فاطمه رهبر: فضای پارلمان مردسالارانه نیست

خبرآنلاین: مرحومه فاطمه رهبر، نماینده منتخب تهران در مجلس یازدهم در آخرین گفتگویش با یک خبرگزاری گفته بود: حضور پر تعداد آقایان در مجلس به معنای مردسالارانه بودن فضای حاکم در پارلمان نیست.

فاطمه رهبر، ساعتی پیش بر اثر ابتلا به ویروس کرونا درگذشت. او منتخب مردم تهران در مجلس یازدهم بود و سابقه نمایندگی در مجالس هفتم، هشتم و نهم را هم در کارنامه داشت.

مرحومه رهبر، سیاستمدار اصولگرا و عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی، در ادوار مختلف حضورش در مجلس ریاست فراکسیون زنان را برعهده داشت او در مجلس هفتم و هشتم نایب رئیس کمیسیون فرهنگی و در مجلس نهم نائب رئیس کمیسیون اصل نود قانون اساسی بود و ریاست فراکسیون زنان و خانواده را هم بر عهده داشت. مرحومه رهبر پس از پایان دوران نمایندگی اش در مجلس نهم و پس از انتصاب پرویز فتاح به عنوان سرپرست کمیته امداد امام خمینی به عنوان معاونت حمایت و سلامت خانواده منصوب شد. او نهایتا توانست در یازدهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی با کسب ۷۸۷ هزار و ۴۸۵ رای، به عنوان نفر دوازدهم از حوزه انتخابیه تهران، ری، شمیرانات و اسلامشهر برای بار دیگر راهی بهارستان شود.

فاطمه رهبر، ۵۵ سال و متولد تهران بود، او دارای مدرک کارشناسی ارشد ارتباط تصویری و دکترای معادل در مدیریت استراتژیک بود. او، فعالیت‌های فرهنگی اش را از تدریس در آموزش و پرورش آغاز کرد و پس از آن در صدا و سیما به عنوان مدیر تولید شبکه اینترنت، دبیر شورای عالی سیاست گذاری اینترنت سازمان فعالیت کرد.

خبرنگاران پارلمانی او را به متانت در کلام و رفتار می شناختند و حتی اگر تفاوت نگاهی هم بین او و مخاطبان سیاسی و رسانه ایش وجود داشت، اخلاقمدارانه رفتار می کرد. مرحومه رهبر در آخرین گفتگویش با خبرآنلاین هم از اقداماتی که در مجلس گذشته انجام داده بود گفت هم انتقاداتی به عملکرد زنان مجلس دهم داشت.

متن آخرین گفتگوی خانم فاطمه رهبرکه ۲۶ بهمن ماه منتشر شده را در ادامه بخوانید:

* خانم رهبر! مجموعه اصولگرایی و شورای ائتلاف از ابتدا یکی از شعارهای خود را بر مبنای حضور زنان و جوانان در لیست نهایی بنا کرد، باتوجه به این موضوع فکر می‌کنید چه انتظاری از زنان حاضر در این لیست در افکار عمومی وجود دارد؟

طبیعتا در هر دوره از انتخابات تعدادی از زنان و جوانان وارد مجلس می شوند و جای خوشبختی است که با توجه به فرمایش مقام معظم رهبری در بیانیه گام دوم و توجه ویژه ایشان به موضوع جوانان، شورای ائتلاف نیروهای انقلاب نیز به این موضوع توجه کرده و از تعدادی از نیروهای جوان با تحصیلات و تخصص های متنوع با توجه به کمیسیون های مجلس بهره برده است.

انتظارات زنان جامعه در مجلس دهم محقق نشده است

در این لیست شش خانم هم حضور دارند متشکل از ۴ نفر جوان و دو نفر از افراد با تجربه که قبلا سابقه حضور در مجلس را داشتند که بتوانند انتقال اطلاعات داشته باشند. انتظارات جامعه هم به حق است؛ اکنون زنان انتظار دارند با توجه به مشکلاتی که وجود دارد کارها و اقدامات مناسبی از سوی نمایندگان در مجلس بعدی انجام بگیرد. انتظاراتی از قبل بوده که به ویژه در دوره دهم محقق نشد. ما برنامه ریزی های خوبی داریم و امیدوارم من به عنوان کسی که قبلا در فراکسیون زنان مجلس و فراکسیون خانواده مجلس در ادوار گذشته حضور داشتم به همراه دو نفر دیگر با تحصیلات عالیه و تجربه در همین زمینه بتوانیم با سه بانوی دیگر در رابطه با بحث زنان انتظارات را پاسخ دهیم.

* فکر می‌کنید در دوره دهم مجلس تا چه حد مطالبات زنان پاسخ داده شد؟ میزان رضایت افکار عمومی از عملکرد فراکسیون زنان را چطور ارزیابی می‌کنید؟

به نظر من در مجلس فعلی انتظارات مردم با توجه به شعارهایی که داده می شد برآورده نشد. در این دوره بیشترین تعداد خانم ها نسبت به ادوار گذشته حضور داشتند و انتظار می رفت با توجه به شعارهایی که در ابتدای ورود به مجلس می دادند کارهای اساسی صورت بگیرد. ازسویی در این مجلس دو فراکسیون توسط خانم ها شکل گرفت. فراکسیون زنان به ریاست خانم اولادقباد و فراکسیون خانواده با مسئولیت خانم مافی؛ اما متاسفانه طی مناظره هایی که ما با برخی از این خانم ها داشتیم، گزارش خوب، مناسب و مورد نیاز جامعه را ارائه نکردند کما اینکه افکار عمومی به طور کلی از عملکرد مجلس دهم به خصوص از عملکرد این دو فراکسیون در موضوع زنان و خانواده ناراضی هستند.

اگر هم موضوعانی از سوی اعضای فراکسیون و نمایندگان خانم مطرح شده مسائلی بوده که اولویت ثانویه داشته و شامل مسائل و مشکلات اولیه کشور به صورت تخصصی و برای رفع موانع و تصویب قوانینی که بتواند راهگشای بانوان و خانواده شود نبوده است. مسائل حاشیه و دست چندمی بوده که به نظرم در این روزها و ماه های پایانی تا شروع مجلس بعدی فرصت خوبی است که خانم های مجلس دهم گزارش عملکرد خود را به جامعه ارائه کنند.

عملکرد فراکسیون های زنان و خانواده مجلس دهم بسیار ضعیف بوده است

به هرحال چهار سال از عمر این مجلس می گذرد و مسائل و مشکلاتی بر جامعه حادث شده که نیاز است نمایندگان زن کارنامه عملکردی خود را در اسرع وقت به اطلاع عموم برسانند. در مجموع ارزیابی من از عملکرد فراکسیون زنان و فراکسیون خانواده مجلس دهم بسیار ضعیف بوده و نتوانستند نیازهای جامعه را برطرف کنند.

*شما شخصا به دعوت اصولگرایان وارد عرصه انتخابات شدید یا احساس تکلیفی برای تغییر در جامعه دارید؟

دعوت نیروهای انقلاب و احساس تکلیف هر دو لازم و ملزوم یکدیگر بوده و نهایتا باعث شد پا به عرصه بگذارم. به خصوص با توجه به تجربیاتی که من در ادوار گذشته و در دوره هفتم، هشتم و نهم داشتم. در دوره هفتم و هشتم نائب رییس کمیسیون فرهنگی بودم و دوره نهم نائب ریس کمیسیون اصل نود که کمیسیون نظارتی مجلس محسوب می شود بنابراین دارای تجربیاتی هستم.

در دوره نهم هم توفیق داشتم رییس فراکسیون زنان وخانواده مجلس باشم و اقدامات خوبی را با هماهنگی سایر کمیسیون ها انجام دادیم که پیگیری فراکسیون زنان در این راستا چشمگیر است. با این شرایط احساس کردم می توانم تجربیات خود را تکمیل کنم و در دوره یازدهم برخی امور ناقص مانده را پیگیری کنم. از طرفی سه سال بعد از دوره نهم توفیق داشتم در کمیته امداد امام خمینی به عنوان معاون حمایت و سلامت مشغول به کار شوم و از نزدیک با مشکلات زنان جامعه به ویژه زنان سرپرست خانوار آشنا شدم. با حضور در مناطق محروم در مناطقی که حتی آب آشامیدنی و حتی امکانات اولیه زندگی نداشتند آشنا شدم و این موضوع مرا مصمم کرد تا در این دوره به تصویب قوانینی مبادرت کنم که بخش عمده ای از مشکلات زنان جامعه به ویژه زنان سرپرست خانوار را مرتفع کند.

*چه اقدامات موثری درادوار گذشته مجلس و در دوران حضور در فراکسیون زنان انجام دادید؟

من در مجلس نهم به عنوان رییس فراکسیون زنان و خانواده حضور داشتم. ما اصلاحات زیادی در قانون آیین دادرسی کیفری انجام دادیم که شامل بسیاری امور و وضعیت زنان، سالخوردگان و کودکان می شد.

به طور مثال درخصوص حقوق متهمان زن، افراد نابالغ یا اطفال مواری را مورد تاکید قرار دادیم که به طور مثال بازجویی از آنها باید توسط افراد آموزش دیده صورت بگیرد.از سویی تشکیل شعبه ویژه اطفال در دادسرا و دادگاه ها تحول بزرگی بود. نکته مهم دیگر این بود که اطفال تا دو سال تمام نباید از مادر خود جدا می شدند. قانون حمایت از خانواده که شامل هفت فصل می شود در مجلس نهم بسیار مورد توجه قرار گرفت.

علی رغم سیاه نمایی هایی که علیه این قانون در برخی رسانه ها و توسط بعضی منتقدین انجام می گرفت اما من فکر می کنم یکی از مترقی ترین قوانین جمهوری اسلامی است که قطعا منتقدان اطلاعات کافی درباره آن نداشتند. یکی از مواد آن حضور قاضی- مشاور زن در دادگاه های خانواده است که نوآوری خوبی در این رابطه بود.

همینطور قوه قضاییه اعلام کرده که بیش ششصد مرکز مشاور با حضور نهصد وسی کارشناس حقوقی و مذهبی مشاوره راه اندازی شده و مشغول به کار هستند. درخصوص نکاح و مهریه هم مشکلات زیادی وجود داشت که طی این قانون اصلاحات زیادی انجام گرفت. در این قانون شرکت های بیمه ملزم به پرداخت دیه برابر زن و مرد شدند.افزایش مرخصی زایمان به ۹ ماه و در نظر گرفن دو هفته مرخصی تشویقی و اجباری برای همسران هم در نظر گرفته شد و متاسفانه جای تعجب است که مجلس فعلی با پیشنهاد فراکسیون زنان این زمان به سه روز تقلیل یافت.

فضای مجلس مردسالارانه نیست

* فکر می‌کنید در مجموع ادوار مجلس فضای مردسالارانه سیاست چقدر نمایندگان زن را برای عملیاتی کردن وعده‌های خود عقب رانده است؟

به نظر من اینطور نیست و این شرایط وجود ندارد. چراکه کسانی که از ساختار اداری مجلس آگاهی دارند می دانند که کارها در مجلس دست جمعی است و کار انفرادی و فردی معنا و مفهومی ندارد. و خانم ها و آقایان در جایگاه قانون مساوی هستند و یک نماینده خانم باید در همه امور و وظایف پابه پای سایر آقایان حرکت کند. اگر خانمی مسئولیتی را در مجلس برعهده می گیرد مسئولیتی دو چندان دارد. هیچگاه از یک آقای نماینده سوال نمی کنند که شما برای خانم ها چه کار کردید اما از خانم ها می پرسند شما برای خانم ها چه کردید.

باید توجه کرد که برخی خانم ها در حوزه انتخابیه خود تنها هستند که معمولا در شهرستان ها این اتفاق می افتد، به این ترتیب باید همه امور حوزه انتخابیه خود را تنهایی پیگیری کند و فقط نماینده زنان حوزه انتخابیه خود نیست.

اینطور نیست که فضای مردسالارانه خانمی را به عقب بزند

اما حضور پرتعدادتر آقایان در مجلس هم به این معنا نیست که فضای مجلس مردسالارانه است چون مجلس نیازمند کار دست جمعی است. ما هم اگر اقدامی در فراکسیون زنان و خانواده انجام دادیم نیازمند همراهی، همگرایی و هماهنگی مضاعف سایر آقایان نماینده در کمیسیون ها بودیم و مصوبات خوبی که از دل مجلس خارج شده قطعا با هماهنگی همه نمایندگان بوده است. همانطور که وقتی آقایان هم طرحی مطرح می کنند از نظرات خانم ها استفاده می کنند و حضور پر تعداد آقایان در مجلس به معنای مردسالارانه بودن فضای حاکم در مجلس نیست.

به هرحال طبق قانون هر طرح و مسئله باید براساس قانون، آیین نامه ها و اصول قانون اساسی و سیاست های کلان نظام و با نظر به بودجه سالانه تصمیم گیری شود بنابراین به این معنا نیست که اگر خانمی طرحی را مطرح کرد فضای مردسالارانه او را به عقب بزند.