دروغ خلاقیت انسان را تقویت می‌کند

برترین ها: پژوهشگران دانشگاه هاروارد و کالیفرنیای جنوبی به‌تازگی در تحقیقی به این نتیجه رسیده‌اند که دروغ گفتن قدرت تخیل را تقویت و به خلاقیت انسان رونق می‌بخشد.

به گزارش برترین‌ها به نقل از دویچه‌وله، این امر بدیهی است که انسان هر چه بیشتر دروغ بگوید، خانه دروغش بزرگتر و همچنین ناپایدارتر می‌شود. همین باعث می‌شود که فرد دروغگو به قدرت تخیل خود فشار بیاورد و به دنبال ایده‌ها و افکار جدید برود، تا بتواند خانه دروغ خود را ثابت و پایدار نگه دارد.

پژوهشگران دانشگاه هاروارد و کالیفرنیای جنوبی اخیرا به نتیجه‌ای مشابه دست یافته‌اند. بر اساس تحقیقی که آنها انجام داده‌اند، افرادی که در انجام یک مساله تقلب کرده بودند، در تست‌‌های پس از آن، قدرت تخیل و خلاقیت بیشتری داشتند. این نتیجه پژوهش فرانچسکا جینو (Francesca Gino) و اسکات ویلترموت (Scott Wiltermuth) است که در نشریه علوم روانشاسی Psychological Science (online) منتشر شده است.


سرکشی از یک قاعده و تقویت خلاقیت

افزون بر این، این دو پژوهشگر به این نتیجه رسیده‌اند که تنها سرکشی از یک قاعده کافی است که خلاقیت در زمینه‌ی دیگری که به "تقلب" اولیه ربط ندارد، افزایش یابد.

دانشمندان برای انجام این پژوهش از شرکت کنندگان خواستند که یک سری تکالیف فکری انجام دهند. جالب توجه این است که آنها این امکان را داشتند که این تکالیف را در خانه خود انجام دهند و پس از آن نتایج کار خود را به پژوهشگران اطلاع دهند.

دانشمندان با این کار قصد داشتند که شرایط ایده‌آلی را برای تقلب کردن فراهم کنند. پس از آن مشخص شد که ۵۹ درصد از ۱۵۳ شرکت کننده، در انجام کار خود اغراق کرده بودند. سپس این شرکت کنندگان می‌بایست در یک تست از ۳ واژه‌ی داده شده، واژه چهارم را تداعی کنند. در این مرحله از پژوهش مشخص شد که کسانی که در رابطه با کار خود اغراق کرده بودند، در این آزمایش به نتایج بهتری دست یافتند. دانشمندان این نتیجه را پس از آن با آزمایش‌های دیگری نیز تست کردند.

پیش از این پژوهش‌های دیگری نیز نشان داده‌بودند که افراد خلاق بیشتر دروغ می‌گویند و دیگران را فریب می‌دهند. از طرف دیگر دروغ و فریب به پیدایش ایده‌های جدید تحرک می‌بخشد. در نهایت این امر مشخص است که افرادی که خلاق هستند ایده‌های بهتری برای توجیه خلافکاری‌های خود دارند.

دروغگوها را نمی‌توان از حرکات صورتشان تشخیص داد

در فرودگاه‌های آمریکا کاراگاه‌هایی فعال هستند که از روی حرکات صورت افراد مشکوک و درغگو، آن‌ها را دستگیر می‌کنند. اما روان‌پزشکان می‌گویند که زبان ایما و اشاره برای تشخیص یک "دروغگو" آنچنان گویا نیست که گمان می‌رود.

پاول اکمان (Paul Ekman) یکی از روانشناسانی است که در دنیا به علت نظریه‌ای که درباره دروغ گفتن داشت، مشهور شد. نظریه او این است که حرکات ریز در صورت و رفتار انسان‌ها به سرعت می‌توانند نشان دهند که آیا یک نفر چیزی را پنهان می‌کند یا نه.

اکمان نقشه و نموداری از احساسات منتشر کرده است که بر اساس آن می‌شود لبخند واقعی را از لبخند دروغین، ترس را از رنج و یا خونسردی را از یاس تشخیص داد و تفکیک کرد.

اداره امنیت هوایی ایالات متحده آمریکا بر اساس نظریه‌های این روانشناس، یک برنامه گسترده در این رابطه به راه انداخته است. در ۱۷۶ فرودگاه در آمریکا ۳ هزار کاراگاهی که دوره‌های مخصوص دیده‌اند، در حال کار هستند. هزینه راه اندازی این برنامه به یک میلیارد دلار می‌رسد. این کاراگاه‌ها در فرودگاه‌ها زبان اشاره مسافران را به زیر ذره بین می‌برند. افرادی که مشکوک هستند تحت بازجویی قرار می‌گیرند؛ بازپرسی‌ای که بر اساس معیارهای پاول اکمان است.

روش پاول اکمان در واقعیت موفقیت‌آمیز نیست

اما گزارش‌های سال‌های اخیر حاکی از آنند که نظریه‌های اکمان دیگر زیر سئوال رفته‌اند. آزمایش‌های جدید نشان داده‌اند که دروغ را می‌توان بیشتر از طریق شنیدن تا دیدن تشخیص داد. افزون بر این نمی‌توان از روی حرکات بدن افراد دروغ گفتن‌شان را تشخیص داد. میزان موفقیتی که نظریه اکمان قول داده بود نیز در عمل بدست نیامد. برای مثال این کاراگاه‌ها در سال‌های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ حدود ۶۱ هزار نفر را مورد بررسی قرار دادند و بیش از ۱۳ درصد آن‌ها را بازجویی کردند. از این ۱۳ درصد تنها ۴ درصد به دلیل داشتن مدارک جعلی، مهاجرت غیر قانونی و داشتن مواد مخدر دستگیر شدند. اما روش پاول اکمان قول موفقیت ۹۵ درصدی را می‌دهد.

بر اساس نظریه اکمان افرادی که دروغ می‌گویند، خونسردی ندارند، اما افرادی که حقیقت را می‌گویند، به طور خونسرد برخورد می‌کنند. اما در حقیقت این طور نیست؛ افرادی که دروغ می‌گویند، خیلی هم می‌توانند خونسرد برخورد ‌کنند.