لیست سیاه ‏FATF‏ با اقتصاد ایران چه خواهد کرد؟

حسن بهشتی‌پور کارشناس مسائل بین‌الملل‎ ‎‏ طی یادداشتی در شماره امروز روزنامه ایران با عنوان ‏‎ FATF‏ فراموش شدنی نیست ‏نوشت: واقعیت این است که عدم پذیرش شروط ‏FATF‏ اقتصاد ما را به این شکل قفل خواهد کرد که صادرات ما به مراتب ارزان‌تر ‏از قبل و واردات ما گران‌تر از گذشته خواهد شد. چیزی که در شرایط کنونی فقط باری خواهد بود روی بار‌های سنگینی که ‏تصمیمات سیاسی ما روی دوش اقتصاد کشور گذاشته است.

در ابعاد جهانی استثنا شدن تنها کره شمالی در کنار ایران برای قرار ‏گرفتن در لیست سیاه ‏FATF‏ و وضعیت بسیار نامطلوب اقتصادی این کشور از یک سو و پذیرش شروط این کارگروه توسط تمام ‏کشور‌های دوست و همکار ایران، از چین و روسیه گرفته تا عراق و سوریه و لبنان فقط نشان از این دارد که ما در یک حالت ‏استثنای خاص قرار گرفته‌ایم که اصلاً در شأن و جایگاه تاریخی کشور و ملت ایران نیست. آن هم در شرایطی که از مجموع ۴۱ ‏شرط ‏FATF‏ تا اینجا ۳۹ شرط را پذیرفته‌ایم و تنها بر سر نپذیرفتن دو کنوانسیون پالرمو و ‏CFT‏ به لیست سیاه می‌رویم. در سیاست ‏معنای این وضعیت این است که هم چوب را خورده‌ایم و هم پیاز را. ‏

موضوع ‏FATF‏ با ابعادی که در حال حاضر دارد سه مشخصه را شامل می‌شود. به معنای دقیق‌تر این مسأله «همه تجارت و ‏تبادلات» کشور را با «همه کشورها» و توسط «همه شهروندان ایرانی» متأثر از خود می‌کند. این یعنی ابعادی به مراتب فراتر از ‏تحریم‌های یکجانبه امریکا علیه کشورمان. تجربه تحریم‌های دور قبل هسته‌ای به ما بخوبی نشان داد که حتی دوستانمان نیز تا ‏جایی حاضر به هزینه دادن برای همراهی با ایران هستند و از جایی به بعد منافع خود را قربانی ما نخواهند کرد.

شش قطعنامه ‏تحریمی شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران یکی از چندین گواه این ادعا است. در شرایط پیش رو نیز نه تنها بعید نیست بلکه ‏به احتمال زیاد قطعی است که خیلی از دوستان و شرکای ما، منافع خویش را بر مسائل سیاسی مبتلا به ما ارجحیت بدهند. چیزی ‏که اتفاقاً در حکومتداری معمول و منطقی است و جای گلایه هم نخواهد داشت. در شرایطی که ما قبلاً هم این مهم را آزموده و ‏تجربه کرده‌ایم، آزمودن مجدد آن جای سؤالاتی جدی به جای می‌گذارد. ‏

در حقیقت بلاتکلیف ماندن لوایح دولت در مجمع و بازگشت ایران به لیست سیاه ‏FATF‏ پایان این موضوع در کشور ما نیست و تازه ‏اول راه تجربه کردن آثار و تبعات آن است. آثاری که می‌تواند با تجدید نظر در راهی که رفته شد به شکل دیگری در ایران و ‏اقتصاد خسته این روز‌های ما نمود پیدا کند. بیانیه روز گذشته دولت درباره این موضوع را باید از همین زاویه نگاه کرد و تأکید و ‏اصرار آن بر تلاش برای برداشتن موانع موجود بر سر راه لوایح پالرمو و سی اف تی در این چارچوب قابل ارزیابی است ‏که FATF‏ و تبعات منفی آن بر کشور فراموش شدنی و قابل انکار نیست؛ بنابراین به نظر می‌رسد دولت همچنان امیدوار است ‏بتواند روزنه‌ای پیدا کند تا با تصویب آن لوایح کشور را از گزند آثار سوء دور کند. در این مسیر لازم است حالا که برخلاف ‏مواضع مخالفان، واقعیات آشکار شده تصمیم‌سازان در این باره با دقت و حساسیت بیشتر درباره آن تصمیم بگیرند. ‏