کدام برنده است؟ Xbox One یا PS۴؟

وب سایت دیجیاتو - محسن وفانژاد: کنسول مایکروسافت حالا دوران کم تلاطمی را طی می کند اما از زمان رونمایی آن در ماه مه ۲۰۱۳، عرضه اش در نوامبر همان سال و ۶ ماه پس از آن، شدیدا توسط رسانه ها و مصرف کنندگان عصبانی مورد حمله قرار گرفت.

اما چرا؟ این ها چند دلیل اصلی و اشتباهات بزرگ بخش اکس باکس مایکروسافت در زمان مدیریت استیو بالمر هستند:

• اکس باکس وان اتصال دائم به اینترنت را از مخاطب طلب می کرد

• اکس باکس وان از بازی های دست دوم پشتیبانی نمی کرد؛ بازی را وارد دستگاه می کردید، نصب می شد و دیگر آن بازی روی هیچ دستگاهی قابل اجرا نبود

• هر اکس باکس وان اجبارا با یک سنسور حرکتی کینکت به فروش می رسد

• اکس باکس وان ۵۰۰ دلار قیمت دارد، ۱۰۰ دلار گران تر از پلی استیشن ۴

علاوه بر شفاف سازی ضعیف مایکروسافت روی چند مورد کلی مانند اتصال دائم به اینترنت و نحوه اشتراک گذاری بازی ها، تمرکز عظیم روی بخش اپلیکیشن های غیر مرتبط با بازی و افزایش هزینه تولیدی دستگاه، گیمرها را بسیار عصبانی کرد.

آنقدر عصبانی که دان متریک، مدیر اسبق بخش اکس باکس بعد از E۳ ۲۰۱۳ در بلاگ مایکروسافت، اتصال دائم به اینترنت و پشتیبانی نکردن از بازی های دست دوم را منتفی خواند.

یک ماه بعد، متریک شغل خود را تحویل داد و Marc Whitten به صورت موقت و به مدت ۹ ماه جایگزین وی شد. ویتن یکی از مدیران اجرایی خوش نام برند اکس باکس بود و از همان روزهای ابتدایی شکل گیری اکس باکس، در مایکروسافت فعالیت می کرد اما اکس باکس وان نیاز به یک رهبر داشت: فیل اسپنسر.

قیمت بالای کنسول و اجبار در خرید کینکت، خرابکاری مدیران اسبق، جهت گیری واضح رسانه ها و استفاده مفید سونی از شرایط، سبب شد تا اکس باکس وان شروعی ضعیف در سال اول عرضه اش به بازار داشته باشد.

اما حالا با وجود پاک شدن بسیاری از مشکلات پیشین و بازی های فوق العاده ای که برای کنسول عرضه شده، مایکروسافت و تیم اکس باکس در حال قدرت گرفتن هستند.


اکس باکس ۳۶۰ با ۸۰ میلیون واحد فروش، یک موفقیت عظیم برای مایکروسافت بود و میلیون ها دلار سود روانه حساب های بانکی مایکروسافت کرد.

زمانی که اکس باکس وان معرفی شد، مایکروسافت به واسطه پشتیبانی قوی اش از اکس باکس ۳۶۰ هنوز میان گیمرها محبوب بود و همزمان سونی با The Last of Us و مراسم رویایی رونمایی از پلی استیشن ۴ در حال قدرت گرفتن بود. چه شد که یک باره ورق به سوی سونی برگشت و مایکروسافت یک شکست خورده بود؟

رابی باخ، خالق اولین اکس باکس در این باره صحبت های بسیاری برای گفتن دارد.

باخ در کتاب خود با نام Xbox Revisited، از زمانی می گوید که کاز هیرای، مدیر آن زمان پلی استیشن و مدیرعامل کنونی سونی، از قیمت ۵۰۰ دلاری پلی استیشن ۳ پرده برداشت.

تیم اکس باکس در آن لحظه بی نهایت خوشحال بود و می دانستند که قیمت بالاتر رقیب شان، اکس بکس ۳۶۰ را در جایگاه مناسبی قرار خواهد داد.

با توجه به اینکه یک بار این اتفاق در طول تاریخ پیش آمده، چطور ممکن است که مایکروسافت همان اشتباهی را انجام دهد که سونی حین معرفی پلی استیشن ۳ انجام داد؟ پاسخ کوتاه: کینکت.

باخ می گوید که اهمیت بالای کینکت برای مدیران در آن زمان و باور به اینکه گیمرها عاشق کینکت شده اند (براساس فروش فوق العاده ورژن اول)، سیاست ها بر پایه آن بنا شد. اگر کینکت یک گزینه ی اضافه باشد، بنابراین بازی های کمتری هم برای آن تولید می شود اما وقتی کینکت اجباری باشد، مشکل قیمت گذاری پیش می آید. حالا اکس باکس وان دو کنترلر دارد و کینکت آن کنترلر گران تر است.


بنابراین از منظر اقتصادی، قیمت ۵۰۰ دلاری برای تیم اکس باکس وان منطقی به نظر می رسید. هزینه تولید کنسول بسیار بالاست و این شرایط در مورد کینکت هم صادق است.

بنابراین مایکروسافت تصمیم گرفت هزینه ها را به گردن مشتریان بیندازد، راهی که در بسیاری از تجارت ها صورت می پذیرد اما لزوما در بازار پر رقابتی مثل کنسول های بازی ممکن است پاسخگو نباشد.

باخ در ادامه صحبت های خود می گوید زمانی که تصمیم بگیرید یک کینکت باید کنار هر اکس باکس وان به فروش برسد، به مشکلی برخواهید خورد.

اینکه قیمت را به گونه ای تنظیم کنید که روی هر واحد از کنسول زیان بدهید یا قیمتی معین کنید که در محدوده قابل قبولی باشد.

وی به خوبی می داند که از دست دادن سرمایه ای هنگفت برای فروش بیشتر به چه معناست. او تیمی را رهبری کرد که اکس باکس و اکس باکس ۳۶۰ را ساختند. برای تثبیت جایگاه مایکروسافت در تجارت ویدیوگیم، تیم اکس باکس اوریجینال، باید مبلغی باور نکردنی را هزینه می کردند.

پیش بینی تیم اکس باکس مبلغی معادل ۲ میلیارد دلار بود اما باخ در کتاب خود می گوید طی عمر پنج ساله اکس باکس، ما ۵ الی ۷ میلیارد دلار هزینه کردیم.


با وجود تغییرات مثبت به وجود آمده پس از خانه تکانی مایکروسافت و جدا شدن بخش اکس باکس، باخ چندان موافق این اتفاق نیست.

از نگاه وی، تغییرات درون سازمانی و خروج دان متریک، درست پیش از عرضه اکس باکس وان، مشکلات بسیاری را برای مایکروسافت به وجود آورد.

باخ تاکید دارد که تیم اکس باکس وان، همان تیم اکس باکس ۳۶۰ نبود، بنابراین رویکرد آن ها به این مسئله قطعا متفاوت است. به بیان دیگر، هر استانداردی که توسط باخ و تیم اش در زمان عرضه اکس باکس و اکس باکس ۳۶۰ مشخص گردیده بود، پس از خروج وی از کمپانی در سال ۲۰۱۰ از بین رفت.

در مصاحبه با تک اینسایدر، باخ می گوید آن ها راه های بسیار بدی برای بازاریابی آزمودند و سونی هم در این میان از فرصت کمال استفاده را برد.

اما به هر حال، اکس باکس وان باز هم به نوعی فرزند او است: «من عاشق این تیم هستم، و فکر می کنم که محصول آن ها واقعا عالی است. فکر می کنم در طول چرخه ی زندگی اش در بازار موفق خواهد شد و بر این باورم که آن ها تلاش بسیاری برای بهبود کارایی آن در بازار انجام داده اند.»

در تاریخ ۱۳ مه سال ۲۰۱۴، درست شش ماه پس از عرضه رسمی کنسول به بازار، مایکروسافت کینکت را از جعبه های اکس باکس وان حذف کرد و کنسول را با قیمت ۴۰۰ دلار به فروش رساند.

این تغییرات به انضمام کاهش قیمت های بعدی سبب شد تا تیم اکس باکس بتواند دوباره جایگاه خود در بازار را پیدا کند.