارت خارجه و فعال شدن سفرای ایران حرف می‌زند: «در تلاش هستیم با دعوت از چهره‌ها و شخصیت‌های مؤثر به ایران، تبلیغات مثبتی را راه‌اندازی کنیم. همچنین سفرای ما در کشورهای مختلف می‌توانند نقش پررنگی در این زمینه داشته باشند.»

وی با اشاره به تنگناهای مالی عنوان می‌کند این وزارتخانه قرار است با هم‌افزایی سایر وزارتخانه‌ها و فعال کردن بخش خصوصی، کاستی‌های موجود را جبران کند. البته باید به تنگناهای مالی بخش خصوصی نیز اشاره کرد. نوید یوسفیان لغو پروازها به ایران را ضربه سنگینی به صنعت گردشگری می‌داند و می‌گوید: «ما ۲۸ میلیون اجاره مجموعه داریم که با درآمدهای جاری هاستل آن را پرداخت می‌کنیم و اندوخته بزرگی هم نداریم که روی آن حساب کنیم و بگوییم می‌توانیم ادامه ‌دهیم. این اولین بار در سه سال فعالیت ماست که یک هفته پشت هم هاستل به‌صورت کامل خالی است. حالا شما حساب کنید ما چقدر می‌توانیم سرپا بمانیم و ادامه دهیم؟»

او از مدیران هاستل‌های دیگر می‌گوید که مجبور شده‌اند برای روشن نگه داشتن چراغ اقامتگاه، قیمت‌ها را پایین‌تر بیاورند. وحید دهقان یکی از مدیران موفق این عرصه از کم شدن ۵۰ درصدی توریست از ابتدای امسال می‌گوید و معتقد است تنها دلیل ریزش توریست اتفاقات دردناک این هفته‌ها نبوده است: «به‌طور کلی میزان رزروی امسال ما کمتر بوده و همه همکاران از این صحبت می‌کردند که آخر آذر و دی چقدر توریست کمتر بوده است.» دهقان هم از چند مورد کنسلی در روزهای اخیر برای اقامتگاه بومگردی خودش و تعداد زیادی کنسلی رزرو در اقامتگاه‌ها و حتی هتل معروفی در یزد حرف می‌زند که همواره تورهای بزرگی برای عید داشته‌اند.

دهقان معتقد است هاستل‌های تهران شاخص مناسب‌تری برای فهمیدن مسأله ریزش مسافر هستند: «کمتر توریستی از کشور خودش برای یزد یا اصفهان رزرو می‌کند و همه از تهران شروع می‌کنند و وقتی به تهران آمدند اقامتگاه‌های دیگر را در استان‌ها رزرو می‌کنند و ما هنوز این ریزش را به‌طور ملموس تجربه نکرده‌ایم.» حرف‌های وحید دهقان باعث می‌شود دوباره سراغ هاستلی در تهران بروم تا وضعیت را بررسی کنیم.