کدام خودروهای ایرانی پرمصرف ترند؟

روزنامه هفت صبح: سمندهای قدیمی را به عنوان پرمصرف ترین خودروی داخلی می شناسیم. در مقایسه ای تقریبی مشخص شده است که این خودرو نسبت به محصولی نظیر تویوتا کرولای ساخته شده در سال 2014 حدود 50 درصد بیشتر سوخت مصرف می کند. اگر صاحب یک خودروی سمند جدید باشید، نهایتا 20 تا 30 درصد بیشتر سوخت مصرف می کنید. وضعیت برای صاحبان خودروهایی مثل پژو 206 و تندر 90 بهتر است.

خودروی تیبا که مجهز به پیشرانه های بومی است، دارای مصرف سوخت برابر و حتی کمتر در مقایسه با کم مصرف ترین خودروهای هم خانواده خود از جمله میتسوبیشی میراژ است.


در این مقایسه، خودروی تیبا با پیشرانه ۱.۵ لیتری دارای توانی برابر با ۸۰ اسب بخار و خودروی میتسوبیشی میراژ با پیشرانه ۱.۲ لیتری دارای توانی برابر با ۷۴ اسب بخار است و هر دو خودرو در محدوده وزنی ۱۰۵۰ کیلوگرم قرار دارند؛ با اینحال مصرف سوخت تیبا اندکی کمتر از خودروی میراژ اعلام شده است.

در مقایسه مستقیم میان مصرف سوخت خودروهای ایرانی با مصرف سوخت خودروهای جهان، باید همه خودروهای مورد مقایسه بر مبنای روش آزمون یکسانی مورد آزمایش قرار گیرند اما از آنجایی که اندازه گیری مصرف سوخت خودروهای ایرانی براساس استاندارد ملی داخلی انجام شده و اندازه گیری مصرف سوخت خودروهای خارجی براساس روش آزمون سازمان محیط زیست ایالات متحده آمریکا صورت گرفته است، شاید در نگاه اول این امر امکانپذیر نباشد.

با این وجود با در نظر گرفتن این نکته که روش مورد استفاده در استاندارد ملی ایران نیز خود برگرفته از استاندارد اروپایی ECE بوده و به صورت کلی روش های آزمون مصرف سوخت همگی به میزان قابل قبولی با یکدیگر مشابهت دارند و همچنین مشاهده سیکل آزمون مصرف سوخت براساس استاندارد ملی کشور و نیز روش مورد استفاده توسط سازمان محیط زیست ایالات متحده حاکی از مشابهت این دو روش است، می توان این مقایسه را با تقریب خوبی معتبر دانست.


همچنین ذکر این نکته الزامی است که به منظور مقایسه صحیح مصرف سوخت، باید خودروهای قرار گرفته در کلاس وزنی و ابعادی و با حجم موتور یکسان مورد بررسی قرار گیرند اما در مقایسه انجام شده، خودروهای با حجم موتور ۱.۳ الی ۱.۸ لیتر همگی در یک دسته قرار گرفته اند زیرا هدف نه مقایسه یک به یک و دقیق، بلکه نگاهی کلی به وضع مصرف سوخت خودروهای ارزان قیمت در سطح جهان و ایران به منظور دست یافتن به دامنه مصرف سوخت این خودروها بوده است.

با این وجود، مقایسه دو به دو میان خودروهایی برابر و مشابه از منظر اوزان و توان موتور نیز قابل انجام است.

در سیکل بزرگراهی تمامی خودروهای داخلی در محدوده های مشابه با خودروهای خارجی قرار دارند. البته کمتر بودن مصرف غالب خودروهای داخلی در مقایسه با خودروهای خارجی همتراز و به عنوان نمونه کمتر اعلام شدن مصرف سوخت خودروی سمند در هر دو گونه مجهز به پیشرانه XU۷ و EF۷ در مقایسه با خودرویی چون مزدا ۲ می تواند تامل برانگیز بوده و ناشی از اختلاف جزیی در نحوه اندازه گیری باشد.

با این وجود حتی با در نظر گرفتن مصرف هفت لیتر برای خودروی سمند در پیمایش بزرگراهی با سرعت ۷۰ الی ۸۰ کیلومتر بر ساعت که دامنه میانگین سرعت در سیکل بزرگراهی استاندارد است و با تجارب عملی نیز سازگار است، بیشتر بودن مصرف سوخت بزرگراهی این خودرو در مقایسه با خودروهای همتراز خارجی از ۱۰ درصد تجاوز نخواهد کرد.

مقایسه سمند و ۴۰۵ با نمونه های خارجی

در پیمایش شهری، پرمصرف ترین خودروهای سواری پرتیراژ داخلی شامل سمند، پژو ۴۰۵ و پژو پارس مجهز به موتور قدیمی EU۷ در مقایسه با به روزترین و کم مصرف ترین خودروهای روز دنیا چون تویوتا کرولای مدل ۲۰۱۴، به میزان ۵۰ درصد بیشتر می سوزاند.


این در حالی است که نمونه های به روزتر خودروهای خانواده سمند و پژو ۴۰۵ که مجهز به موتور TU۵ و موتور ملی EF۷ بوده و در حال عرضه به بازار هستند، در مقایسه با خودروی تویوتا کرولای ۲۰۱۴ در پیمایش شهری به میزان ۲۰ الی ۳۰ درصد مصرف سوخت بیشتری دارند.

خودروی سمند مجهز به موتور EF۷ دارای توانی برابر با ۱۱۳ اسب بخار و وزن خالصی در محدوده ۱۲۰۰ الی ۱۳۰۰ کیلوگرم بوده و بنابراین قابل مقایسه مستقیم با مدل پایه تویوتا کرولا با محدوده وزنی مشابه و توان موتور ۱۳۲ اسب بخاری (اندکی بیشتر از سمند) است. به این ترتیب، دارنده خودروی سمند با موتور یاد شده در پیمایش شهری، به میزان ۲۰ الی ۳۰ درصد متحمل هزینه بیشتر برای سوخت می شود.


البته راننده در صورت پیروی از الگوی شهری مورد نظر با استانداردهای یاد شده برای اندازه گیری مصرف سوخت، نیازی به توان های بالای ۱۰۰ اسب بخار ندارد و بیشتر بودن توان موتور خودروی کرولا به میزان ۱۹ اسب بخار در سفرهای شهری امتیازی نیست. اگر این مقایسه با دیگر خودروهای خارجی مانند کیاسول انجام شود، روشن می شود نمونه های جدیدتر خودروی سمند و پژو ۴۰۵ تنها ۱۰ الی ۱۵ درصد پرمصرف تر هستند.

مقایسه مصرف ۲۰۶ و تندر ۹۰ با نمونه های خارجی

از سوی دیگر خودروهای خانواده پژو ۲۰۶ و تندر ۹۰ از نظر مصرف سوخت در سیکل شهری و با نگاهی کلی، همتراز خودروهای روز دنیا قرار دارند. به طور خاص خودروی پژو ۲۰۶ تیپ ۵ با دارا بودن وزنی در محدوده ۱۰۵۰ کیلوگرم و توان موتوری برابر با ۱۱۰ اسب بخار، قابل مقایسه مستقیم با خودروی تویوتا یاریس در محدوده وزنی مشابه و با توان ۱۰۵ اسب بخار است. در این مقایسه مستقیم، خودروی پژو ۲۰۶ تیپ ۵ به میزان ۱۲ درصد پرمصرف تر از تویوتا یاریس است.


خودروی تیبا که مجهز به پیشرانه های بومی است، دارای مصرف سوخت برابر و حتی کمتر در مقایسه با کم مصرف ترین خودروهای هم خانواده خود از جمله میتسوبیشی میراژ است. در این مقایسه، خودروی تیبا با پیشرانه ۱.۵ لیتری دارای توانی برابر با ۸۰ اسب بخار و خودروی میتسوبیشی میراژ با پیشرانه ۱.۲ لیتری دارای توانی برابر با ۷۴ اسب بخار است و هر دو خودرو در محدوده وزنی ۱۰۵۰ کیلوگرم قرار دارند.


با اینحال مصرف سوخت تیبا اندکی کمتر از خودروی میراژ اعلام شده است. حتی با فرض برابر دانستن مصرف سوخت این دو خودرو، می توان خودرو تیبا را از منظر مصرف سوخت و توان دینامیکی مشابه با خودروی عرضه شده توسط میتسوبیشی در این کلاس دانست.

مقایسه عملکرد شهری با عملکرد بزرگراهی

مهمترین خطای تحلیلی در مقایسه مصرف سوخت آن است که خودروی داخلی را با عملکرد شهری آن ارزیابی کرده و سپس نتایج را به مقایسه با عملکرد بزرگراهی خودروی خارجی بگذاریم.

هیچ خودروی بنزینی با حجم موتور ۱.۵ لیتر و مصرف کمتر از هفت لیتر بنزین در ۱۰۰ کیلومتر پیمایش شهری در جهان وجود ندارد. خطای تحلیلی در پرمصرف دانستن خودروهای داخلی در مقایسه با خودروهای خارجی ناشی از مقایسه عملکرد شهری خودروهای داخلی با عملکرد بزرگراهی خودروهای خارجی است.

در حال حاضر خودروهای هیبریدی که مجهز به پیشرانه بنزینی و برقی هستند به مصرف سوخت چهار الی پنج لیتر بنزین در یکصد کیلومتر پیمایش شهری یا بزرگراهی دست یافته اند.

با اینحال کسانی که موضوع خودروهای هیبریدی را مطرح می کنند این نکته را نیز باید بر تحلیل های خود بیفزایند که اینگونه خودروها در کشورهای پیشرفته و صاحب فناوری نیز فراگیر نشده و سهم اندکی از تولید را تشکیل می دهد؛ بنابراین غالب خودروهای موجود در آن کشورها از انواع بنزینی با میزان مصرف سوخت پیش گرفته است.


درباره قیمت خودروهای هیبریدی نیز باید گفت که ارزان ترین خودروی هیبریدی ساخته شده توسط شرکت تویوتا با مصرف ۴.۴ لیتر بنزین در سیکل شهری، قیمتی بالغ بر ۱۹ الی ۲۰ هزار دلار دارد و حتی با احتساب حداقل عوارض گمرکی (چهار درصد) و هزینه حمل و نقل، قیمت آن برای مصرف کننده ایرانی کمتر از ۷۰ میلیون تومان نخواهد بود.

میزان صرفه جویی در مصرف بنزین این خودرو در پیمایش ۲۰۰ هزار کیلومتری در مقایسه با خودروی پژو ۴۰۵ مجهز به موتور قدیمی که پرمصرف ترین خودروی سواری در حال تولید داخلی است، دارنده خودرو را متحمل افزایش هزینه ۱۶ میلیون تومانی برای جبران هشت لیتر مصرف سوخت اضافی در هر یکصد کیلومتر پیمایش شهری در مقایسه با خودروی هیبریدی در مدت زمانی حدود ۱۰ ساله (با احتساب پیمایش ۲۰ هزار کیلومتر در هر سال) خواهد کرد.

چنانچه این مقایسه با خودرویی نظیر تیبا انجام شود نتیجه تنها هفت میلیون تومان افزایش در هزینه سوخت در مدت زمان ۱۰ ساله است. پس در این موضوع مصرف کننده خودروهایی مانند پژو ۴۰۵ و تیبا مستحق است حق انتخاب داشته باشد تا بتواند میان خودروی حداکثر ۳۰ میلیون تومانی خود و خودروی هیبریدی حداقل ۷۰ میلیون تومانی خارجی یکی را برگزیند.

خودروهای هیبریدی با مصرف چهار الی پنج لیتر در پیمایش شهری تنها درصد بسیار محدودی از خودروها را در کشورهای پیشرفته تشکیل می دهند و قیمت آنها نیز از نمونه های مشابه بنزینی بیشتر است.