ترس‌های بی‌خود با چاشنی فناوری

عصر ایران - محمد مهدی حیدرپور: هنگامی که کلمه "فوبیا" یا "ترس بیخود" را می شنویم ممکن است مواردی مانند ترس از عنکبوت، ارتفاع و یا پرواز با هواپیما به ذهن ما خطور کند. اما واکنش های ترس بیخود ممکن است درباره هر چیزی شکل بگیرند و در این میان رایانه و تلفن همراه نیز مستثنی نیستند.

با توجه به گسترش استفاده از فناوری، اسامی این قبیل ترس ها و اضطراب های فناوری‌محور نیز بیش از پیش در مباحث و دنیای مجازی مشاهده می شوند. اگرچه ترس های بیخود فناوری‌محور به طور معمول دارای واژه های بالینی رسمی نیستند اما در وجود آنها نمی توان تردید داشت. افرادی در جهان هستند که از فناوری و یا نوع خاصی از ابزارک ها به دلایل مختلف هراس دارند. هر یک از این ترس های بیخود فناوری‌محور ممکن است به عنوان یک ترس بیخود خاص تشخیص داده شوند.


با وجود این واقعیت که فوبیاهای فناوری‌محور وجود دارند، تشخیص های بالینی در آینده نزدیک برای آنها انتظار نمی رود. داده های بسیاری در ادبیات علمی درباره ترس های بیخود و اضطراب های مرتبط با فناوری وجود ندارند اما در ادامه این مطلب فهرستی از فوبیاهای فناوری‌محور را ارائه می کنیم.

تکنوفوبیا: ترس از فناوری

"تکنوفوبیا" به نوعی پدربزرگ تمامی ترس های مرتبط با حوزه فناوری محسوب می شود. این اصطلاح گسترده طی انقلاب صنعتی مورد توجه قرار گرفت و تا به امروز به تکامل خود ادامه داده است. تکنوفوبیا به عنوان ترس غیر طبیعی و یا اضطراب درباره آثار فناوری تعریف می شود. افراد و یا گروه هایی که درباره فناوری پیشرفته احساس خوشایندی نداشته و یا مضطرب می شوند در این دسته قرار می گیرند و به عنوان "تکنوفوب"ها شناخته می شوند.

نوموفوبیا: ترس از در اختیار نداشتن تلفن همراه

اگر به استفاده از تلفن همراه اعتیاد دارید این نوع ترس ممکن است برای شما آشنا باشد. "نوموفوبیا" (نومو کوتاه شده "نو-موبایل" یا بدون تلفن همراه است) طی مطالعه ای در سال ۲۰۰۸ توسط اداره پست انگلیس ابداع شد و از آن پس در رسانه ها مطرح شد. فرد مبتلا به نوموفوبیا از عدم دسترسی به تلفن همراه خود دچار ترس و اضطراب می شود و این ناراحتی حتی با افکاری مانند چه می شود اگر تلفن همراه خود را گم کنم و یا شارژ باتری تلفن همراه من تمام شود، شرایط بغرنج‌تری به خود می گیرد.

سایبرفوبیا: ترس از رایانه ها

شاید باور این مساله دشوار باشد اما افرادی وجود دارند که دارای ترس غیر منطقی از رایانه ها و یا کار کردن با آنها هستند. نشانه های "سایبرفوبیا" که نوعی از تکنوفوبیا است شامل احساس اضطراب و یا پارانویا با هر چیز مرتبط با رایانه می شود. همانند بسیاری ترس های بیخود، سایبرفوبیا می تواند در اشکال مختلف ظهور یافته و از فردی به فردی دیگر متفاوت باشد.

تلفنوفوبیا: ترس از تلفن

این نوع ترس شامل ترس از خود دستگاه تلفن نمی شود بلکه ترس از پاسخگویی و دریافت تماس ها را در بر می گیرد. "تلفنوفوبیا" خیلی شبیه به "گلاسوفوبیا"، ترس از صحبت در مجامع عمومی، است. به صدا درآمدن زنگ تلفن احساس ترس را در افراد مبتلا به تلفونوفوبیا ایجاد می کند و در برخی موارد نفس نفس زدن و وحشتزدگی را موجب می شود. این نوع ترس به عنوان یک اختلال اضطراب اجتماعی می تواند توصیف شود.

سلفی‌فوبیا: ترس از عکاسی از خود

با توجه به روند افزایشی محبوبیت سلفی (عکاسی از خود)، مواجهه با "سلفی‌فوبیا" نیز چندان جای شگفتی ندارد. اگرچه سلفی‌فوبیا از سوی کارشناسان تایید نشده اما در اینترنت گسترش یافته است. دلایل مختلفی برای این که چرا افراد سلفی‌فوبیک هستند، وجود دارند. برخی ممکن است گمان کنند از چهره فتوژنیکی برخوردار نبوده و برخی دیگر ممکن است آن را روشی برای جلب توجه دیگران و یا اقدامی ظاهری و سطحی در نظر بگیرند.