حال و روز اینترنت در ایران

ماهنامه دانشمند - هدا عربشاهی: بازار دستگاه های الکترونیکی مانند هر بازار دیگری با رسیدن به روزهای پایانی سال رونق می گیرد و بسیاری از مشتریان تلفن های همراه هوشمند، تبلت، لپ تاپ، تلویزیون و سایر ابزار و گجت ها درصدد تغییر مدل دستگاه خود بر می آیند. هرچند به نظر می رسد در حوزه خرید تلفن های همراه هوشمند ارتقای سیستم عامل و دوربین از جمله انگیزه های اصلی برای تعویض دستگاه باشد، اما افزایش سرعت مرورگرهای وب و استفاده آسان تر از برنامک های شبکه های اجتماعی و پیام رسان را نباید از نظر دور داشت؛ اتفاقی که صرفا به واسطه دسترسی به اینترنت «وای فای» و «ترافیک اینترنت موبایل» امکان پذیر است.


به تازگی موسسه جهانی «آکامای» گزارش سه ماه سوم سال ۲۰۱۵ خود را درباره اتصال به اینترنت در سطح جهان منتشر کرد. داده های جمع آوری شده از سوی این سازمان پیشگام در عرضه خدمات تحویل محتوا نشان می دهد که ایران همچنان دربخش سرعت و پهن باند ثابت تا رسیدن به متوسط جهانی و حتی کشورهای همسایه راهی طولانی درپیش دارد، اما نتایج این بررسی ها نشان می دهد که کشورمان با کاهش مدت زمان جست و جو با دستگاه های همراه، توانسته تا حدودی کمبودها را رفع کند.

به سبب این اتفاق ایران موفق شده است در باز کردن صفحه وب از طریق اتصال به خطوط پهن باند ثابت و ارتباطات سیار با استفاده از مرورگرهای موبایل در رتبه دوم جهانی قرار گیرد. موضوعی که می تواند در استقبال مشتریان ایرانی از خرید دستگاه های الکترونیکی همراه به دلیل موجهی تبدیل شود.

ابتدای سال ۲۰۱۶ (دی ۱۳۹۴) «گزارش وضعیت اینترنت» در سه ماه سوم سال ۲۰۱۵ (پاییز ۱۳۹۴) آکامای منتشر شد. آکامای (Akamai) که پیشگام در ارائه خدمات «شبکه تحویل محتوا» (CDN) است و برپایه مجموعه بزرگی از سرورها در نقاط مختلف جهان اینترنتی سریع تر، مطمئن تر و ایمن تر را به مشتریان خود ارائه می دهد، هر سه ماه یک بار برپایه اطلاعات جمع آوری شده توسط «سکوی هوشمند آکامای» و بررسی بیش از دو تریلیون تعامل اینترنت، گزارش درباره پذیرش پهن باند، اتصال اینترنت سیار، پذیرش IPv۴ و IPv۶ و میزان قطعی اینترنت در سطح جهانی، منطقه ای و کشورهای منتشر می کند.

گزارش اخیری که با رصد بیش از ۲۵ هزار واحد آدرس IPv۴گردآوری شده است نشان می دهد در سه ماه سوم سال ۲۰۱۵، متوسط جهانی سرعت اتصال به اینترنت برابر ۵.۱ مگابیت در ثانیه بوده که این رقم نسبت به سه ماه دوم ۰.۲درصد افزایش داشته است.

برپایه این بررسی ها کره جنوبی همانند همیشه رتبه اول در «بالاترین سرعت اینترنتِ بالاتر از ۱۵ مگابیت در ثانیه» را به خود اختصاص داده است. به طوری که در ۲۴ درصد از مناطق این کشور پهن باند ۲۵ مگابیت در ثانیه، در ۴۵ درصد پهن باند بالاتر از ۱۰ مگابیت در ثانیه و در ۹۶ درصد از مناطق پهن باند بالاتر از ۴ مگابیت ارائه می شود (مناطق و شهروندان می توانند همزمان به هر چهار طبقه پهن باند دسترسی داشته باشند).

همچنین متوسط اوج سرعت اتصال (پیک) در این کشور ۸۶.۶ مگابیت در ثانیه است که این رقم برای سنگاپور ۱۳۴.۴ مگابیت در ثانیه، برای هنگ کنگ ۱۰۱.۱ مگابیت در ثانیه و در سطح متوسط جهانی برابر با ۳۲.۲ مگابیت در ثانیه است.

وضعیت اینترنت در ایران

با نگاهی به اطلاعات ارائه شده از سوی «آکامای» سرعت متوسط اینترنت در ایران با ۵ میلیون و ۱۶۷ هزار و ۱۳۳ «آی پی» برابر با ۱.۶ مگابیت در ثانیه است که این رقم برای کشورهای همسایه چون ترکیه با حدود ۹ و نیم میلیون «آی پی» برابر با ۵.۸ مگابیت در ثانیه، عربستان سعودی با حدود چهار میلیون «آی پی» برابر با ۳.۳ مگابیت در ثانیه، عراق با حدود ۳۰۰ هزار «آی پی» برابر با ۳.۴ مگابیت ثانیه، عمان با حدود ۳۵۰ هزار «آی پی» برابر با ۲.۸ مگابیت در ثانیه، ترکمنستان با حدود ۴۵۰ «آی پی» برابر با ۲.۴ مگابیت در ثانیه، امارات متحده عربی با حدود یک و نیم میلیون «آی پی» برابر با ۵.۷ مکابیت در ثانیه و آذربایجان با ۴۰۰ هزار «آی پی» برابر با ۲.۷ مگابیت در ثانیه است.


همچنین اوج سرعت اتصال (پیک اتصال) به اینترنت در کشورمان به طور متوسط برابر با ۱.۶ مگابیت در ثانیه است. در مقابل این میزان در کشورهای ترکیه با ۳۳.۷ مگابیت در ثانیه، عربستان سعودی برابر با ۲۱.۷ مگابیت در ثانیه، عراق برابر با ۳۴.۲ مگابیت در ثانیه، عمان برابر با ۲۰.۹ مگابیت در ثانیه، ترکمنستان برابر با ۱۶.۵ مگابیت در ثانیه، امارات متحده عربی برابر با ۵۱.۲ مگابیت در ثانیه و آذربایجان برابر با ۱۴.۷ مگابیت در ثانیه است.

براین اساس فقط ۲.۵ درصد از کاربران ایرانی به پهن باند بالاتر از ۴ مگابیت در ثانیه و ۰.۱ درصد به پهن باند بالاتر از ۱۰ مگابیت در ثانیه دسترسی دارند.

جدول مقایسه سرعت متوسط، پی اتصال، تعداد IP، پهن باند بالاتر از ۴ مگابیت در ثانیه، پهن باند بالات از ۱۰ مگابیت در ثانیه در ایران و کشورهای همسایه

(استخراج داده ها، دانشمند؛ منبع استخراج: akamai.com)

نام ایران در فهرست سریع ترین بازکنندگان صفحات وب

با وجود اینکه سرعت پهن باند ثابت و سیار در ایران همچنان فاصله زیادی تا متوسط جهانی و حتی بسیاری از کشورهای همسایه دارد، داده های جمع آوری شده از سوی مرکز «نظارت کاربر واقعی آکامای» نشان می دهد که ایران از رشد چشمگیری در سطح اجرا برخوردار است. در تعریف آکامای، سطح اجرا به معنی مدت زمانی است که صرف بازشدن یک صفحه وب با مرورگرهای موبایل از طریق پهن باند ثابت یا سیار می شود.


نتایج بررسی های آکامای از داده های به دست مده از ۶۶ کشور در سه ماه سوم ۲۰۱۵ حاکی از آن است که نیوزیلند با ۱.۱ ثانیه متوسط زمان باز شدن صفحه یا زمان جست و جو (Navitiming)، رتبه اول در باز شدن صفحات وب با مرورگرهای دستگاه های الکترونیکی همراه (تبلت و تلفن همراه هوشمند) از طریق اتصال به پهن باند ثابت را به خود اختصاص داده و ایران با ۱.۳۵ ثانیه در رتبه دوم سریع ترین بازشدن صفحات وب با پهن باند ثابت روی دستگاه های همراه قرار گرفته است (در سه ماه دوم سال ۲۰۱۵ ایران در سکوی نخست ایستاده بود.)

پاراگوئه با صرف زمان ۵.۸ ثانیه در باز کردن صفحه وب، از بیشترین مدت زمان باز شدن صفحه وب با پهن باند ثابت برخوردار است که این رقم به طور متوسط حدود پنج برابر کندتر از نیوزیلند و ایران است. همچنین با نگاهی به اتصال شبکه های سیار، ایران با ۱.۶ ثانیه، همچنان سریع ترین بازکردن صفحه وب با پهن باند ثابت را دارد و پس از کشورمان، بلژیک و میانمار به ترتیب با صرف مدت زمان ۲.۰ و ۲.۱ ثانیه در باز کردن صفحه وب در رتبه های دوم و سوم و هند و کنیا با ۷.۴ و ۷.۰ ثانیه بیشترین زمان متوسط بازشدن برای اتصال به شبکه های سیار را به خود اختصاص داده اند.

با توجه به اینکه در حال حاضر استفاده از دستگاه های همراه در بین کاربران ایرانی با سرعت چشمگیری رو به رو شده است، بنابراین کاهش مدت زمان جست و جو با مرورگرهای مبتنی بر سیستم عامل هایی چون اندروید (گوگل)، iOS (اپل) و ویندوزفون (مایکروسافت) می تواند تا حدودی مشکل پایین بودن سرعت پهن باند و اینترنت شبکه های موبایل را حداقل در مقوله جست و جوی وب برطرف کند، به ویژه که براساس «گزارش وضعیت موبایل ۲۰۱۵» که شرکت اریکسون با شروع سال ۲۰۱۶ منتشر کرده است، سال گذشته میلادی در منطقه خاورمیانه و شمال شرق آفریقا متشکل از ۲۳ کشور و جمعیتی بالغ بر ۷۶۰ میلیون نفر، از بین ۶۹۰ میلیون نفر مشترک تلفن همراه، ۱۶۰ میلیون نفر دارای تلفن همراه هوشمند بوده اند و به طور متوسط ۱.۲ گیگابایت در ماه از ترافیک اینترنت موبایل استفاده کرده اند.


در این گزارش از سه کشور ایران، عراق و پاکستان به عنوان کشورهای نوظهور منطقه خاورمیانه و شمال شرق آفریقا در استفاده از شبکه های سیار در اتصال به اینترنت و همچنین استفاده از دستگاه های همراه یادشده است. از سویی دیگر بر پایه گزارش «وضعیت توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات ۱۳۹۳» که ابتدای سال جای از سوی وزارت فناوری ارتباطات و اطلاعات منتشر شد، پوشش جمعیتی شبکه تلفن همراه از مجموع ۷۷ میلیون و ۱۲۲ هزار و ۲۲۸ نفر جمعیت کل کشور برابر با ۹۴ درصد و ضریب نفوذ مشترکین فعال تلفن همراه ۸۵ درصد اعلام شده است.

براساس این آمار و ارقام ۲۲ درصد از کاربران ایرانی فناوری اطلاعات از لپ تاپ استفاده می کنند، ۱۴ درصد از کاربران نیز برای دسترسی به اینترنت از دستگاه های سیار شامل تبلت و تلفن همراه هوشمند بهره می گیرند و ضریب نفوذ مشترکین پهن باند ثابت و سیار برابر ۱۰.۵۷ درصد است.