۴۹۹۵۸۲ ۲۷ اسفند ۱۳۹۵ ۰۸:۳۹

خواب با کیفیت لازمه زندگی سالم

خواب مهمترین فرصت بدن برای ترمیم و بازسازی است. عملکرد تمام اعضای داخلی بدن از جمله مغز، قلب، کبد، سیستم گوارشی و سیستم ایمنی به کیفیت خواب وابسته است؛ از این رو متخصصان حوزه بهداشت، خواب کافی را مهمترین رکن سلامتی قلمداد می‌‌کنند.

خبرگزاری ایرنا: خواب مهمترین فرصت بدن برای ترمیم و بازسازی است. عملکرد تمام اعضای داخلی بدن از جمله مغز، قلب، کبد، سیستم گوارشی و سیستم ایمنی به کیفیت خواب وابسته است؛ از این رو متخصصان حوزه بهداشت، خواب کافی را مهمترین رکن سلامتی قلمداد می‌‌کنند.

خواب کافی در ساعت مناسب، یکی از مهمترین مولفه‌های سلامت روح و جسم است. مغز به عنوان فرمانده بدن تنها در صورت خواب کافی عملکرد درستی خواهد داشت. سیستم پاک سازی مغز که مهمترین وظیفه آن خارج کردن مواد زائد از این بافت حیاتی است، در زمان خواب بیشترین میزان فعالیت را دارد.

بخش اعظم دفع مواد زائد از بدن توسط سیستم لنفاوی انجام می شود. این سیستم، مولکول ها و پاتوژن های معیوب را از بافت ها به جریان خون منتقل می کند تا از طریق خون به مجراهای دیگر بدن برسند و پس از تغییراتی از آن جا خارج شوند؛ اما پاک سازی بافت بسیار حساس مغز توسط یک سیستم مستقل انجام می شود. مغز بر خلاف سایر اندام ها از سیستم لنفاوی برای این منظور بهره نمی برد.

سیستم پاک سازی مغز متشکل از نوعی سلول موسوم به 'گلیال' است که عملکرد اصلی آن ثابت کردن نورون ها در محل مقتضی است. در این سیستم مایع خاصی بین رگ های مغزی و سلول های گلیال جریان دارد که ترکیبات پروتئینی مضر را از بافت مغز جدا می کند. محققان معتقدند هنگام خواب، سلول های گلیال از رگ های مغز جدا می شوند و فضای بیشتری را برای عبور این مایع فراهم می کنند.

پس از خواب کامل، عملکرد سیستم پاکسازی تا ۶۰ درصد افزایش می یابد. علاوه بر مغز، عملکرد قلب و سایر ارگان ها نیز به خواب وابسته است. خواب تنها زمانی است که بدن فرصت ترمیم پیدا می کند. سیستم ایمنی با خواب کافی تقویت می شود.

بر اساس گزارش انجمن جهانی خواب، حدود ۴۵ درصد از جمعیت جهان به نوعی درگیر اختلال خواب هستند؛ بنابراین نیاز به روش هایی برای پیشگیری و حل این مشکل به شدت احساس می شود. برخی از مهمترین فواید خواب کافی عبارتند از :

-خوابیدن تعداد سلول های مغز را افزایش می دهد

خوابیدن باعث می شود که امکان تولید میلین توسط سلول های مغز افرایش یابد. میلین ترکیب نوعی فسفولیپید و پروتئین است که مانند عایق عمل می کند و مانند غلافی در اطراف تمام سلول های عصبی قرار می گیرد. میلین برای عملکرد صحیح سلول های عصبی ضروری است و کمبود آن منجر به بروز بیماری های خطرناکی مانند ام اس می شود.

میلین کاربردهای مختلفی دارد ولی یکی از مهمترین وظایف آن، تسریع در ارسال پیام های عصبی است. خواب باعث افزایش تعداد سلول های عصبی و احیای سلول های قبلی می شود.

-خواب کافی سبب کاهش دردهای مزمن می‌شود

مطالعات جدید نشان می‌‌دهد خواب کافی و باکیفیت یکی از مهمترین روش‌های کاهش درد است و به همین دلیل پزشکان در دوره نقاهت بیماری یا عمل جراحی، استراحت کامل را توصیه می‌کنند.

- خواب کافی قدرت استدلال و تفکر را افزایش می‌دهد

کیفیت خواب یکی از مهمترین فاکتورهای نحوه تفکر و استدلال منطقی است. توصیه شده است هنگام مواجهه با مشکلات پیچیده که نیازمند اتخاذ راه حل و تفکر است، استراحتی کوتاه داشته باشید و تاثیر فوق العاده آن را ببینید.

-خواب کافی و با کیفیت التهاب بدن را کاهش می‌دهد

التهاب مهمترین دلیل بروز بیماری‌های قلبی، سکته مغزی، دیابت، آرتریت و پیری زودرس است. تحقیقات نشان می دهد سطح پروتئین التهابی در افرادی که در شب کمتر از شش ساعت می‌خوابند، نسبت به افرادی که خواب کامل دارند، بیشتر است. فشار خون ناشی از التهاب از دیگر مضرات اختلال خواب است.

- خواب کافی سبب کاهش وزن و بیماری‌های متابولیک می‌شود

بدن در حالت خواب کالری می‌سوزاند، کم خوابی یا اختلال خواب یکی از مهمترین دلایل چاقی و اضافه وزن است.

-خواب کافی نقش مهمی در درمان بیماری ام اس دارد

-خواب کافی باعث تقویت حافظه می شود و از برخی اختلالات ژنتیکی جلوگیری می کند.

-خواب کافی و با کیفیت در دوران جوانی و میانسالی، مهمترین عامل تقویت حافظه در پیری است

- خواب کافی قدرت بدنی را افزایش می‌دهد

-کم خوابی احتمال ابتلا به بیماری های قلبی را دو برابر و سکته مغزی را چهار برابر افزایش می دهد

-کودکان و نوجوانانی که خواب منظم و کافی ندارند، از نظر رفتاری ناهنجار می شوند. این کودکان در مدرسه رفتار مناسبی ندارند و معمولا برای هم سن و سالان و اولیای مدرسه مشکل ایجاد می کنند

-کم خوابی و خستگی مهمترین عامل مشاجره و اختلاف زوجین است

-خواب ناکافی سیستم یادگیری را مختل می کند

-اختلال خواب سبب افزایش فشار خون و ضربان نامنظم قلب می شود

-خواب آلودگی یکی از مهمترین علل تصادفات رانندگی است

-خواب ناکافی سبب مرگ زودرس می شود

-اختلال خواب و خواب ناکافی مهمترین علت پیری پوست است

-اختلال خواب قابلیت قضاوت را از بین می برد

-کاهش حافظه، افسردگی، چاقی و دیابت نوع 2 برخی از دیگر مضرات کم خوابی هستند

محققان هفت تا هشت ساعت خواب، بین ساعت های ۱۰ شب تا شش صبح را برای بدن لازم می دانند و توصیه می کنند که اتاق خواب کاملا آرام و تاریک باشد.

امروز هفدهم مارس مصادف با ۲۷ اسفند ماه روز جهانی خواب نام دارد. این مناسبت توسط کمیته روز جهانی خواب، وابسته به انجمن جهانی پزشکی خواب از سال ۲۰۰۸ میلادی به منظور افزایش آگاهی عمومی در مورد ضرورت توجه به خواب کافی و تاثیر آن بر سلامت جسمی و روحی و پیشگیری از اختلالات خواب و نحوه مدیریت آن شکل گرفته است.

هر سال شعاری برای این روز درنظر گرفته می شود. شعار روز جهانی خواب در سال ۲۰۱۶ میلادی، خواب خوب؛ رویایی دست یافتنی درنظر گرفته شده است. شعار این انجمن در سال ۲۰۱۷، خواب با کیفیت لازمه زندگی سالم است.