از سیلی تا مشت های به یادماندنی دربی!

تابناک: داربی سنتی فوتبال ایران که می‌توان آن را معروف‌ترین داربی آسیا دانست، رقابتی ۴۴ ساله است که اتفاقات تلخ و شیرین زيادی را در دل خود جاي داده است. نخستین داربی پایتخت شانزدهم فروردین‌ سال ۴۷ با تساوی بدون گل به پایان رسید و دو تيم بعدازظهر فردا براي هفتاد و ششمين بار رودر‌روي يكديگر قرار خواهند گرفت.

تابه حال استقلال ۲۴ بار و پرسپولیس ۱۹ مرتبه در داربي پیروز شده‌اند و در ۳۲ بازى دیگر دو تیم به نتیجه مساوى رضایت دادند. طي ۷۵ رقابت گذشته گل‌ها و صحنه‌های زشت و زیبای زيادي در داربی پرهيجان پایتخت رقم خورده و تاريخ اين مسابقه پر است از اتفاقاتي كه تا قبل از وقوع هرگز قابل پيش‌بيني نبودند. داربي تهران گاهي چنان ملال آور و كسالت بار است كه در طول ۹۰ دقيقه حتي يك موقعيت خطرناك هم روي دروازه‌ها خلق نمي‌شود و گاهي در مدت زمان كمتر از ۱۰ دقيقه نقطه اوج هيجان را به تصوير مي‌كشد.

سیلی اصلی ! : عزیز اصلی، دروازه‌بان ‌سال‌های دور پرسپولیس‌تن‌ها بازیکنی است که در تاریخ داربی‌ها دو مرتبه با سیلی‌گونه داور مسابقه را نوازش کرده است. در‌سال ۴۸ ابوالقاسم حاج‌ابوالحسن و در‌سال ۴۹ مرحوم ارشد برازنده طعم سیلی‌های عزیز را چشیدند!

اولین توفان داربي: در پنجمین رویارویی سرخابی‌ها در سوم مهر سال ۱۳۴۹، ابتدا پرسپولیس با گل‌های علی پروین (۷) و حسین کلانی (۲۳) از حریف پیش افتاد اما توفان ۲۰ دقیقه پایانی استقلال، شکست ۳ بر ۲ پرسپولیس را رقم زد. آبی‌پوشان در این بازی توسط جواد قراب (۷۳)، کارو حق وردیان (۸۷) و عباس مژدهی (۸۸) به گل رسیدند.

نخستین دیدار نیمه تمام : داربی تهران از همان ابتداي تولد با درگیری‌های بازیکنان و مربیان دو تيم عجین شده و حتی ۳ مرتبه به دليل شدت درگيري‌ها نیمه تمام مانده است. نخستين بار در روز ۱۸ آذر ۱۳۵۲ و در مسابقه‌ای که «رودولف شوئرر» داور سرشناس سوئیسی قضاوت آن را برعهده داشت،‌ داربي به درگيري كشيده شد. استقلالی‌ها پس از شکست ۶ بر صفر در داربی دنبال جبران آن باخت بودند و حساسيت بالا باعث شد بازیکنان دو تیم در چند صحنه با همدیگر درگیر شوند.

داربي شش تایی‌ها: دوازدهمین رویارویی استقلال و پرسپولیس در روز شانزدهم شهریورماه سال ۱۳۵۲، تاریخی‌ترین رقابت بین دو تیم تا به امروز محسوب می‌شود. برتری ۶ بر صفر پرسپولیس با گل‌های حسین کلانی (۳۲)، ایرج سلیمانی (۴۵ و ۵۶) و همایون بهزادی (۵۰ و ۸۶ و ۹۰) زمینه‌ساز نماد «۶ تایی‌ها» شد که تا به امروز در کری‌خوانی‌ها علیه آبی‌ها استفاده می‌شود. با توجه به برگزاری همزمان این بازی با مسابقات جهانی کشتی آزاد ۱۹۷۲ در ورزشگاه شهید حیدرنیا فعلی، گروه فیلمبرداری به زمین فوتبال اعزام نشد و به همين دليل هيچ فيلم يا عكسي از اين مسابقه در دست نيست.

پرتماشاگرترين بازی : جمعه ۲۲ مهرماه ۱۳۶۲ بیست و ششمین داربی سرخابی‌ها برگزار شد. آنچه این دیدار را در خاطره‌ها جاودانه کرد، حضور تماشاگران بی‌شمار در استادیوم آزادی بود. در آن روز سرد هزاران تماشاگر روانه استادیوم آزادی شدند تا بازی را از نزدیک ببینند. تعداد تماشاگران به حدی بود که حتی کنار زمین و روی پیست تارتان ورزشگاه آزادی و تا بالای نورافکن‌ها هم پر از تماشاچی شده بود. صد و بیست هزار نفر بازی را دیدند و استقلال با تك گل پرويز مظلومی رقیب دیرینه را مغلوب کرد.

جنجالي‌ترين داربي: پانزدهم دی‌ماه سال ۱۳۷۳ سرخابی‌ها بعد از دو سال وقفه، یکی از پرحاشیه‌ترین داربی‌های بعد از انقلاب را برگزار کردند. قضاوت احمد ابهران مقدمه‌ای بر جنجال برانگیزترین بازی تاریخ فوتبال ایران بود. اوج تنش اين بازی در دقیقه ۸۸ و با درگیری شدید مجتبی محرمی و امیر قلعه‌نویی رخ داد که داور هر دو بازیکن را اخراج کرد. در ادامه تماشاگران عصبانی و خشمگین پرسپولیس كه پيروزي ۲ بر صفر را با تساوي ۲ بر ۲ عوض كرده بودند از ضلع شمالی ورزشگاه به داخل زمین ریختند و بازی تعطیل شد. تلویزیون چند ثانیه‌ از اين درگیری را پخش کرد اما ناگهان تصاویر قطع شد. چند روز بعد فدراسیون فوتبال به دلیل هجوم تماشاگران پرسپولیس به زمين، بازی را ۳ بر صفر به سود استقلال اعلام کرد و بازیکنانی که با هم درگیری داشتند را با محرومیت‌های سنگین جریمه کرد. مجتبی محرمی، احمدرضا عابدزاده و رضا شاهرودی، به ترتیب ۳، ۲ و یک‌سال محروم شدند. پیوس، فکری، ورمزیار و غفوری‌های‌اصل هم هر کدام ۶ ماه محروم شدند.

شکستن طلسم هفت ساله : خبر نداشتم با گلی که در دقیقه ۸۷ به ثمر رساندم، پس از ۷ سال باعث پیروزی پرسپولیس مقابل استقلال شدم، این صحبت ادموند بزیک بعد از گلزنی در داربی شماره ۴۲ در سال ۱۳۷۵ بود، گلی که در نخستین حضورش در داربی تهران به ثمر رساند. این گل با موسیقی سریال گل پامچال تلفیق شد و هواداران پرسپولیس شعار «گل بزیک، گل بزیک، بیرون بیا...» را سال‌ها در محل برگزاری دیدارهای این تیم سر می‌دادند.

داربي نه نفره: یکی از معروف‌ترین تقابل‌های آبی و قرمز پایتخت به بازی دو تیم در مهر ۱۳۷۸ بازمی‌گردد. در آن مسابقه پرسپولیس در نیمه نخست با اخراج نادر محمدخانی و اسماعیل حلالی ۹ نفره شد اما استقلالی‌ها نتوانستند در دقایق باقی‌مانده بازی دروازه سرخپوشان را باز کنند تا این مسابقه هم به دليل مقاومت ۹ نفره پرسپوليس مشهور شود.

درگیری در زمين داربي: پيوستن مهدي هاشمي‌نسب از پرسپوليس به استقلال و اولين حضور او در داربي با پيراهن آبي، حساسیت داربي يك‌شنبه هشتم اسفند ۱۳۷۸ را مضاعف کرده بود. در آن بازی نیمه نخست بدون گل به پایان رسید اما بالاخره در دقیقه ۵۷ قفل دروازه‌ها توسط بهروز رهبری‌فرد شکست. ۱۰ دقیقه بعد محمد نوازی بازی را به تساوی کشاند و در دقیقه ۸۶ مهدی هاشمی‌نسب دروازه پرسپولیس را باز کرد و در مراسم شادي پس از گلش به حالت اغما فرو رفت. در ادامه علی کریمی در دقیقه ۸۹ بازی را به تساوی کشاند اما در ثانیه‌های آخر مسابقه بود که پرویز برومند، دروازه‌بان استقلال با مشت به صورت پایان رافت، مهاجم پرسپولیس کوبید و کتک‌کاری بازیکنان شروع شد.

پایان طلسم استقلال: پس از ۹ بازی متوالی و بردهای پياپي پرسپولیس در داربي، استقلال سرانجام توانست در داربي پنجاهم با فرار علیرضا اکبرپور در دقیقه ۷۲ و ضربه دقيق اين بازيكن به جاده موفقيت در داربي‌ها بازگردد.

مشت برومند : سال ۷۹ برومند با مشت به صورت پایان رافت مهاجم پرسپولیس کوبید و یک سال و نیم محروم شد. به همین دلیل پرویز برومند یکی از بازیکنانی است که نام وی سال ها در ذهن علاقمندان به فوتبال باقی مانده است.

سریعترین گل: علی سامره در پنجاه و سومین رویارویی سرخابی‌ها سریعترین گل تاریخ این رقابت سنتی را به ثمر رساند. مسابقه‌ای که در تبریز برگزار شد و سامره در آن لقب «علی ۳۰ ثانیه» را از آن خود کرد.

شيرين‌كاري‌هاي شيث: شیث رضایی سه صحنه بیادماندنی را از خود در تاريخ داربی‌‎ها به‌جا گذاشته است. نخستین آن در داربی شماره ۶۲ بود که با به ثمر رساندن يك گل به خودی مانع از پیروزی سرخپوشان شد. در داربی ۶۸ هم او با علیرضا حقیقی درگیری پیدا کرد که با دخالت سایر بازیکنان خصوصا كريم باقری، غائله ختم شد. اتفاق سوم به اشتباه این مدافع در داربی ۶۹ برمی‌گردد که تعلل كرد و باعث به ثمر رسیدن گل برتری استقلال توسط فرهاد مجیدی در دقیقه ۳+۹۰ شد.

پايان تساوي‌ها با شوت باقري: کریم باقری در دقیقه ۸۷ داربی ۶۸ با شوتی دیدنی دروازه استقلال را باز کرد تا به طلسم ۶ مساوی متوالی یک بر یک در داربی‌ها پایان بدهد. همه هواداران از تساوی‌های یک بر یک خسته شده بودند و به نوعی آن را از قبل طراحي شده می‌دانستند. گل باقري به تساوي‌هاي ملال آور دو تيم پايان داد.

ماراتن پيروزي‌هاي استقلال: در دقیقه ۳+۹۰ داربی ۶۹ فرهاد مجیدی از اشتباه شیث رضایی استفاده کرد و توانست دروازه پرسپولیس را باز کند. آن پيروزي سرآغازی بود بر ۴ برد متوالی استقلال مقابل پرسپولیس در داربی ها. پس از این موفقیت‌ها عدد ۴ به عنوان سمبل کری‌خوانی‌های هواداران آبی علیه سرخ‌های پایتخت مطرح شد.

هت تریک طلایی‌: ایمون زاید درحالی به عنوان بازیکن جانشین در داربی ۷۴ وارد زمین مسابقه شد که پرسپولیس با ۲ گل از استقلال عقب بود و یک بازیکن هم کمتر داشت. مصطفی دنیزلی پس از این اتفاقات ايمون زاید را وارد زمین كرد. اين بازيكن در فاصله زمانی ۱۰ دقیقه ۳ بار دروازه استقلال را باز کرد تا هم هت‌تریک کند و هم پايان دوران پیروزهای متوالی استقلال را رقم بزند.