عوامل ۴۰ بار تعطیلی حج طی قرن‌های گذشته

انتخاب: مصطفی ابوسنینه در میدل ایست آی نوشت: عربستان سعودی روز سه‌شنبه زمینه را برای لغو سفر حج امسال فراهم کرد و از زائران خواست تا به دلیل نگرانی از همه‌گیری بیماری کروناویروس، انجام سفر را به تعویق بیندازند.

در ادامه این مطلب آمده است: برآورد شده حدود دو میلیون نفر برای انجام زیارت سالانه که امسال قرار است در ماه ژوئیه آغاز شود، به مکه سفر می‌کنند، در حال حاضر، اما برگزاری این برنامه به شک و تردید افتاده چرا که پادشاهی سعودی ۱۵۶۳ مورد ابتلا و ۱۰ مورد مرگ بر اثر کرونا ویروس ثبت کرده است.

عربستان نیز مانند بسیاری از کشورها در تلاش برای مهار شیوع این بیماری، اقدام به تعطیلی و اعلام محدودیت‌های مسافرتی کرده است، در همین راستا ورود به شهرهای مقدس مکه و مدینه به شدت محدود شده است. ریاض قبلاً زیارت عمره مفرده را به حالت تعلیق درآورده است.

محمد صالح بن طاهر بانتن، وزیر حج و عمره در گفتگو با یک کانال تلویزیونی سعودی گفت که مسلمانانی که حداقل یکبار به حج آمدند تا بهبود کامل اوضاع صبر کنند.

بانتن گفت: ما از برادران مسلمان در سراسر جهان خواسته‌ایم تا قبل از برنامه‌ریزی برای سفر صبر کنند تا همه چیز روشن شود.

وی افزود: در شرایط فعلی، در حالی که ما در مورد همه‌گیری جهانی صحبت می‌کنیم، از خداوند می‌خواهیم ما را نجات دهد، پادشاهی مشتاق است تا از سلامتی مسلمانان و شهروندان محافظت کند.

بانتن گفت که وزارت حج و عمره هزینه ویزاهای عمره را به آژانسهای مسافرتی پس از تعلیق سفر به مکه بازپرداخت کرده است.

حج تا به حال چندین بار در طول قرن‌ها پیش لغو شده، اما از زمان ایجاد پادشاهی عربستان سعودی در سال ۱۹۳۲ هرگز این اتفاق نیافتاده بود، حتی در طول همه‌گیری آنفولانزای اسپانیایی بین سال‌های ۱۹۱۷-۱۹۱۸ که باعث کشته شدن میلیون‌ها انسان در سراسر جهان شد باز حج برقرار بود.

اما اگر عربستان سعودی حج ۲۰۲۰ را لغو کند، امسال به عنوان یکی از ۴۰ لغو حجی که از سال ۶۳۲ به این سو انجام شده قرار می‌گیرد. میدل ایست آی در این گزارش نگاهی به برخی از قابل توجه‌ترین لغو‌های تاریخ حج می‌اندازد:

۸۶۵: قتل عام در کوه عرفات

در جریان درگیری با خلافت عباسی مستقر در بغداد، اسماعیل بن یوسف معروف به الصفاک، در سال ۸۶۵ به کوه مقدس عرفات مشرف به مکه حمله و زائران آنجا را قتل عام کرد. این حمله باعث شد که حج تعطیل شود.

۹۳۰: حمله قرمطیان

در سال ۹۳۰، ابو طاهر الجنابی، رئیس فرقه قرمطیان در بحرین، حمله به مکه را آغاز کرد.

در گزارش‌های تاریخی آمده که قرمطیان ۳۰ هزار زائر را در شهر مقدس کشته و اجساد را در چاه مقدس زمزم انداختند. آن‌ها همچنین مسجد اعظم را غارت کرده و حجرالاسود را از کعبه آن به سرقت و آن را به جزیره بحرین منتقل کردند.

سپس حج تا زمان بازگشت حجرالاسود به مکه به مدت یک دهه به حالت تعلیق درآمد.

قرمطیان یک فرق اسماعیلی بودند که به ایجاد یک جامعه بر پای مساوات اعتقاد داشتند و زیارت را یک آیین مشرکانه می‌دانستند.

۹۸۳: خلفای عباسی و فاطمیون

سیاست نیز تا به حال چند بار حج را تعطیل کرده است. در سال ۹۸۳ اختلافات سیاسی بین حاکمان دو خلیفه عباسیان عراق و سوریه و فاطمیان مصر به مدت هشت سال حج را تعطیل کرد. این مراسم در سال ۹۹۱ دوباره از سر گرفته شد.

۱۸۳۱: طاعون

این تنها درگیری‌ها و قتل عام‌ها نبودند که باعث لغو حج شده‌اند. طاعون از هند در سال ۱۸۳۱ به مکه سرایت کرد و سه چهارم زائران آنجا را کشت، زائرانی که هفته‌ها سفر سخت و خطرناک را برای انجام حج تحمل کرده بودند.

۱۸۳۷-۱۸۵۸: مجموعه بیماری‌های همه‌گیر

در مدت زمان تقریباً دو دهه، حج سه بار متوقف شد و زائران نتوانستند به مدت هفت سال به مکه بروند.

در سال ۱۸۳۷، طاعون دیگری شیوع پیدا کرد و همه چیز را تا سال ۱۸۴۰ به حالت تعلیق درآورد.

در سال ۱۸۴۶، مکه با شیوع وبا مواجه شد، این بیماری بیش از ۱۵ هزار نفر را کشت و ساکنان آن را تا سال ۱۸۵۰ گرفتار کرد. وبا در سال‌های ۱۸۶۵ و ۱۸۸۳ دوباره بازگشت.

در سال ۱۸۵۸، یک بیماری همه‌گیر جهانی دیگر وارد شهر شد و باعث گردید زائران مصری به سمت دریای سرخ فرار کرده و در آنجا قرنطینه شوند.