طنز؛ کالبدشکافی شعار تیم‌های حاضر در جام‌جهانی

عليرضا مصلحي در ستون طنز روزنامه قانون نوشت: از تیم‌های حاضر در جام‌جهانی فوتبال خواسته شده بود که یک اسلوگان یا شعار برای خود انتخاب کنند. در اینجا قصد داریم چند تا از این شعارها را تحت کالبدشکافی قرار دهیم. سورپرایز ماجرا شعار تیم ملی ایران است که در انتها به آن می‌پردازیم.

اول می‌خواهم در مورد شعار کره‌جنوبی صحبت کنم که به شخصه ارتباط خاصی با آن برقرار کردم. «ببرهای آسیا، فاتحان دنیا». طبق بررسی‌های محققان «بی‌قانون» آنچه ما در ایران «پلنگ» می‌نامیم، در کره‌جنوبی به آن «ببر» گفته می‌شود. یعنی وقتی ما می‌گوییم: «اوووف عجب پلنگیه!». کره‌ا‌ی‌ها می‌گویند: «اوووف عجب ببریه!».

بر همین اساس معنا و مفهوم شعار کره‌جنوبی این است. «دوران علم و دانش و هوش و هنر و کار و استعداد تمام شده است بیچاره‌های فلک زده! پلنگ باشید و دنیا را فتح کنید».

اگر بخواهم نظرم را در قالب یک جمله درمورد این شعار بیان کنم باید بگویم: «یه کم بی‌ادبه ولی حرف حق رو میزنه».

شعار تیم کاستاریکا این است. «هیچ چیز غیرممکن نیست وقتی با تمام کشور بازی کنی». کسی که این شعار را نوشته، صد در صد قصد داشته رییس‌جمهور شود و احتمالا در ادامه می‌گوید: «اونچنان رونق اقتصادی ایجاد کنیم که انگشت وزیر ارتباطات روی دکمه فیلترینگ نرود».

تیم ملی مصر این شعار را انتخاب کرده. «وقتی صحبت از فراعنه باشد، دنیا باید بایستد و گوش دهد». سوال من از آن دوست مصری که شعار را نوشته این است. مگر شعار نباید حس مثبت ایجاد کند!؟ خشن کی بودی تو لعنتی!؟

شعار مصر مانند این است که مثلا بگوییم «وقتی صحبت از نمرود باشد، در آتش خواهید سوخت بدبخت‌ها!». یا مثلا آلمانی‌ها بگویند «وقتی صحبت از هیتلر است، به راستی دهان‌تان آسفالت است». یا مثلا عراقی‌ها بگویند «وقتی صحبت از صدام باشد، با بمب شیمیایی خدمت می‌رسیم». این شد شعار جام‌جهانی؟ نکنید این کارها را. آدم باشید! از کره‌جنوبی یاد بگیرید.

شعار تیم عربستان این است. «شوالیه‌های صحرا». منتظر ادامه‌اش نباشید. شعار به صورت «پایان باز» ارائه شده‌. احتمالا هدف شعار این است که مخاطب به فکر فرو رود.

اما برویم سراغ شعار تیم ملی ایران.

نکته عجیب در مورد شعار ما این است که تمام کشورها شعارشان را به زبان خودشان برای فیفا ارسال کرده‌اند و به همان شکل (همراه با ترجمه انگلیسی) در سایت فیفا ثبت شده. اما مسئولان فدراسیون ما، شعار را نه به زبان فارسی بلکه به زبان انگلیسی فرستاده‌اند تا فیفای زبان بسته با این همه مشغله و گرفتاری، برای ترجمه به زحمت نیفتد. چقدر ما آدم‌های نایس و باملاحظه‌ای هستیم! شاید هم مسئولان قصد داشته‌اند با تیزهوشی خاصی، در حالی که لبخند زیرکانه‌ای گوشه لب‌شان نقش بسته، تسلط‌شان به زبان انگلیسی را به رخ جهانیان بکشند. موش بخورت‌شان!

اما نکته جالب‌تر این است که معنای شعار انگلیسی، با آنچه مدنظر مسئولان اندیشمند فدراسیون فوتبال بوده، متفاوت است و برخی سایت‌های خارجی این مساله را مورد تمسخر قرار داده‌اند. شعار ما که در سایت فیفا ثبت شده این است:

« ۸۰MILLION PEOPLE, ۱ NATION, ۱ HEARTBEAT»

که ترجمه آن به زبان فارسی این‌گونه می‌شود: «۸۰ میلیون نفر، یک ملت، یک (عدد) تپش قلب». منظور بزرگواران این بوده که ضربان قلب همه مردم مثل هم می‌زند اما عبارت انگلیسی، درست نیست و معنی دیگری دارد.البته شاید منظور مسئولان این بوده که با توجه به رقبای‌مان و نحوه آماده‌سازی و بازی‌های تدارکاتی‌مان قرار است هنگام تماشای مسابقه، تپش قلب مردم به شماره بیفتد و در نهایت به یک دانه تپش برسد که از این دیدگاه، الحق و الانصاف شعار بسیار زیبا و پر مسمایی است.