با حذف «انتگرال» جا برای مهارت باز می‌شود؟

روزنامه اعتماد نوشت: «علاوه بر انتگرال مباحث ديگري هم از كتاب‌هاي درسي حذف شده‌اند بايد اينها كنار بروند تا جا براي مهارت و سبك زندگي باز بشود.» حجت‌الاسلام علي ذوعلم، رييس سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي با حضور در برنامه تلويزيوني پرسشگر به سوال‌هايي كه با انتشار خبر يكي از مباحث رياضي دوره متوسطه دوم مطرح شده بود، پاسخ داد.

كمتر پيش مي‌آيد كه وقتي صحبت از «حذف» و «كتاب درسي» به ميان مي‌آيد، صحبت به درس‌هاي تئوري رياضي بكشد اما اين‌ بار آموزش و پرورش مي‌گويد كه مي‌خواهد جا براي برنامه‌هاي مهارتي باز كند و ديگر قرار نيست، منطق همه كتاب‌هاي درسي بر اساس سوالات كنكور تعريف شود.

«به تازگي بحث حذف انتگرال از كتاب رياضي مطرح شد؛ اينكه انتگرال بخش مهمي از رياضي است كاملا درست است، اما آيا همه مباحث رياضي بايد در دوره متوسطه مطرح شود؟ همه مقدمات بار دانشي دانشگاه را ما بايد برعهده بگيريم؟ اين كار در دوره بنده انجام نشده بود اما از حيث كارشناسي از آن دفاع و حمايت كردم.» ذوعلم در بخشي از صحبت‌هاي خود اشاره‌اي هم به رويكردهاي وزير آموزش و پرورش محسن حاجي‌ميرزايي داشت:«وزير معتقد است، مسائلي زير پوست آموزش و پرورش است كه بايد به آنها توجه كرد و تنها حركت بروكراتيك نمي‌تواند پاسخگو باشد.»

حاجي‌ميرزايي در ماه گذشته در دو ديدارش با رييس سازمان فني وحرفه‌اي كشور و وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي چند بار تاكيد كرد كه قرار است، سهم برنامه‌هاي مهارتي در نظام آموزشي كشور كه در حال حاضر نزديك به ۳۰ درصد است تا ۵۰ درصد هم افزايش پيدا كند و به نظر مي‌رسد كه اگر موضوع حذف انتگرال و برنامه‌هاي تئوري مشابه عملي شود بايد برنامه‌اي جدي براي اين فضاي خالي به وجود آمده، داشته باشند.

سوالي كه پيش مي‌آيد، اين است كه آيا حذف يك درس از برنامه درسي و جايگزيني آن با درس‌هاي مهارتي كه آموزش و پرورش سنتي ما سبقه چنداني در آن ندارد، راهكار مناسبي است يا نه. هامون طهماسبي، مدير برنامه مدرسه توسعه پايدار دانشگاه صنعتي شريف مي‌گويد با وجود ضعف‌هايي كه حتما در اين راه وجود دارد اما از اين ايده كاملا حمايت مي‌كند. او در پاسخ مي‌گويد:«فكر مي‌كنم، نظام آموزش و پرورش ما راه خودش را گم كرده و يكي از مصاديق آن هم به حاشيه رفتن توجه به مهارت‌ها و تمركز بر تئوري و حفظيات است به‌خصوص بلاي كنكور كه سال‌هاست، نظام آموزش و پرورش ما را دارد به حاشيه مي‌برد و منحرف مي‌كند و به همين دليل اتفاقي كه در مورد انتگرال مي‌افتد را قدمي رو به جلو مي‌بينم كه البته كافي نيست و بايد تسري پيدا كند و جنبه‌هاي ديگري كه وقت و دغدغه‌ بچه‌ها را در سال‌هاي نوجواني مي‌گيرد را هم مورد توجه قرار دهد.

او معتقد است كه تعداد كمي از دانش‌آموزان هستند كه در نهايت مي‌توانند از مباحث كاملا تئوري و پيچيده رياضي استفاده كنند و در عين حال در نظام آموزشي ما نقش‌هاي اجتماعي آينده دانش‌آموزان مورد غفلت واقع شده است:«توجه نمي‌كنيم اين بچه‌ها قرار است در آينده در جامعه نقش اجتماعي داشته باشند و در خانواده نقش پدر و مادري به عهده بگيرند. به نظر مي‌رسد برنامه آموزش و پرورش به ‌طور كلي به صورت متناسب به اين ابعاد توجه نكرده و حالا اميدوارم زمينه‌اش فراهم شود.»

او تا آنجا پيش مي‌رود كه مي‌گويد حتي خالي ماندن برخي از ساعات متعلق به اين دسته از موضوعات درسي هم فايده بيشتري دارد، فايده‌اش اين است كه وقت و ذهن بچه‌ها را براي فكر كردن باز مي‌گذارد: «حتما آموزش و پرورش با ايجاد ظرفيت لازم براي آموزش مهارت‌ها فاصله دارد يعني اگر همين امروز هم موضوع مهارت را مطرح كنيم از فردا نمي‌توانيم مهارت‌آموزي را در مدارس داشته باشيم اما حتي اگر درسي براي انتگرال جايگزيني هم نداشته باشيم و تبديلش كنيم به ساعت خالي يا ساعت ورزش هم با آن موافقم. همين كه اجازه بدهيم بچه‌ها به خودشان به جامعه‌شان و بينشي كه نسبت به دنيا دارند، فكر كنند، خوب است. به موازات توسعه ظرفيت‌هاي آموزشي و پرورش مهارت‌ها مي‌توانيم براي اين وقت برنامه‌ريزي كنيم.»