چند پیشنهاد برای تعیین قهرمان لیگی که نصفه مانده است

برترین‌ها: لیگ برتر فوتبال ایران در فصل جاری نیمه‌کاره مانده است. روزنامه اعتماد در مطلبی به تحلیل سناریوهای مختلف پیرامون آینده این لیگ (تعیین قهرمان و تیم‌های سقوط کرده) انداخت: 

طبق برنامه روز شنبه باید هفته بیست‌و چهارم لیگ برتر به پایان می‌رسید و تیم‌ها خودشان را برای هفته بیست و پنجم و آخرین هفته قبل سال ۱۴۰۴ آماده می‌کردند اما چنین نشد. 

تجاوز نظامی امریکا و رژیم صهیونیستی به کشورمان تا امروز باعث لغو سه بازی از هفته بیست و سوم لیگ برتر و در ادامه تمام بازی‌های هفته بیست و چهارم شده است. همچنین به دلیل تعطیلی تمرینات تیم‌ها حتی اگر همین امروز جنگ به پایان برسد هفته بیست و پنجم لیگ برتر نمی‌تواند در زمان مقرر برگزار شود. این یعنی در سال جام جهانی به پایان رساندن لیگ برتر و البته دسته‌های پایین‌تر تبدیل به یک چالش بسیار بزرگ شده است. 

طبق برنامه‌ریزی قبلی قرار بود در اواسط یا حداکثر 10 روز پایانی اردیبهشت ماه سال پیش رو لیگ برتر به پایان برسد و اردوی تیم ملی جهت حضور در جام جهانی آغاز شود. سال گذشته لیگ برتر ایران در تاریخ 25 اردیبهشت به پایان رسیده بود. با این حال امسال هم به واسطه جنگ 12 روزه شروع لیگ برتر به تعویق افتاد هم به خاطر شرایط فعلی جنگی در کشور دو هفته (تا این لحظه) از مسابقات لیگ برتر به تعویق افتاده‌اند. همچنین مسابقات لیگ‌های پایین‌تر هم تعطیل شده‌اند. در چنین شرایطی و باتوجه به اینکه دورنمای مشخصی از پایان جنگ متصور نیست، مدیران فدراسیون و سازمان لیگ باید تصمیات متفاوتی در مورد برگزاری مسابقات و به پایان رساندن آن اتحاذ کنند. در ادامه برخی سناریوهای ممکن را بررسی می‌کنیم. 

پایان لیگ بدون تعیین قهرمان

نزدیک‌ترین تجربه به تجربه فعلی فوتبال ایران لیگ اوکراین است. در سال 1400 و پس از حمله روسیه به اوکراین ابتدا لیگ این کشور به مدت 30 روز تعطیل و در نهایت بعد از عدم تثبیت اوضاع مسابقات بدون تعیین قهرمان به پایان رسید. این تصمیم با اعلام سازمان لیگ فوتبال این کشور و براساس نظر اکثریت تیم‌های حاضر در لیگ گرفته شد.

در حال حاضر 10 روز از آغاز جنگ می‌گذرد اما ممکن است با طولانی‌تر شدن این روند گزینه تعطیلی لیگ بین باشگاه‌ها به رای گذاشته شود. ضمن اینکه نباید فراموش کرد گرچه لیگ اوکراین فرصتی سی روزه برای تثبیت اوضاع در نظر گرفته بود، این زمان با توجه به در پیش بودن جام جهانی برای ایران کمتر است. 

پایان لیگ با قهرمانی استقلال یا پلی‌آف؟

ایده پایان لیگ با قهرمانی صدرنشین فعلی از همین ابتدا محکوم به شکست به نظر می‌رسد. بدون شک در لیگ برتر باتوجه به نزدیکی تیم‌ها در صدر و امکان جابه‌جا شدن رتبه‌های نخست -اتفاقی که از ابتدای لیگ بارها رخ داده- تیم‌های مدعی به هیچ‌وجه حاضر به پذیرفتن تیم صدرنشین فعلی به عنوان قهرمان نخواهند بود. با این حال می‌توان از تمهید پلی‌آف برای تعیین قهرمان با تعداد اندکی بازی استفاده کرد. یعنی مثلا چهار یا هشت تیم برتر لیگ به صورت متمرکز در یک دوره پلی‌آف به مصاف هم بروند و قهرمان مشخص شود. در این صورت با انجام حداکثر هفت بازی یا حداقل سه بازی قهرمان لیگ مشخص می‌شود. این تمهید را می‌توان در مورد لیگ‌های دسته پایین‌تر هم به کار برد. از آنجایی که در آن رقابت‌ها بحث صعود حتی بیشتر از قهرمانی مهم است با تمهید پلی‌آف چهار یا هشت تیمی صدرنشینان می‌توان تکلیف تیم‌های صعود کرده را مشخص کرد بدون اینکه تیمی حس کند در حقش اجحاف شده است. 

وضعیت تیم‌های سقوط کرده چه می‌شود؟

لیگ برتر علاوه بر تعیین قهرمان با مساله تیم‌های سقوط کرده هم مواجه است. برای بسیاری از تیم‌ها بقا در لیگ برتر حتی از قهرمانی برای برخی تیم‌های دیگر اهمیت بیشتری دارد. در این زمینه گرچه می‌شود از پلی‌آف استفاده کرد اما به نظر می‌رسد برگزاری لیگ سال بعد با 18 تیم یعنی عدم سقوط هیچ تیمی به دسته پایین‌تر در فصل جاری راه‌حل قابل قبولی باشد.

تعطیلات عید به داد لیگ برتر می‌رسد؟

تعطیلات نوروز که مصادف شده است با فیفادی می‌تواند یک شانس کوچک برای زنده نگه داشتن لیگ امسال باشد. در صورتی که طی چند روز آینده شرایط کشور تثبیت شود، می‌توان تعطیلی تیم‌ها به خاطر عید نوروز را لغو کرد تا تیم‌ها هفته‌های عقب‌افتاده را برگزار کنند. در این صورت می‌توان امیدوار بود که لیگ تا اواسط اردیبهشت ماه به پایان برسد. البته چنین پروسه‌ای مستلزم کاهش تنش در منطقه و همین‌طور همکاری تیم‌هایی است که بازیکنان ملی‌پوش دراختیار دارند، چراکه این تیم‌ها باید در فیفادی در لیگ به میدان بروند.

برگزاری متمرکز بازی‌ها؟ ممکن نیست!

اگر فوتبال ایران از لحاظ زیرساختی مجهز بود می‌شد همین امروز همه تیم‌های لیگ برتر را به منطقه شرق یا شمال کشور که کمترین آسیب را از جنگ دیده منتقل و بازی‌ها را به صورت متمرکز در چهار ورزشگاه و به شکل فشرده برگزار کرد، اما چنین چیزی ممکن نیست. در استان خراسان تنها دو ورزشگاه عملیاتی وجود دارد و در استان‌های همجوار استادیوم قابل استفاده‌ای نیست. در منطقه شمال کشور هم دو استادیوم قابل استفاده وجود دارد. در واقع هیچ منطقه‌ای از کشور در حال حاضر دارای چنین زیرساختی نیست حتی اگر چند استان هم درگیر شوند. 

جام حذفی، رقابت‌های آسیایی  و چند داستان دیگر

مسوولان سازمان لیگ باید علاوه بر تعیین سرنوشت لیگ برتر و دسته‌های پایین‌تر تکلیف جام حذفی را هم که هم‌اکنون در مرحله یک‌چهارم نهایی است مشخص کنند. در صورت تلاش برای برگزاری این تورنمنت می‌توان آن را با برگزاری هفت دیدار و حتی متمرکز به پایان رساند. البته با اخباری که از سازمان لیگ به گوش می‌رسد جام حذفی اولویت کمتری نسبت به لیگ دارد. همچنین باید شرایط تراکتور که در لیگ نخبگان آسیا حضور دارد، مشخص شود. این رقابت‌ها در منطقه غرب به دلیل شرایط خاورمیانه به تعویق افتاده اما مشخص نیست این تعویق تا چه زمانی است.

لیگ برتر امسال در شرایط عجیبی آغاز به کار کرد، عجیب‌تر ادامه یافت و حالا در پیچیده‌ترین شرایط خود قرار دارد. باید دید طی روزهای آینده با درنظر گرفتن جمیع جهات، یعنی مسیری که کمترین آسیب به باشگاه‌ها و منافع آنها وارد شود، شرایط تیم ملی و جام جهانی درنظر گرفته شود و زمان از دست نرود چه تصمیماتی اتخاذ خواهد شد. 

لازم به ذکر است سناریوهای مطرح شده برای شرایطی است که جنگ طولانی‌تر شود در غیر این صورت اگر اوضاع تغییر کند می‌توان با کمی فشار روی تیم‌ها هفته‌های عقب افتاده را جبران کرد.