چگونه فایرفاکس ربوده شده را پس بگیریم

یک پزشک - سپیده کیانی: هیچ چیزی بدتر از این نیست که مرورگر وب‌تان را برای مشاهده سریع صفحه دلخواه‌تان باز کنید و بعد ببینید بدون اجازه شما صفحه خانگی مرورگر تغییر کرده و چیزی دیگر نمایش داده می‌شود. ممکن است در آخرین وبگردی، ناخواسته یک نوار ابزار جدید روی فایرفاکس نصب شده است. این خوب است یا بد؟ قطعاً بد است. مرورگر وبی که ربوده شده باشد(Hijack) با کاهش شدید سرعت روبرو شده و در برخی مواقع به نصب بدافزار می‌انجامد. این روزها مرورگرهای وب زیادی دیده می‌شوند که به این مشکل گرفتار هستند. چگونه این مشکل را برای مرورگر فایرفاکس رفع کنیم؟

چگونه مرورگرتان ربوده می‌شود؟

بهتر است اول منظورمان از «ربوده شدن» یا عبارت «Hijacked» مرورگر را بگوییم و بعد به سراغ این برویم چگونه این اتفاق می‌افتد. در دنیای امنیت کامپیوتری، Hijacked به دست گرفتن کنترل چیزی و هدایت کردن آن به سوی چیز دیگری تلقی می‌شود. غالب اوقات، Hijacked در حقیقت یک نوع بدافزار است که کامپیوتر یا مرورگر وب را آلوده و با تغییر دادن صفحه خانگی و موتور جست‌وجو، کاربران را به سوی یک سایت آلوده یا تبلیغات آنلاین سوق می‌دهد. رایج‌ترین شیوه‌ای که امروزه برای ربودن یک مرورگر استفاده می‌شود، کلیک‌های هنگام نصب سریع است. بسیاری از سایت‌های دانلود و حتی برخی از محبوب‌ترین سایت‌های دانلود در دنیا و امریکا، با استفاده از متدهای پیچیده و گیج‌کننده دانلود و نصب یک نرم‌افزار، کاربر را به تیک زدن گزینه نصب یک نوار ابزار یا ندیدن تیک نصب نوار ابزار هدایت می‌کنند و بعد وقتی دانلود تمام شد؛ به یک باره نوار ابزار جدیدی به همراه تغییراتی در مرورگر وب پیش‌روی کاربر است.

بنابراین، برای این‌که در دام این سایت‌ها نیفتید باید در هنگام نصب و دانلود خیلی دقت کنید. بهتر است همیشه مسیر Custom Installation را انتخاب کنید تا تنظیمات و گزینه‌های نصب در اختیار شما باشند. یکی از ترفندهایی که استفاده می‌شود، نشان ندادن همه‌ی گزینه‌های نصب در حالت استاندارد است. در نصب سفارشی می‌توانید تمام ابزارها تبلیغاتی آزاردهنده‌ای که همراه با نرم‌افزار نصب می‌شوند را مشاهده و انتخاب کنید. نکته بعدی که باید رعایت کنید، دوری کردن از حیله Decline و Next است. وقتی دارید یک برنامه را نصب می‌کنید، یک کلید ساده می‌تواند به معنای رضایت شما به نصب چیزی باشد که شما نمی‌بینید و نمی‌خواهید. قبل از کلیک کردن سریع روی این کلیدها، دقت کنید با چه چیزی موافقت می‌کنید.


وقتی یک مرورگر ربوده می‌شود (یا Hijacked شده است)، اولین چیزهایی که تغییر می‌کنند موتور جست‌وجو و صفحه خانگی پیش‌فرض است. اگر فایرفاکس شما چنین وضعیتی دارد، وارد منوی Options شده و در برگه General صفحه خانگی‌ای که تعریف کردید را بررسی کنید.

اگر آدرس روبروی صفحه‌ خانگی خالی است، صفحه Mozilla Firefox Start Page نمایش داده می‌شود. شما می‌توانید آدرس هر صفحه خانگی دلخواه را از طریق گزینه‌های Current page و Bookmarkانتخاب و برای مرورگر وب تعریف کنید. کافی است روی کلیدهای مربوط به هر کدام کلیک کنید.

همچنین، مهم است که موتور جست‌وجوی مرورگر وب همانی باشد که شما انتخاب کردید و ترجیح می‌دهید ازش استفاده کنید. برای اطمینان از این موضوع نیز در بخش Options وارد برگه Search شده و موتور جست‌وجوی پیش‌فرض را چک کنید. در اینجا می‌توانید موتور جست‌وجوهای دیگر فهرست شده را نیز نگاهی بیندازید. اگر مرورگر شما ربوده شده باشد، موتورهای جست‌‌وجوی دیگری و به خصوص تبلیغاتی در این فهرست وجود دارند. می‌توانید این موتورها را بررسی و آن‌هایی را که نمی‌خواهید یا مطمئن هستید تبلیغاتی‌اند را حذف و غیرفعال کنید.

حذف نوار ابزارهای اضافی

گفتیم که یکی از روش‌های کنترل مرورگر وب توسط هکرها یا شرکت‌های تبلیغاتی، نصب نوار ابزارهای جدید است. پس، باید این نوار ابزارها هم پاک شوند. برای پاک‌سازی این نوار ابزارها باید اکستنشن‌های نصب شده را ببینیم. در Options وارد بخش Add-ons شده و سعی کنید افزونه‌های غیرضروری را غیرفعال و حذف کنید.

فایرفاکس مرورگری با انبوهی افزونه است ولی بهتر است فهرست شما همیشه کوچک باشد. با دقت در افزونه‌های فعال سیستم، به راحتی می‌توان افزونه غریبه را شناسایی کرد. این افزونه همان نوار ابزار جدیدی است که بدون اجازه شما نصب شده است. برخی از افزونه‌ها به راحتی پاک نمی‌شوند و باید از ابزارهای دیگر کمک بگیرید.


چیزی که ممکن است به ذهن ما خطور نکند، ربوده شدن مرورگر وب از طریق پروکسی است. یعنی در بخش پروکسی آدرسی وارد شود که در هر بار اجرا شدن مرورگر، مستقیماً به آن آدرس هدایت شود. برای اطمینان از این قضیه نیز دوباره وارد بخش Options شده و از برگه Advanced در برگه Network گزینه Settings را کلیک کنید.

در پنجره باز شده باید گزینه اول یا همان No proxy انتخاب شده باشد. اگر غیر از این مشاهده می‌کنید یا اینکه در بخش‌های پایین‌تر آدرس IP و آدرس پورتی وارد شده است؛ نشان می‌دهد پروکسی پیش‌فرض مرورگر دستکاری شده است و باید به حالت اول برگردد.

احتیاط کنید

ضمن اینکه از نرم‌افزارهای آنتی‌ویروس و اسکن بدافزار برای چک کردن دایم سیستم استفاده می‌کنید؛ همیشه مرورگر وب را پاک‌سازی کرده و از ربوده شدن و باقی ماندن در این وضعیت خلاص کنید. در هنگام دانلود و نصب برنامه‌ها هم دقت کنید و هم حوصله به خرج بدهید و کل فرآیند نصب را کنترل کنید. اصلاً اجازه ندهید نوار ابزارهایی مانند Ask Toolbar در پایان نصب یا به‌روزرسانی نسخه‌های جدید جاوا نصب شوند.