عواقب حذف نام عادل فردوسی‌پور و برنامه ۹۰

خبرورزشی: در هفته‌ی اخیر ویدیویی مربوط به آخرین بازپخش سریال «پژمان» در شبکه‌های اجتماعی فراگیر شده که نشان می‌دهد قسمتی که مربوط به برنامه «۹۰» و عادل فردوسی‌پور بوده، از مکالمه پژمان جمشیدی و سام درخشانی (بازیگران سریال) حذف شده است. این در حالی است که بازپخش مکرر سریال‌هایی از جنس «پژمان» هر بار با مخاطب بسیاری همراه است و برخی حتی چندین باره این قسمت‌ها را تماشا می‌کنند. بر این اساس حذف صحنه‌هایی که زمانی خودِ صداوسیما تولید و پخش‌کننده آن بوده است، از چشمان تیزبین این قشر از بیننده‌ها مخفی نمی‌ماند.

این روزها به واسطه فراگیری فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، تقریبا کمتر اتفاقی است که از چشم عموم مردم دور بماند؛ بنابراین اگر کسی در صحنه‌ پخش‌شده هم متوجه این حذفیات نشود یا اصلا سریال «پژمان» را تماشا نکرده باشد، به احتمال قوی در شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی، با ویدیوی صحنه حذف‌شده در تلویزیون مواجه خواهد شد.

بر این اساس، پیش از همه این پرسش جدی قابل طرح است: صداوسیمایی که مدیران ارشدش حداقل در کلام در پی جذب حداکثری و تعامل با مخاطب و جلب اعتماد هستند، چگونه می‌تواند با جزئی‌نگری و اعمال سلیقه‌هایی از این دست، رویکردش را عملیاتی کند؟

ایسنا در گفت‌وگویی با علیرضا دباغ، کارشناس فرهنگ و رسانه، و همچنین رضا مقصودی، کارگردان و فیلمنامه‌نویس، این پرسش‌ را در میان گذاشته است که در ادامه پاسخ های آن‌ها را می خوانید.

مواجهه با یک چالش خودخواسته

علیرضا دباغ درباره اقدام اخیر تلویزیون مبنی بر حذف نام یک فرد رسانه‌ای از پخش یک سریال اظهار می‌کند: صداوسیما امروز با یک چالش خودخواسته مواجه شده است؛ چالشی که می‌توانست به وجود نیاید و مخاطبان از برنامه‌های آرشیوی صداوسیما استفاده بهتری کنند. اما علیرغم صحبت‌ها و تاکیداتی که رئیس سازمان صداوسیما داشته، مبنی بر این‌که همه هنرمندان را گرد هم جمع کنند تا صداوسیما بین مخاطبان بدرخشد، ظاهرا اراده دیگری در صداوسیما وجود دارد که عملیات اصلی را انجام می‌دهد و آن هم کنار گذاشتن اسامی و چهره‌های شاخصی است که روزی رسانه ملی به آن‌ها می‌بالید و باعث اقبال مخاطبان به سمت تلویزیون می‌شده است.

این محروم کردن به نفع صداوسیما نیست

او با هشدار نسبت به این‌که این چالش پاشنه آشیلی برای سازمان صداوسیما خواهد شد، توضیح داد: این چالش اگر بخواهد استمرار پیدا کند، قطعا طیف گسترده‌تری از مخاطبان از دست می‌روند و همین موضوع باعث بی‌اعتمادی مخاطبان به رسانه می‌شود. تلویزیون بر روی شانه هنرمندان و نیروهایی می‌چرخد که خود سازمان صداوسیما برای آن‌ها هزینه کرده و مطرح شدند و مطرح‌شدنشان در عین حال باعث رونق رسانه شده و دلیل ندارد تلویزیون صرفا به دلیل اظهارنظر شخصی یک هنرمند یا به دلیل برخورد خاصی که می‌خواهد با یک شخصیت رسانه‌ای کند، خودش را از ظرفیت‌های اصلی مورد اقبال مخاطبان محروم کند و این محروم کردن به نفع صداوسیما نیست.

هشدار بابت خالی‌شدن صداوسیما از هنرمندان و افراد رسانه‌ای

این کارشناس فرهنگ و رسانه که خود از مدیران سابق صداوسیما بوده است، با تاکید بر این‌که این محروم کردن به نفع صداوسیما نیست، درباره بازتاب چنین رفتارهای حذفی که دیگر از چشم مخاطب مغفول نمی‌ماند، گفت: شاید اگر در زمان دیگری این اتقاق می‌افتاد، مخاطب مطلع نمی‌شد اما امروزه با گسترش، تنوع و تکثر رسانه‌ها به ویژه فضای مجازی چیزی از دید مخاطب مغفول نمی‌ماند و اگر صحنه‌ای حذف شود بلافاصله مخاطبان، آن صحنه اصلی را به اشتراک می‌گذارند و به یاد می‌آورند. هرچند اگر این اتفاق به وسیله فضای مجازی هم انعکاس پیدا نمی‌کرد، باز هم این رفتار برای رسانه ملی نادرست است و نباید به این راحتی خودش را وارد چالش کند؛ چراکه این چالش هیچ انتهایی نخواهد داشت و هر روز این فاصله بین هنرمندان و رسانه بیشتر می‌شود و شکافی که خود رسانه به آن دامن می زند، گسترده‌تر می‌شود و در نهایت صداوسیما را از هنرمندان و افراد رسانه‌ای خالی می‌کند.

علیرضا دباغ حرف‌هایش را این‌گونه ادامه داد: البته به نظرم این، اتفاقِ ساده‌ای نیست بلکه برنامه‌ریزی حساب‌شده از سوی طیفی است که مدیریت محتوا را در ساختار جدید سازمان صداوسیما برعهده گرفته‌اند. آقای جبلی در حضور رسانه‌ها و هنرمندان حرف دیگری می‌زند اما در عمل چیز دیگری از آنتنش پخش می‌شود که نشان می‌دهد، تصمیم‌گیرنده اصلی افراد دیگری هستند. این افراد و این تصمیمات باعث می‌شود مخاطبان از دیدن برنامه‌های خوب و آثارِ هنرمندان اصیل محروم شوند.

صداوسیما به دنبال افراد جدید است اما...

وی در نهایت تصریح کرد که صداوسیما در شرایط فعلی به دنبال طیف جدیدی از هنرمندان است و یادآور شد: این موضوع از برنامه‌های تحویل سال امسال مشخص بود که صداوسیما به این سمت می‌رود که از چهره‌های شناخته‌شده، اصیل و شاخص خود در حال فاصله گرفتن است و به دنبال معرفی افراد جدیدی است؛ البته معرفی کردن افراد جدید اقدام خوبی است اما مشروط بر این‌که آدم رسانه‌ای واقعا وجود داشته باشد. نه این‌که صرفا به دلیل این‌که آنتن را در اختیارش می‌گذاریم آن فرد رسانه‌ای شود. متاسفانه بسیاری از این افراد که در عرصه اجرا وارد می‌شوند، اصولا رسانه‌ای نیستند. فقط چون افکار آن‌ها نسبت به افرادی که در صداوسیما این برنامه ریزی‌ها را انجام می دهند، نزدیک‌تر است شانس حضور مستمر در آنتن صداوسیما را پیدا کرده‌اند و این در همین کوتاه‌مدت هم به ضرر سازمان است چه رسد به درازمدت.  

مدیران تلویزیون می‌دانند که تلویزیون دیگر موقعیت گذشته را ندارد

رضا مقصودی ،کارگردان سریال «دوپینگ»، نیز درباره اقدام اخیر صداوسیما اظهار می‌کند: خود مدیران تلویزیون می‌دانند که تلویزیون دیگر موقعیت گذشته را در میان مخاطبان ندارد و یکی از دلایل آن همین رفتارها و تنگ‌نظری‌ها و کم‌لطفی‌هایی است که باعث شده مخاطب ترجیح دهد سمت دیگری برود.

مقصودی در عین حال تاکید کرد: مدیران تلویزیون می‌توانند این مسائل را عیب‌یابی و به دنبال راه حل باشند ولی به نظر می‌رسد فعلا اراده‌ای برای حل آن ندارند.

سروش صحت سریال «پژمان» را با حضور پژمان جمشیدی (بازیکن سابق تیم‌ ملی فوتبال ایران و باشگاه پرسپولیس) سال ۹۲ در ژانر طنز برای شبکه سه سیما ساخت و بر این اساس اشاره به «۹۰» که در آن زمان پربیننده‌ترین برنامه فوتبالی کشور بود، در این سریال چندان هم بیراه نبوده است. اما پخش تلویزیونی برنامه «۹۰» به تهیه‌کنندگی و مجری‌گری عادل فردوسی‌پور در اسفند ماه ۱۳۹۷ همزمان با تغییر مدیریتی متوقف شد.

حالا در بازپخش اخیر سریال «پژمان» در شبکه تماشا، نام عادل فردوسی پور و برنامه «۹۰» حذف شد که برخی رسانه ها با انتشار فیلم اصلی و مقایسه آن با نسخه حذف شده، به این تصمیم صداوسیما واکنش نشان داده اند