ترفند مانوئل ژوزه برای تسلط بر دربی

تماشا: پس از 3 شکست در 5 بازی ابتدایی پرسپولیس، خیلی ها اعتقاد داشتند دربی پایتخت آخرین فرصت سرمربی پرتغالی پرسپولیس خواهد بود. مانوئل ژوزه هم در این بازی دست به تغییرات بزرگی زد و برای اولین بار تیمش را با تاکتیک 3 دفاعه به زمین فرستاد. پرسپولیس با روش 2-5-3 مقابل استقلال بازی کرد و از لحاظ دفاعی، بهترین بازی خود در لیگ دوازدهم را پشت سر گذاشت. سرخپوشان پایتخت در این فصل به جز هفته اول، در تمام بازی ها گل خورده بودند و در مقابل صنعت نفت هم چند سوپر واکنش از گردان باعث شد دروازه این تیم بسته بماند. خط دفاع و هافبک پرسپولیس در دربی تهران، عملکرد متفاوتی داشت و استقلالی ها در طول مسابقه نتوانستند ضربه خطرناکی به سمت دروازه پرسپولیس بزنند. بیشتر توپ ها توسط هافبک های دفاعی یا مدافعان، دفع می شد و نیلسون هیچ واکنش قابل توجهی در طول مسابقه نداشت.



خط دفاع ۳ نفره پرسپولیس در دربی از سید جلال حسینی، محسن بنگر و علیرضا نورمحمدی تشکیل می شد. سید جلال وظیفه پوشش در عمق دفاع را برعهده داشت وبنگر و نورمحمدی در دو طرف او اجازه نفوذ استقلالی ها از دو سمت دفاع را می گرفتند. البته بنگر نسبت به دو مدافع دیگر تیمش وظایفی تهاجمی تر داشت و بارها خودش را به محوطه جریمه استقلال رساند. مانوئل در این بازی نورمحمدی را در پستی جدید استفاده کرد. این مدافع ۳۱ ساله قبلا نشان داده در تاکتیک ۴ دفاعه توانایی تحمل فشار مدافع میانی را ندارد اما این بار در سمت چپ سید جلال وظیفه بستن فضا برای فرار برهانی را برعهده داشت و با توجه به سرعت نسبتا بالا در مقایسه با دیگر مدافعان تیمش، به خوبی از پس این وظیفه برآمد. هماهنگی او، بنگر و سید جلال در جاگیری روی ارسال های بلند استقلال در نیمه دوم باعث شد به جز یکی دو ضربه سر نه چندان جدی بیشتر ارسال های استقلال بدون مشکل دفع شود. با توجه به تاکید حریفان پرسپولیس روی ضعف این تیم در عمق دفاع، تاکتیک ۳ دفاعه و استفاده از سید جلال پشت سر دو مدافع میانی توانست بیشتر برنامه های استقلال را خنثی کند. به نظر می رسد ژوزه راه حل مشکل دفاعی پرسپولیس را پیدا کرده و به جای تعویض بنگر و نورمحمدی، از حضور همزمان آنها در کنار سید جلال استفاده می کند.



پرسپولیس در نبود سوسا و آقازمانی دو هافبک تدافعی تخصصی این تیم، مالکیت میانه زمین را به شکل مطلوبی در اختیار داشت. ماهینی و فشنگچی هم در دو سمت هافبک های پرسپولیس وظیفه پوشش سمت راست و چپ تیمشان را برعهده داشتند، اما نکته جالب خط هافبک پرسپولیس استفاده از داو بازیکن گوش در پست هافبک دفاعی بود. مهدی مهدوی کیا و مهرداد پولادی، هر دو به عنوان مدافع یا هافبک کناری به پرسپولیس آمدند اما توانایی بازی در پست هافبک تدافعی را دارند. آنها برخلاف سوسا و آقازمانی به خوبی توانستند حرکات ترکیبی خط هافبک استقلال را تخریب کنند و زمانی که پرسپولیس یا استقلال از کناره ها حمله می کردند، به کمک هافبک های کناری تیمشان می رفتند و با توجه به توانایی بالای ماهینی در دفاع، مهدوی کیا بیشتر رو به جلو بازی می کرد و ماهینی را در سمت راست راه می انداخت اما پولادی معمولا مجبور بود فضای خالی پشت سر فشنگچی را پوشش دهد. زمانی که خط هافبک استقلال در میانه میدان صاحب توپ می شد، مهدوی کیا و پولادی فاصله شان را با خط دفاع کم می کردند تا فضا برای جانواریو و زندی کاملا محدود شود. نبود مجتبی جباری، بازی کم تحرک جانواریو و زندی و نمایش ضعیف جواد نکونام هم مزید بر علت شد تا مهاجمان استقلال در این مسابقه تغذیه نشوند. آبی پوشان در هر دو نیمه بازی نتوانستند حمله ای از عمق دفاع پرسپولیس طراحی کنند و تمام این حملات توسط پنج ضعلی مدافعان میانی و دو هافبک دفاعی برگشت داده می شد.


ژوزه در این بازی علی کریمی را برای اولین بار پشت دو مهاجم قرار داد و از غلامرضا رضایی و محمد قاضی در خط حمله استفاده کرد. زوج سنتی متشکل از یک بازیکن سریع و یک بازیکن قدرتی و سرزن، این بار جواب داد و غلامرضا رضایی توانست یکی از بهترین بازیکنان زمین باشد. ژوزه در دربی، انصاری فرد یا زاید که مهاجمان داخل محوطه هستند را در زمین قرار نداد تا با استفاده از رضایی و قاضی، فشار و پرس روی استقلال را از خط دفاع این تیم آغاز کند. علی کریمی پشت سر این دو مهاجم یار آزاد بود و می توانست در نقاط مختلف زمین استقلال حاضر باشد. جادوگر در نیمه اول چند بار با حرکات خود دروازه استقلال را تهدید کرد و شاید اگر قاضی فقط کمی روی فرم بود، پرسپولیس در همان نیمه به گل می رسید. رضایی پس از چند سال حضور نه چندان موفق در پست وینگر، نشان داد در پست جدیدش بازیکن بسیار موفق تری خواهد بود.



۳-۴-۳ یا ۲-۵-۳، تاکتیک هایی هستند که ژوزه را در مصر به موفقیت رساند. الاهلی سال ۲۰۰۶ با همین روش توانست سه گانه لیگ، جام حذفی و لیگ قهرمانان آفریقا را به دست آورد و در جام باشگاه های جهان پس از بارسلونا و اینترناسیونال به مقام سوم برسد. سال ۲۰۰۸ آخرین قهرمانی الاهلی در لیگ قهرمانان آفریقا و قهرمانی سال ۲۰۰۹ این تیم در سوپرکاپ آفریقا هم با همین تاکتیک به دست آمد، با این تفاوت که ژوزه در سوپرکاپ تیمش را با تک مهاجم به زمین فرستاد و از روش ۱-۲-۴-۳ استفاده کرد. ژوزه تا سال ۲۰۱۱ به روش بازی مورد علاقه اش وفادار ماند و کمتر پیش آمد از تاکتیک ۴ دفاعه استفاده کند اما در پرسپولیس این مسیر را تغییر داد که در بیشتر بازی ها ناموفق بود. به نظر می رسد بازگشت ژوزه به روش سنتی ۳ دفاعه با یک هافبک آزاد و مهاجمان سریع و قدرتی، حداقل در این بازی او را نجات داده است.